Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculum.xv.

eſt vnꝰ tm̄. Sic igit̉ mathematica ponebat media int̓ ſpēs ſeu ydeas ⁊ ſenſibilia. Que quidē cūſenſibilibus ꝯueniūt in hͦ ꝙ plura ſb̓ eadē ſpē ꝯtinentur. Cum ſpēbus aūt in hͦ ꝙ ſunt a maͣ ſenſibili ſeꝑata. In ip̄is etiā ſpēbus ordinē quēdā ponebat: qꝛ ẜm ꝙ aliꝗd erat ſimpliciꝰ in intellectu ẜmhͦ pͥui erat in ordine reꝝ. Id āt qd̓ pͥmo ē in intellectu: eſt vnū ⁊ bonū: nihil .n. ītelligit ꝗ nō ītelligitvnū ⁊ bonū: Unū aūt ⁊ bonū ꝯſequunt̉ ſe. vn̄ ip̄aꝫpͥmā ydeā vniuſ qd̓ noīabat ẜm ſe vnū: ⁊ ẜm ſe bonuꝫ: primū reꝝ pͥncipiū eē ponebat ⁊ hūc ſummūdeū eē dicebat. Sub hͦ aūt vno diuerſos ordīesꝑticipanciū: ⁊ ꝑticipatoꝝ īſtituebat in ſb̓ijs a maͣſeꝑatis. Quos quidā oēs ordines ẜos deos eē dicebat: quaſi quaſdā vnitates ſcd̓as poſt p̄mā ſimplicem vnitatē. Rurſus: qꝛ oēs alie ſpēs ꝑticipātvno: ita etiā oꝫ ꝙ intellectꝰ ad hͦ ꝙ intelligat ꝑticipet entiū ſpēbus. Ideo ſicut ſub ſummo deo ꝗ eſtvnitas pͥma ſimplex ⁊ ꝑticipata: ſūt alie reꝝ ſpēsqͣſi vnitates ſcd̓e ⁊ dij ſcd̓i: ita ſb̓ ordine haꝝ ſpēꝝſeu vnitatū ponebat ordinē intellectuū ſeꝑatoruꝫqui participant ſupͣdictas ſpēs ad hͦ ꝙ ſint intelligentes in actu. Inter quos tāto vnuſꝗſqꝫ ē ſuꝑiorqͣꝫto ꝓpinquior ē pͥmo intellectui ꝗ plenā hꝫ ꝑticipationē ſpēꝝ: ſicut ⁊ ī dijs ſeu vnitatibꝰ tāto vnuſquiſqꝫ ē ſuꝑior: qͣꝫto ꝑfectius ꝑticipat vnitatē primaꝫ. Seꝑando aūt ītellectꝰ a dijs nō excludebatqn̄ dij eſſent intelligētes: ſꝫ valebat ꝙ ſuꝑintellectual̓r intelligerēt nō quidē quaſi ꝑticipantes aliquas ſpēs: ſꝫ ꝑ ſeip̄os: ita tn̄ ꝙ nullus eoꝝ eēt bonus ⁊ vnū: niſi ꝑ participationē p̄mi vniꝰ ⁊ boni.Rurſus: qꝛ aīas quaſdā intelligētes videmꝰ: nōaūt hͦ ꝯuenit aīe ex eo ꝙ ē aīa: alioꝗn ſeq̄ret̉ ꝙ oīsaīa eſſꝫ intelligēs: ⁊ ꝙ aīa ẜm totū id qd̓ eſt eēt intellectus ponebat vlterius ꝙ ſb̓ ordine ītellectuūſeꝑatoꝝ eſſet ordo aīaꝝ quaꝝ quedā: ſuꝑiores: vꝑticipanti intellectuali v̓tute: infime v̓o ab hac v̓tute deficiūt. Rurſus: qꝛ corꝑa vidēt̉ nō ꝑ ſe moueri: niſi ſint aīata: hoc ip̄m qd̓ eſt ꝑ ſe moueri ponebat corꝑibus accidere inqͣꝫtuꝫ ꝑticipabāt aīaNam illa corpora que ab aīe participatōe deficiunt: nō mouent̉ ab alio. Un̄ ponebat aīabus eſſeꝙ ſeip̄as mouerent ẜm ſeip̄as. Sic igit̉ ſb̓ ordineaīarum ponebat ordinē corpoꝝ: ita tn̄ ꝙ ſupp̄mūcorpoꝝ .ſ. primū celū quod pͥmo motu mouet̉ ꝑticipat motū a ſupprema aīa: ⁊ ſic deinceps vſqꝫad infimū celeſtiū corpoꝝ. Sub his aūt ponebātplatōnici ⁊ alia īmortalia corpora que perpetuoaīas participāt .ſ. aerea: vl̓ etherea. Horum autēquedā ponebant a terrenis corporibus eē penitabſoluta que dicebāt eē corꝑa demonū. Quedaꝫvo terrenis corporibꝰ indita: quod ꝑtinet ad aīashoīum. Non .n. ponebāt hoc corpus terrenū humanum: quod palpamus ⁊ videmus īmediateꝑticipare aīam: ſꝫ eſſe aliud interiꝰ corpus aīe in

