Opuſculum.xiii.

Igladius quolibet die naturali vſqꝫ ad reſurrectionem xp̄i ſepties illud recoleret pia virgo: cū dolore vehemēti. Ad hoc etiā reſpondeo ꝙ iſtd̓ eadem facilitate contēnit̉ quā dicit̉: cuꝫ nullius auctoritatis robore fulciatur. Nec eſtimo hmōi friuola eſſe p̄dicāda: vbi tanta ſuppetit copia predicādi ea que ſunt certiſſime veritatis. Neqꝫ tn̄ oꝫꝙ reuocet̉ ſi p̄dicatū fuerit: niſi ex hoc ſcandalum¶ Nō. 6.fuiſſet exortum.Exta queſtio eſt. An circunſtātis peccatitrahentes in alteꝝ genus: nō notabiliteraggrauātes: teneat̉ homo ꝯfiteri etiā īnoteſcendo ꝑſonam cum qua peccauerit. Ad hoc reſpondēdum videt̉ ꝙ omino debet has hō ꝯfiteriNon .n. homo cōfitet̉ pctm̄ ſuum: niſi ſpēm ꝯfiteatur peccati que cognoſci nō pōt: niſi ꝑ circunſtantias trahētes in aliud genus: ex quibus peccatuꝫſpecificatur. Circunſtātias vero nō aggrauantesque in aliud genus peccati nō trahunt nō teneturhomo ꝯfiteri: ſicut nec peccata venialia. Licet ſitlaudabile ꝙ homo ea ꝯfiteatur. Eadem .n. ratiovidet̉ eſſe de huiuſmodi circūſtantijs: ⁊ de venialibus peccatis. Circunſtātie autē dicunt̉ in aliud genus trahere que ſpecialē repugnātiam important ad aliquod preceptorū diuine legis. Sicut furtum ſimplex repugnat huic p̄cepto: nō furtum facies. Si autē furtum in loco ſacro cōmittatur: habet iam repugnātiam ad aliud p̄ceptuꝫ:quod eſt de veneratiōe ſacrorum: ⁊ ideo habet hrepugnātiam ad aliud preceptorū. Et ſic additurnoua ſpecies peccati. Unde ꝯſequēs eſt ꝙ addataliā repugnātiam ad legem dei. Ideo ⁊ nouā deformitateꝫ peccati mortalis habebit: quod ex neceſſitate cōfiteri tenebit̉. Sic igit̉ huiuſmodi circunſtātias aggrauantes que non trahunt in aliudgenus peccati: nō credo ꝙ aliquis teneat̉ cōfiteriDe expreſſione autē perſone cuꝫ qua aliquis peccauit videt̉ mihi ꝙ nō ſit in ꝯfeſſione faciēda qn̄poteſt vitari. Primo quidē: qꝛ ꝓdere crimen alterius: ⁊ ledere famā eſt pctm̄: qd̓ maxime vitādum eſt in ꝯfeſſione per quā quis querit preterita peccata delere. Secundo: qꝛ a dn̄o Math. 18.Eſt forma denunciandi peccatum ꝓximi deſcripta: cōtra quam agere nō licet. Tertio: qꝛ in ꝯfeſſione eſt credēdum peccatori ꝯfitenti: ⁊ ꝓ ſe: ⁊ cōtra ſe: ſed contra alium nullo modo eſt ei credendum. Alioquin daret̉ multis occaſio ficte cōfeſſionis ⁊ fraudulente infamationis. Et ideo ſi pōtſpēm peccati cōfiteri nō innoteſcēdo ꝑſonam cuqua peccauit: peccat eā exprimendo: niſi forte ſauato correctionis ordine quem dn̄s ſtatuit. Sivero ſpeciē peccati exprimere nō poſſit: niſi expͥmendo perſonā cum qua peccauit: puta ſi cum ſorore cōcubuit neceſſe eſt: vt exprimendo peccatiſpēm exprimat perſonā. Sed ſi fieri poteſt debet

querere talem cōfeſſorem qui perſonam ſororispenitus nō cognoſcat. ¶ Quod autē dixi circunſtantias aggrauantes que nō trahunt in aliud genus peccati nō eſſe de neceſſitate cōfitendas noneſt referēdum ad numerū quem aliquis cōfiteritenetur ſi poteſt: qꝛ iam nō eſt vnum peccatū: ſedmulta. ¶ Hec ſunt frater cariſſime que ad p̄ſenſmihi occurrunt queſtionibus a vobis propoſitisreſpōdenda ꝓ quo mihi ſi placet orationum ſuffragia impēdatis. Iinis.¶ Explicit opuſculuꝫ. 12. videlicet reſpoſio diuiThome aquinatis ad lectorem byſuntinum. 6.articulis.¶ Incipit opuſculum. 13. eiuſdē de differētia diuini verbi ⁊ humani.D intellectum huius nominis quod dicit̉ verbumſciēdum eſt ẜm ph̓um: ꝙ ea q̄ ſuntin voce ſunt ſigna earum que ſuntin aīa paſſionum. Conſuetum aūteſt in ſcripturis: ꝙ res ſignificateſortiuntur vocabula ſignorū ⁊ econtrario: ſicut illud petra autē erat chriſtus. De neceſſitate ergoſequitur ꝙ illud intrinſecum aīme noſtre: quod ſignificatur voce exteriori cum verbo noſtro verbum vocet̉. Vtrum autē prius cōueniat nomenverbi rei exteriori voce ꝓlate: vl̓ ipſi conceptuiaīe interiori nihil refert ad preſens. Planum tamen eſt ꝙ illud quod ſignificat̉ interius in aīa exiſtens prius eſt qͣꝫ ip̄m verbū voce ꝓlatum: vtpote cauſa eius exiſtens. Si vero volumus ſcire ꝗdeſt interius verbum in aīa noſtra: videamus ꝗdſignificet verbū quod exteriori voce ꝓfertur. Inintellectu autē tria ſunt .ſ. ip̄a potentia intellectuſſpecies rei intellecte que eſt forma eius: ſe habēſad ip̄m intellectū: ſicut ſpecies coloris ad pupillam: ⁊ intelligere quod eſt operatio intellectus.Nullum vero iſtorū ſignificatur verbo exteriorivoce ꝓlato. Naꝫ hoc nomē lapis nō ſignificat ſb̓ſtantiam intellectus: qꝛ hoc nō intēdit dicere nominans: nec ſignificat ſpēm qua intellectus ītelligit: cum nec ſit hec intentio nominantis nec etiam ſignificat ip̄m intelligere: cum intelligere nōſit actio ꝓgrediens ab intelligente: ſed in ip̄o manens: verbum autē interius cōceptum ꝑ moduꝫegredientis ſe habet: quod teſtat̉ verbum exterius vocale quod eſt eius ſignum. Illud .n. egreditur a dicente vocaliter ad extra. Illud ergo proprie dicit̉ verbum interius quod intelligēs ītelligendo format. Intellectus aūt duo format: ẜmduas eius operationes. Nam ẜm operationemſuam que dicit̉ indiuiſibiliuꝫ intelligētia formatdiffinitiōem. Secūdum v̓o operatiōem qua cō-

m