angelisD
verba habemus ꝓpter impotētiam intellectusnoſtri intelligendo. Et horum quedā oriuntur exalijs: ſicut verbū ꝯcluſionis ex pͥncipijs: quedaꝫvero nō: ſicut in rebus que nō habēt ꝯnexionemad inuicē: vt pꝫ de lapide ⁊ ligno: quedaꝫ ſtatimofferunt̉ intelligēti: quedā .n. cum maiori: quedācum minori diſcurſu. Ideo v̓ba noſtra: quedamplus: quedā minus habēt de cognitiōe: ⁊ quedaꝫcitiꝰ ⁊ quedā tardiꝰ formant̉: ſicut ſcire quarūdaꝫꝯcluſionū tardins ⁊ difficilius quarūdā vofaciliccitiuſ acquirit̉. Et hec de verbo dictaſufficiāt.¶ Explicit opuſculū. 14. diui Thome de naͣ ⁊ origine verbi intellectus.¶ Incipit opuſculū. 15. vꝫ tractatuſ inſignis diuiThome aquinatis de ſubſtantijs ſeparatis ſeu d̓angelorum natura ad fratrem reginaldum ſociūſuum cariſſimum.Uia ſacris angelorum ſolēnijs intereſſe nō poſſuqjmus nō dꝫ nobis deuotiōis tp̄ustranſire in vacuū: ſꝫ quod pſallēdiofficio ſubtrahit̉ ſcribendi ſtudiocompenſet̉. Intendētes igit̉ ſanctoꝝ angeloꝝ excellentiā vtrūqꝫ depromere: incipiēdum videt̉ab his que de angeliſ antiꝗtus humana ꝯiecturaeſtimauit: vt ſi quid inuenerimus fidei cōſonumaccipiamus. que v̓o doctrine repugnāt catholicerefutemus.¶ De opinionibus antiquoꝝ ph̓oꝝ. CA. I.Rimi quidē igit̉ philoſophantium de reruꝫ naturis ſola corꝑa eē eſtimauerūt ponentes pͥma pͥncipia aliqua corporea elementa: aut plura: aut vnū: ⁊ ſi vnū: aut aquaꝫ: vtthales mileſius: aut aerē: vt dyogenes: aut ignē:vt eraclitꝰ ⁊ ſi plura: aut finita: ſicut empedoclesquattuor elemēta: ⁊ cum hijs duo mouētia amicitia amicitiā ⁊ litē: aut infinita ſicut democritus⁊ anaxagoras: quoꝝ vterqꝫ poſuit infinitas ꝑtesmininias eē oīum reꝝ pͥncipia: niſi ꝙ democriteas poſuit genere ſimiles: differre aūt ſolū figura⁊ ordine: ⁊ poſitione. Anaxag. aūt diuerſaꝝ reꝝ q̄ſunt ſimiliū partiū infinitas ꝑtes minimas: pͥmareꝝ pͥncipia extimauit: ⁊ qꝛ oībus inditū fuit aīo:vt illud dn̄i extimarēt quod eēt primū reꝝ pͥncipium ꝓut quiſꝗs alicui eoꝝ corpoꝝ aucͣtem attribuebat pͥmi pͥncipij: eidē etiā diuinitatꝭ nomen ⁊dignitatē attribuēda cenſebat. Que quidē iō dcāſunt: qꝛ hijs oībus ⁊ eoꝝ ſequacibus nullas ſb̓asincorporeas eē videbat̉: quas angelos noīamusSed epycuri ex democriti doctrinis originē ſumentes: deos quoſdā ponebāt corporeos quideꝫvtpote humana figura figuratos: quos dicebanteſſe penitus ocioſos nihil curantes: vt ſic ꝑpetuis voluptatibus fruētes poſſent eē beati. Unde
