Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Opuſculumquartum

eruditiōis ꝯfundere. aliꝗ ex vtilitate qn̄ volūt aliꝗd adipiſci vel ab aliquo euadere. Iſa. 28. Poſuimꝰ mēdaciū ſpem nr̄am ⁊ mēdacio ꝓtecti ſumProuerb. x. Qui nitit̉ mēdacijs h̓ paſcit ventosaliꝗ ꝑꝑ alteriꝰ cōmodū qn̄ .ſ. volūt aliquē a morte vel ꝑiculo vel dāno aliquo liberare. Et hͦ cauēdū eſt ſic̄ dicit aug. Eccl̓. 5. Nō accipies facieꝫ aduerſus faciē tuā nec aduerſus aīam tuā mēdaciūAliqͣ ꝑꝑ ludū. Et hͦ cauēdū ne ꝑꝑ ꝯſuetudinem ducat ad mortale. Sap̄. 4. Faſcīatio nugacitatꝭ obſcurat bōa. De. ix. precepto legis.On cōcupiſces reꝫ ꝓximi tui. Hec ē dr̄ian Uinter legē dīnā ⁊ mūdanā: qꝛ lex mūdanaiudicat facta ⁊ dicta. dīna aūt nō hec tm̄ ſꝫetiā cogitata. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ illa eſt ꝑ hoīes ꝗ iudicāt ea q̄ aꝑꝑent exteriꝰ. Sꝫ dīna ē a deo ꝗ exteriꝰ interiuſqꝫ ꝯſpicit. p̄s. Deꝰ cordis mei. i. Reg.16. Hō videt q̄ foris ſūt. deꝰ aūt intuet̉ cor. Dictueſt aūt de p̄ceptꝭ q̄ ꝑtinēt ad dicta ⁊ facta: nūc gͦ dicēdū eſt de cogitatꝭ. Nā apud deū voluntas ꝓ fcōreputat̉. vnde nō ꝯcupiſcas .i. nō ſolū nō auferasfacto: ſed nec et iā rē ꝓximi tui ꝯcupiſces. Et hocꝑꝑ multa. Primo ꝑꝑ ꝯcupīe infinitatē. Cōcupīaenī ꝗd infinitū eſt. Quilibet aūt ſapiēs dꝫ intēdere finē aliquē īmo nullꝰ dꝫ ire per viā infinitā. Eccle. 5. Auarꝰ nō īplebit̉ pecūia. Iſa. 5. Ue ꝗ ꝯiūgitis domū ad domū ⁊ agꝝ agro cōpulatꝭ. Et ꝙ cōcupiſcētia nūqͣꝫ ſaciet̉ rō eſt: qꝛ cor hoīs factuꝫ eſtad recipiēdū deū. Un̄ aug. ī pͥmo ꝯfeſ. feciſti nosdn̄e ad te ⁊ īquietū eſt cor nr̄m donec reꝗeſcat inte. Id gͦ qd̓ minꝰ deo ē ip̄m īplere nō pōt. p̄s. Quireplet in bonis deſideriū tuū. Scd̓o qꝛ aufert ꝗetē q̄ multū eſt delectabilis. Semꝑ enī cupidi ſoliciti ſūt acꝗrere nō hīta ⁊ habita cuſtodire. eccl̓. 5.Saturitas diuitꝭ n̄ ſinit eū dormire. Mat. 6. vbiē theſaurꝰ tuꝰ: ibi ē ⁊ cor tuū. ⁊ iō xp̄s. Iuc̄. 8. Diuitias ſpinis aſſimilauit. vt dicit Greg. Tertio qꝛcāt in diuitijs īutilitatē. facit .n. diuitiaſ eē nō vtiles: nec ſibi nec alijs. Nō .n. vtūt̉ eis niſi cōſeruādo. eccl̓. 14. Uiro cupido ⁊ tenaci ſine rōne eſt ſubſtātia. Quarto qꝛ tollit iuſticie equitateꝫ. exo. 23.Ne accipias mūera q̄ et iā excecāt prudētes ⁊ ſb̓uertunt verba iuſtoꝝ. Eccl̓. 21. Qui auꝝ diligit n̄iuſtificabit̉. Quinto qꝛ necat charitatē dei: ⁊ ꝓxmi: qꝛ ẜm aug. quāto magis habet ꝗs de charitate tāto minꝰ d̓ cupiditate ⁊ ecōuerſo. Eccl̓. 7. Neqꝫ fratrē cariſſimū auro ſpreueris ⁊ charitatē deiqꝛ ſicut nemo pōt duobꝰ dn̄is ſeruire: ita neqꝫ d̓o⁊ manone. vt dr̄ Mat. 6. Sexto qꝛ ꝓducit oēminiquitatē. Eſt enim radix ōīum maloꝝ ẜm apoſtolū. vt dicitur. i. Thi. 6. Et ideo ſi in corde radicata eſt: ⁊ homicidiū ⁊ furtum ⁊ omnia mala operatur. Et ideo dicit apoſtolꝰ. i. Thi. 6. Qui volūtdiuites fieri incidunt in tēptationē ⁊ in laqueumdiaboli: ⁊ deſideria multa īutilia ⁊ nociua q̄ mergunt hoīes in interitum ⁊ perditionē. Radix enī

