Opuſculumquartum
limites mr̄imonij. Qn̄ autē excedit vt .ſ. ſi poſſetextenderet ſe ad aliā tūc eſt mortale. Sciēdū aūtꝙ adulteriū ⁊ fornicatio ꝓhibētur ꝓpter multa.Primo .n. perimit aīam. ꝓuer. 6. Qui adulter ēꝓpter cordis inoꝑiam ꝑdet aīam ſuā. Et dicit ꝓpter cordis inopiā qd̓ eſt qn̄ caro dn̄atur ſpiritui.Scd̓o priuat vita. Talis enī ẜm legē debet morivt dicit̉ Leui. 20. ⁊ Deūt. 22. Et ꝙ aliqn̄ nō puniatur corꝑaliter eſt ī malū ſuū: qꝛ pena corꝑalis quecū paciētia tollerat̉ eſt in remiſſionē peccatoꝝ puniet̉ tamē poſtea in vita futura. Tertio conſumitſubſtātiā. Unde Luc̄. 15. de filio ꝓdigo dicit̉ ꝙ diſpauit ſubſtātiā ſuā viuendo luxurioſe. Eccl̓. 9. Nedes fornicarijs aīam tuaꝫ in vllo ne perdas te ⁊hereditatē tuā. Quarto vilificat ꝓlē. Sap̄. 3. Filijadulteroꝝ in ꝯſumatiōe erūt ⁊ ab iniquo thoro ſemen exterminabit̉. Et ſiquidē longe vite erūt innihilū cōputabūtur ⁊ ſine honore. i. Cor. 7. Alioquin filij veſtri immūdi eēt: nūc aūt ſancti ſunt.Nūqͣꝫ etiā hn̄t honorē in eccl̓ia ſi clericiſine d̓ decore haberi pn̄t. Quinto priuat honore ⁊ ſpālitermulieres. Eccl̓. 9. Oīs mulier que eſt fornicariaquaſi ſtercꝰ in via cōculcabit̉. Et de viro diciturProuer. 6. Turpitudinē ⁊ ignominiam cōgregetſibi: ⁊ obprobriū illius non delebit̉. Greg. etiamdicit ꝙ peccata carnalia ſunt maioris infamie ⁊minoris culpe qͣꝫ ſpūalia. Et rō huiꝰ eſt: qꝛ eſt cōecum beſtijs pͣs. Homo cū in honore eſſet nō intellexit cōparatus eſt iumētis inſipiētibus ⁊ ſimilisfactus eſt illis. ¶ De ſeptimo p̄cepto legis.On furtū facies. Dn̄s ꝓhibuit principaInliter in lege ſua iniuriā ꝓximi ⁊ pͥmo iniuriā in ꝓpriā ꝑſonā ibi non occides. Secūdo in ꝑſona cōiuncta ibi nō mechaberis. Tertioin rebus hic nō furtū facies. Et ſciendū ꝙ in hͦ p̄cepto ꝓhibet̉ oē male ablatū. Cōmittit̉ enī furtūmultis mōis. Primo occulte accipiēdo. Mat24. Si ſciret pater familias qua hora fur vētureſſet. Et hoc vituperabile eſt: qꝛ eſt ꝓditio quedāEccl̓. 5. Suꝑ furē .n. eſt cōfuſio. Scd̓o violēter aferēdo. Et hec eſt maior iniuria. Iob. 24. Uim fecerūt dep̄dātes pupillos. Inter iſtos ſūt mali pͥncipes ⁊ reges. Soph. 3. Principes eiꝰ in medioeiꝰ qͣſi leones rugiētes ⁊cͣ. Iſti enī faciūt ꝯtra intētionē dn̄i volētis iuſtū regnū ⁊ dicētiſ. Prouer. sPer me reges regnāt: ⁊ legū ꝯditores iuſta decernūt. Et aliqn̄ talia faciūt per modū furti. Aliqn̄ ꝑviolētiā Iſa. i. Principes tui infideles ⁊ cetera q̄ſequūtur. Aliqn̄ cōdēdo leges ⁊ ſtatuēdo ad lucrādū tm̄. Iſa. x. Ue qui cōdūt leges iniquaſ. Et aug.dicit ꝙ oīs mala donatio furtū ē. Un̄ dicit. Quidregna niſi latrocinia. Tertio mercedē nō ſoluēdoLeui. 19. Nō morabit̉ opus mercennarij apud tevſqꝫ mane. Et hoc intelligit̉ ꝙ hō cuilibꝫ dare d̓bet qd̓ ſuuꝫ eſt ſiue principi ſiue p̄lato ſiue clerico