hec opinio intantū īualuit vt vſqꝫ ad iudeos deicultores ꝑueniret: quoꝝ ſaducei dicebāt nō eē angelum: neqꝫ ſpm̄. Huic autē opinioni triplici viareſtituerunt antiꝗ ph̓i. Primo nāqꝫ anaxagoras⁊ ſi cū ceteris ph̓is naͣlibus maͣlia pͥncipia corꝑalia poneret: poſuit tn̄ pͥmus inter ph̓os quoddaꝫincorꝑale pͥncipiū .i. intellectū. Cuꝫ .n. ẜm ſuā poſitionē oīa corꝑalia in oībus mixta eēnt: nō videbatur ꝙ ab inuicē corꝑa diſtingui potuiſſent: niſifuiſſet aliquod diſtinctōis pͥncipiū: qd̓ ip̄m ẜm ſepenitus eēt īmixtuꝫ: ⁊ nihil cū naͣ corꝑali hn̄s cōeſed eius opinio ⁊ ſi in vitate alias p̄ceſſerit: qꝛ ſolum maͣleꝫ naͣm ponebāt: inuenit̉ tn̄ a v̓itate deficere in duobus. Primo quidē: qꝛ vt ex eius poſitione apparet nō poſuit: niſi vnū intellectū ſeꝑatūꝗ hunc mundū effecerat ꝯmixta diſtinguēdo. Cūaūt deo attribuamus mūdi inſtitutōem: ẜm h̓: etde ſb̓ijs incorꝑalibus quas angelos dicimꝰ q̄ ſūtinfra deū ⁊ ſupra naͣs corporeas ex eius opiniōenihil hr̄e poterimus. Scd̓o qꝛ etiā circa ītellectūquē vnū ponebat īmixtuꝫ: in hͦ videt̉ deficere: ꝙeius v̓tutē ⁊ dignitatē nō ſufficiēter exp̄ſſit. Cū .n.exiſtimaret intellectū quē poſuit ſeꝑatū: vt vl̓e eſſendi pͥncipiū: ſꝫ ſolū vt pͥncipiū diſtinctiuū. Nonponebat qd̓ corꝑa inuicē cōmixta eē hērent ab intellectu ſeꝑato: ſꝫ ſolū ꝙ ab eo diſtinctionē ſortirētur. Un̄ plato ſufficiētiori via ꝓceſſit ad opi. primorum naͣliū euacuandā. Cuꝫ .n. apud antiquosnaͣles poneret̉ ab oībus certā reꝝ v̓itatem ſcire n̄poſſe: tū ꝓpter reꝝ corꝑalium ꝯtinuū fluxū: tuꝫ ꝑꝑdeceptionē ſenſuū ꝗbus corꝑa cognoſcunt̉: poſuitnaͣs quaſdā a maͣ fluxibiliuꝫ reꝝ ſeꝑatas in ꝗbuseſſet v̓itas fixa: ⁊ ſic eis inherēdo aīa noſtra veritatem cognoſceret; Un̄ ẜm hͦ intellectꝰ v̓itatē cognoſcēs aliquid ſeorſum apprehēdit p̄ter naͣm ſēſibilium reꝝ: ⁊ ſic extimauit eē aliqua a ſenſibilibus ſeꝑata. Intellectus aūt noſter duplici abſtractione vtit̉ circa intelligētiam v̓itatis. Una ꝗdeẜꝫ ꝙ apprehēdit numeros mathematicos: ⁊ magnitudineſ ⁊ figuraſ mathematicas ſine maͣe ſenſibilis ītellectu. Nō .n. intelligēdo binariū aut trinariū: aut lineā ⁊ ſuꝑficiē: aut triāgulū ⁊ quadratūſil̓ in noſtra apprehēſiōe aliꝗd cadit ꝙ ꝑtineat adcalidū vl̓ frigiduꝫ. aut aliꝗd hmōi: qd̓ ſenſu ꝑcipipoſſit. Alia v̓o abſtractiōe vtit̉ intellectꝰ nr̄ intelligendo aliꝗd vl̓e abſqꝫ ꝯſideratiōe alicuius ꝑticularis: puta cū intelligimus hoīes nihil intelligentes de ſocrate vl̓ platōne: aut alio quocūqꝫ: etidē apparet in alijs. Un̄ plato duo gnaͣ reꝝ a ſenſibilibꝰ abſtracta ponebat .ſ. mathematica: ⁊ vliaque ſpēs ſeu ydeas noīnabat. Inter q̄ tn̄ hec driavidebat̉: ꝙ in mathematicis apprehēdere poſſumus plura vnius ſpēi: puta duas lineas equalesvl̓ duos triāgulos eꝗlateros: ⁊ equales ꝙ in ſpebus oīno eē nō pōt: ſꝫ hō in vl̓i acceptus ẜm ſpem