oīum maloꝝ eſt cupiditas. Et nota ꝙ cupiditastūc eſt peccatū mortale qn̄ ſine rōne cōcupiſciturres ꝓximi. ſꝫ qn̄ rōnabiliter veniale. De decimo precepto legis.On deſiderabis vxorē proximi tui. Beantus Io. in prima canonica ſua ſecūdo capitulo dicit ꝙ omne qd̓ eſt in mūdo cōcupiſcētia carnis eſt ⁊ concupiſcētia oculoꝝ ⁊ ſuperbia vite. Unde omne deſiderabile in hijs tribuscōſiſtit. Sed duo ex iſtis ītellligūtur ꝓhibita perhoc p̄ceptum non concupiſces domū ꝓximi tui.In domo enī intelligit̉ ⁊ altitudo per quaꝫ auaritia deſignatur. p̄s. Gloria ⁊ diuitie in domo eiuſQui ergo deſiderat domū deſiderat dignitates⁊ diuitias. Et ideo poſt hoc preceptum non cōcupiſces ⁊cͣ. ponitur aliud per quod ꝓhibet̉ carniscōcupīa. Nō inꝗt deſiderabis vxorē ⁊cͣ. Et eſtſciēdū ꝙ poſt pctm̄ ꝑꝑ corruptiōeꝫ nullꝰ euadit cōcupiſcētiā p̄ter xp̄ꝫ ⁊ v̓ginē gl̓ioſaꝫ. Et qn̄cūqꝫ concupiſcētia adeſt: adeſt vel cū veniali vel cuꝫ mortali qn̄ .ſ. dn̄at̉. apoſtolꝰ. Ro. 6. Non regnet peccatum in veſtro mortali corpore ⁊ non dixit non ſitquia ſicut ip̄e dicit. Scio ꝙ non habitat in me. i.in carne mea bonum. Regnat aūt peccatū in carne quādo primo in corde regnat concupiſcentiaconſentiendo. Et ideo ſubdit apoſtolus: vt .ſ. obediatis concupiſcētijs carnis. Mat. 5. Qui viderit mulierem ad cōcupiſcendū eam iam mechatus eſt eā in corde ſuo. Voluntas enim apud deūpro facto reputatur. Secundo quando dn̄atur inore cōceptu exprimēdo. Matth̓. 12. Ex abundantia eniꝫ cordis os loquit̉. Eph̓. 4. Omnis ſermomalus ex ore veſtro non procedat. Et ideo nō eſtſine peccato componere cantiones vanas etiaꝫẜm philoſophos: qꝛ ⁊ poete fingentes carminā amatoria debebāt expelli ex ciuitatibꝰ. Tertio qn̄egredit̉ in oꝑe mēbris ꝯcupiſcētie ẜuiēdo. Ro. 6.Sicut exhibuiſtis mēbra vr̄a ſeruire iniꝗtati ⁊cͣ.Iſti gͦ ſūt gradꝰ ꝯcupiſcētie. Et ſciēdū ꝙ in fugiēdoiſtud pctm̄ oꝫ multū laborare cū ſit ītrinſecū. Diſficiliꝰ .n. vincit̉ īimicꝰ familiaris. Uincit̉ aūt qͣttuor modis. Prīo occaſiōes exteriores fugiendovt puta malā ſocietatē ⁊ oīa inducētia occaſionalit̓ ad hͦ pctm̄. Eccl̓. 9. Uirginē ne ꝯſpicias ne forte ſcādalizeris in decore illiꝰ. Noli circunſpicerein vicis ciuitatꝭ: ne oberraueris in plateis illius.Auerte faciē tuā a ml̓iere cōpta ⁊ ne circūſpiciasſpēm alienā. Propter ſpēm mulieris multi perierūt: ⁊ ex hͦ ꝯcupiſcētia qͣſi ignis exardeſcit. ꝓuer.6. Nūꝗd pōt hō abſcōdere ignē in ſinu ſuo vt veſtim̄ta illiꝰ nō ardeāt. Et iō p̄ceptū fuit loth vt fugeret ab oī circa regiōe. Gen̄. 19. Scd̓o cogitationibꝰ aditū nō p̄bēdo: qꝛ occaſio ſūt excitāde ꝯcupiſcentie: ⁊ faciendum eſt per carnis afflictionemi. Corinth̓. 9. caſtigo corpus meuꝫ ⁊cͣ. Tertio orationibus inſiſtēdo. Quia niſi dominꝰ cuſtodierit