⁊cͣ. Ro. 13. Reddite oībus debita. Cui tributumtributū cui vectigal: vectigal. Tenemur enī regibus cuſtodiētibꝰ pacē nr̄aꝫ dare mercedē. Quarto fraudē ī mercatiōibꝰ cōmittēdo. Un̄ dr̄ Deū.2. Nō hēbis in ſacculo diuerſa pōdera ⁊ ex Leni.19. Nolite facere iniquū aliꝗd ī iuditio in regulain pondere in menſura. Statera iuſta ⁊ equa ſintpondera: iuſtus modiꝰ: equſqꝫ ſextarius. ꝓuerb.ro. Abhominatio eſt apud deū: pondꝰ ⁊ pōdꝰ: ſtatera doloſa nō eſt bōa. Hoc eſt etiā ꝯtra cauponeſꝗ miſcēt aquā vino. In hoc etiā ꝓhibet̉ vſura. p̄sDn̄e ꝗs habitabit in tabernaculo tuo ⁊cͣ. Et poſtQui pecuniā ſuā nō dedit ad vſurā ⁊cͣ. Hoc eſt ētcōtra campſores ꝗ multas falſitates ꝯmittūt ⁊ ꝯͣvēditores pānoꝝ ⁊ aliarū reꝝ. Sed dices forſitāQuare nō poſſum dare pecuniā ſicut equū vl̓ domū. Dicēdū ꝙ in illis eſt peccatū que bis vēdūt̉In domo aūt ſūt duo .ſ. ſubſtātia ⁊ vſus. Aliud autē eſt habere domū ⁊ aliud vti domo. Un̄ ſeꝑatiꝫpoſſum vſū vēdere ſine domꝰ vēditiōe: ⁊ ita in oībꝰ huiuſmōi. vn̄ ſi aliqͣ ſūt q̄ ꝯſiſtant in ip̄o vſu tm̄⁊ vſus eoꝝ eſt diſtractio non pōt fieri id qd̓ de domo. Denarijs .n. vtimur diſtrahēdo ⁊ frumentoꝯſumēdo. Et ideo ſi vſū vēdis: bis vēdis. Quinto dignitates emēdo ſiue ſpūales ſiue tꝑales. Dei. Iob. xx. Diuitias qͣs deuorauit euomēt: ⁊ de vētre illiꝰ extrahet eas deꝰ. Oēs .n. tyrāni ꝗ vi tenētregna vel ꝓuinciā vel feudū fures ſūt: ⁊ oēs tenēt̉ad reſtitutionē. De ſcd̓o Io. x. Amē amē dico vobis qui nō intrat per oſtiū ī ouile ouiū: ſed aſcēditaliūde: ille fur ē ⁊ latro. Et iō ſymoniaci fures ſūtOn furtū facies ⁊cͣ. Hoc p̄ceptū ſicut dictū eſt ꝓhibet oē male ablatū. Et debentnos inducere multe rōnes ad hoc cauen-dū. Prima ſumit̉ ex grauitate. ¶ Aſſimilat̉ enīhoc peccatū homicidio. Eccl̓. 34. Paniſ egentiūvita pauꝑis eſt: qui defraudat illū vir ſanguiniseſt. Et iteꝝ ibidē. Qui effundit ſanguinē ⁊ ꝗ fraudē facit mercēnario frēs ſunt. Scd̓a ex ꝑiculi qͣlitate. Nullum .n. pctm̄ eſt ita periculoſum. nulluꝫenim peccatum remittitur ſine ſatiſfactione ⁊ penitētia. De oībꝰ cito penitet ꝗs: ſicut pꝫ de homicidio ceſſante ira: ita ⁊ de fornicatōe ceſſante paſſione cōcupīe ⁊ ſic de alijs. De hoc aūt pctō lꝫ aliqn̄ peniteat ꝗs nō tn̄ de facili ſatiſfacit ⁊ maximecū nō ſolū teneat̉ id qd̓ accepit ſꝫ etiā de dāno qd̓fecit patrono ex hoc: ⁊ cū hoc etiā tenet̉ facere penitētiā de pctō. Ideo dr̄ Abac. 2. Ue ei qui multiplicat nō ſua. Uſqꝫ quo ⁊ aggrauat ꝯtra ſe denſuꝫlutū; Denſū lutū dicit ꝙ nō de facili hō egredit̉.Tertio ex taliū inutilitate. Nōͣ .n. ſunt vtilia. neqꝫſpūaliter. Prouer. x. Nil ꝓderūt theſauri īpietatꝭDiuitie .n. ſpūaliter ꝓſunt ad elemoſinas ⁊ ſacrificia. Prouer. 13. Redēptio aīe viri diuitie ſue.ſꝫ d̓ nō ꝓprijs dicit̉ Iſa. 61. Ego dn̄s diligēs iudici