corruptibile: ⁊ ꝑpetuū ſicut ⁊ ip̄a incorruptibiliseſt: ita ꝙ aīa cū ſuo ꝑpetuo inuiſibili corꝑe: eſt in hͦcorꝑe groſſiori nō ſicut forma in maͣ: ſꝫ ſicut nautain naui: ⁊ ſicut hoīum quoſdā dicebāt eſſe bonos:quoſdā aūt malos: ita ⁊ demonū. Alīas aūt celeſtes ⁊ intellectus ſeꝑatos: ⁊ deos oēs dicebant eēbonos. Sic igit̉ pꝫ ꝙ inter nos ⁊ ſummū deū qͣttuor ordines ponebat .ſ. deoꝝ ſcd̓orū: intellectuūſeꝑatorum: aīarum celeſtiū ⁊ demonū bonoꝝ ſeumaloꝝ. Que ſi vera eēt oēs hmōi medij ordīesapud nos angeloꝝ aīe cenſerent̉. Nam ⁊ demones in ſacra ſcriptura āgeli noīant̉. Mat. 20. Ip̄eetiā aīe celeſtiū corpoꝝ: ſi tn̄ ſint aīata inter angelos ſint ꝯnumerande: vt Aug. diffinit in enchyridion. Opinio Ariſtotilis ⁊ Auicene de nūeroCA. II.ſb̓arum ſeparatarum.Uius aūt poſitionis radix inuenit̉ efficaciam nō hr̄e. Non .n. neceſſe ē: vt ea q̄ intellectus ſeꝑatim intelligit: ſeꝑatim eē habeāt in reꝝ naͣ. Unde nec vl̓ia oꝫ ſeꝑata ponere ⁊ſubſiſtētia p̄ter ſingl̓aria: neqꝫ etiā mathematicap̄ter ſenſibilia: qꝛ vl̓ia ſunt eēntie ip̄oꝝ ꝑticulariū⁊ mathematica ſunt terminatōes quedā ſenſibilium corpoꝝ: ⁊ iō Ari. manifeſtiori ⁊ certiori viaꝓceſſit ad inueſtigandū ſb̓as a maͣ ſeꝑata .ſ. ꝑ viāmotus. Primo quidē ꝯſtituens ⁊ rōne: ⁊ exēplisoē quod mouet̉ ab alio moueri: ⁊ ſi aliꝗd a ſeipſomouere dicat̉: hͦ nō eſt ẜm idē: ſꝫ ẜm diuerſas ſuiꝑtes: ita ꝙ .ſ. vna ꝑs eius ſit mouēs ⁊ alia motaEt cū nō ſit ꝓcedere in infinitū in mouētibꝰ ⁊ motis: qꝛ remoto pͥmo mouēte eēt ꝯn̄s etiam alia remoueri: oꝫ deuenire ad aliqd̓ primū mouēs īmobile: ⁊ aliqd̓ primū mobile: qd̓ mouet̉ a ſeip̄o mōquo dcm̄ ē. ſemꝑ .n. qd̓ ꝑ ſeip̄m ē: ē pͥus ⁊ cā eiꝰ qd̓ꝑ aliud. Rurſus ꝯſtituere intēdit motꝰ eternitatē⁊ ꝙ nulla v̓tus mouere pōt tꝑe infinito: niſi īfinitafuerit. Itēqꝫ ꝙ nll̓a v̓tus in magnitudīe ſit v̓tus īfinita. Ex ꝗbus ꝯcludit ꝙ virtꝰ pͥmi motoris nō ēv̓tus corꝑis alicuius. Un̄ oꝫ primū motorē eē incorporeū ⁊ abſqꝫ magnitudine. Itē cū in gne̓ mobilium inueniat̉ appetibile: ſicut mouēs nō motū: appetēs aūt ſicut mouēs motū: ꝯcludit vlteriꝰꝙ primū mouēs īmobile ē: ſicut bonū quoddamappetibile: ⁊ ꝙ primū mouēs ſeip̄m ē primū mobile qd̓ mouet̉ ꝑ appetitū ipſiꝰ. Eſt aūt ꝯſiderādūvlteriꝰ ꝙ in ordine appetituū ⁊ appetibiliū: pͥmūē qd̓ ē ẜm intellectū. Nā appetitꝰ ītellectiuꝰ appetit id qd̓ ē ẜm ſe bonū: appetitꝰ aūt ſenſitiuꝰ nō pōtattinge̓ ad appetēdū: qd̓ ē ẜꝫ ſe bonū: ſꝫ ſolū ad appetendū id qd̓ vr̄ bonū. Bonū .n. ſimpl̓r ⁊ abſolute nō cadit ſb̓ app̄henſiōe ſēſus: ſꝫ ſoliꝰ intellectusUn̄ relinꝗt̉ ꝙ pͥmū mobile appetit pͥmū mouēsappetitu ītellectuali. exaꝰ p̄t ꝯcludi ꝙ pͥmū mobile ſit appetēs: ⁊ ītelligēs. Et cū nihil moueat̉: nificorpꝰ: p̄t ꝯcludi ꝙ pͥmū mobile ſit corpꝰ aīatū aīa

m 4