Opuſculumtertium

ti: vt aliquid ab eo recipiat nō aūt ad hoc: vt aſſumatur ab ip̄o. Ande pꝫ ꝙ oīs qui hꝫ gratiā: aliqͥdhabet quod gratis datur: nō aūt omīs qui habetaliquid gratis datuꝫ: gratus danti exiſtit: ⁊ iō duplex gratia diſtingui ſolet: vna .ſ. que ſolū gratis ēdata. Alia que etiā gratum facit. Gratis aūt dari dicit̉: quod nequaquā eſt debitū. Duplicit̓ aūtaliquid debitū exiſtit. Uno quidē modo ẜm naturam. Alio modo ẜm operationē. ẜm naturamquidē debitū eſt rei: quod ordo naturalis illiꝰ reiexpoſcit: ſicut debitū eſt homini: ꝙ habeat rōneꝫ⁊ manus: ⁊ pedes: ẜm operationē aūt: ſicut merces operanti debet̉. Illa ergo dona ſunt hoībusdiuinitꝰ gratꝭ data: q̄ ⁊ ordinē naͣe excedūt: ⁊ meritis nō acquirunt̉: qͣꝫuis ⁊ ea que ꝓ meritis diuinitus dātur interdū gratie nomē vl̓ rōneꝫ nō amittant: tum qꝛ pͥncipiuꝫ merendi fuit a gr̄a: tuꝫ etiāqꝛ ſuꝑhabundantius dātur: qͣꝫ merita humana requirant: ſicut dicit̉ Ro. 6. Gratia dei vita eterna. Huiuſmodi aūt donorū quedā quidem ⁊ naͣehumane facultatē excedunt: ⁊ meritis nō reddūtur: nec tn̄ ex hͦ ip̄o ꝙ homo ea hꝫ reddit̉ deo gr̄atus: ſicut donum ꝓph̓ie: miraculorū operationisſcīe ⁊ doctrine: vl̓ ſi qua talia diuinitus ꝯferunt̉.Per hoc .n. ⁊ hmōi homo nō coniungit̉ deo: niſiforte ꝑ ſil̓itudinē quandā: ꝓut aliquid de eius bonitate participat: ꝑ quem modū oīa deo ſil̓anturQuedam v̓o hoīem deo gratum reddūt: ⁊ eī cōiungunt. Et hmōi dona nō ſolū gratie dicunt̉: exeo ꝙ gratis dant̉ ſed etiā ex eo ꝙ hominē faciuntdeo gratum. Coniunctio aūt hoīs ad deum ē duplex. Una quidē per affectionē: ⁊ hec eſt per charitateꝫ: que quodāmodo facit ꝑ affectionē hominem vnū cuꝫ deo: ẜm illud. i. Corin. 6. Qui adheret deo vnus ſpūs eſt cū eo. