Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

De vnitateintellectus

pora corruptibilia habēt quedā etherea corpora:quibꝰ ſemꝑ etiā poſt ſenſibiliū corpoꝝ diſſolutionē quaſi in corruptibilibꝰ vniūtur. Un̄ ꝓculꝰ dixitī libro dīnaꝝ coelemētationū. Oīs aīa ꝑticipabil̓corꝑe vtit̉: primo ꝑpetuo ⁊ hn̄te ipoſtaſim in generabilē ⁊ incorruptibilē. Et ſic aīe a corꝑibꝰ ſeꝑate ẜm eos aerea aīalia eſſe nō deſinunt. Sed ẜmalioꝝ ſcōꝝ ſnīam demones quos malos eſſe dicimꝰ nō ſolū fuerūt de inferiori angeloꝝ ordine: ſedetiā de ſuꝑioribus. ordinibꝰ quos in corporeos ⁊ īmaͣles eſſe on̄dimꝰ inter eos vnꝰ eſt ꝗ ſūmꝰ oīumfuit. Un̄ grego. in quadā omelia exponens illud.Ezech̓. 28. Oīs lapiſp̄tioſus operimētū tuū dicitꝙ princeps maloꝝ angeloꝝ in alioꝝ angeloꝝ cōparatione ceteris clarior fuit. Et in hoc cōſentirevidet̉ illis qui deoꝝ quoſdā bonos quoſdā maloſeſſe aſſerebant ẜm qd̓ dij angeli noīant̉. vn̄ ⁊ Iob4. dicit̉ ecce qui ſeruiūt ei nō ſunt ſtabiles ⁊ in angelis ſuis reperit prauitatē. Sed h̓ multas difficultates hꝫ. In ſubſtātia enī īcorporea ⁊ ītellectuali nullꝰ appetitꝰ eſſe videt̉ niſi intellectiuꝰ: qui quidē eſt ſimpliciter boni vt per ph̓ꝫ patet in. 12. methaphiſice. Nullꝰ āt efficit̉ malus ex hoc ꝙ eiꝰ intellectꝰ ſimpl̓r tendit in hoc qd̓ eſt ſimpliciter bonū ſed ex hͦ ꝙ tendit in aliꝗd qd̓ eſt ẜm quid bonūac ſi eſſet ſimpliciter bonū. Non ergo videt̉ eſſepoſſibile: ꝙ ꝓprio appetitu aliqua incorꝑea ⁊ ītellectualis ſb̓a mala efficiat̉. Rurſus appetitus eēnō pōt niſi boni vel apparētis boni. bonuꝫ enī eſtqd̓ oīa appetūt. Ex hoc aūt ꝙ aliꝗs verū bonumappetit nō efficit̉ malꝰ. Oꝫ igit̉ in oī eo qui per ꝓpriū appetitꝰ malꝰ efficit̉ ꝙ appetat apparens bonū tanqͣꝫ vere bonū. Hoc aūt nō pōt eſſe niſi ī ſuoiudicio fallat̉ qd̓ nō videt̉ poſſe cōtingere in ſb̓a īcorporea intellectuali: que falſe app̄henſionis capax vt videt̉ eſſe nō pōt. Nā ⁊ in nobis qn̄ intelligamꝰ vere aliꝗd falſitas eſſe nō pōt. vn̄ aug. dic̄in li. octoginta triū qōnū ꝙ oīs qui fallit̉ id in quofallit̓ non intelligit. Un̄ ⁊ circa ea qͥ ꝓprie intellectu capimꝰ: ſicut circa prima principia nullꝰ decipi pōt. Impoſſibile igit̉ videt̉ ꝙ aliqua incorporea ⁊ intellectualis ſubſtātia per ꝓpriū appetituꝫmala fiat. Adhuc in ſb̓a q̄ eſt intellectualis naͣe acorꝑe ſeꝑata neceſſe eſt ꝙ ſit oꝑatio a tꝑe abſolutaPotētia .n. vniuſcuiuſqꝫ rei ex eiꝰ oꝑatiōe dep̄hēdit̉. oꝑatio vero recognoſcit̉ ex obiecto. Intelligibile aūt inqͣꝫtū huiuſmōi neqꝫ eſt hic: neqꝫ vnū numero ſed abſtractū ſicut a loci dimēſiōibꝰ: ita ⁊ atēpoꝝ ſucceſſione. Ipſa igit̉ intellectualis oꝑatioſi per ſe ꝯſideret̉ oꝫ ꝙ ſicut eſt abſtracta ab oī corporali dimēſiōe ita etiā excedat oēm ſucceſſionētꝑalē. Et ſi alicui intellectuali oꝑationi cōtinuumvel tp̄s adiūgat̉ hoc nō eſt niſi per accn̄s: ſicut innobis accidit inqͣꝫtū intellectꝰ noſter a fantaſmatibus abſtrahit intelligibiles ſpēs quas etiā ī eis

ꝯſiderat. Qd̓ in ſb̓a incorꝑea ⁊ iutellectuali locuꝫhabere nō pōt. Relinꝗt̉ igit̉ ꝙ huiꝰ ſubſtātie oꝑatio ⁊ per ꝯn̄s ſb̓a: oīo ſit extra oēm tꝑalē ſucceſſionē. Un̄ ⁊ ꝓclus dicit ꝙ oīs intellectꝰ in eternitateſb̓am habet ⁊ potētiā ⁊ oꝑationē. Et ī lib. de cāisdicit̉ ꝙ intelligētia ꝑficiat̉ eternitate. Quicquidigit̉ ſubſtātijs illis incorporeis ⁊ intellectualibꝰꝯuenit: ſemꝑ ⁊ abſqꝫ ſucceſſiōe cōuenit illis. Autigit̉ ſemꝑ fuerūt male qd̓ eſt cōtra p̄miſſa: aut nequaquā male fieri poterūt. Ampliꝰ cū ſit ipſaeēntia bonitatis vt dio. dicit in primo. ca. de dino. neceſſe eſt ꝙ tāto aliqua ſint ꝑfectiꝰ in ꝑticipatiōe bonitatis firmata qͣꝫto ſunt deo ꝓpinquiora.Manifeſtū eſt aūt ſb̓as ītellectualeſ incorꝑeas ſupra oīa corꝑa eſſe. Sꝫ aliqͣ corꝑa .ſ. celeſtia nō ſūtſuſceptiua alicuiꝰ inordinatiōis vel mali: gͦ multominus ille ſuꝑceleſtes ſubſtātie īordinatōis ⁊ mali capaceſ eſſe nō potuerūt. Un̄ ⁊ dio. dicit. 4. ca.ce. ierar. ꝙ celeſtiū ſb̓arū ornatꝰ ſuꝑ ſolū exn̄tia ⁊ irrōnabiliter viuētia ⁊ ea q̄ ẜm nos ſūt rōnabilia inptīcipatiōe dīne traditōis ſūt facti ⁊ copioſioresad deū hn̄t cōiones attēti manētes ⁊ ſemꝑ ad ſuperius ſicut eſt phas in fort itudine dīni ⁊ indeclinabilis amoris extenti. Hoc igit̉ videt̉ ordo reꝝhabere vt ſicut inferiorā corꝑa inordinatōi ⁊ malo pn̄t eſſe ſubiecta non aūt celeſtia corꝑa: ita etiāintellectus corꝑibꝰ inferioribus vnit i pn̄t ſubijcimalo: non aūt ille ſuꝑceleſtes ſubſtātie. Et hoc ſecuti eſſe vident̉ qui poſuerūt demones quoſ malos eſſe dicimus: ex inferiori ordine ⁊ corporeoseſſe. Huc vſqꝫ ſcripſit ſanctꝰ doctor de angelis: ſꝫmorte preuētus nō potuit ꝑficere hunc tractatuꝫſicut nec plura alia que imꝑfecta reliquit. Explicit opoſculū. xv. videlicet tractatꝰ in ſignis diui thome aquinatis de āgeloꝝ natura adfratrem Ragynaldum ſocium ſuū. Incipit opuſculū. xvj. eiuſdē cōtra aueroyſtasdicentes eſſe vnū ⁊ eūdē intellectum omniuꝫ hominum.Icut omnes homines naͣliter ſcire deſiderāt veritatē: ita naͣle deſideriū ineſt hoībus fugiēdi errores ⁊ eos cū facultas affuerit cōfutandi. Inter aliosaūt errores indecentior videt̉ eſſe error quo circa intellectū errat̉: per quem nati ſumus deuitatis erroribus cegnoſcere veritatē. Inoleuit ſi ꝗdem iam dudū circa intellectū error apud multos: ex dictiſ aueroys ſumēs exordiū qui aſſererenit itur intellectū quē ariſtoteles poſſibileꝫ vocatip̄e aūt incōueniēti noīe immaͣlē eſſe quādā ſb̓amẜm eſſe a corꝑe ſeꝑatā ⁊ aliquo mō vniri ei vt formaꝫ ⁊ vlterius ꝙ iſte intellectꝰ poſſibilis ſit vnusoīum. Contra quē iam prideꝫ multa cōſcripſimꝰ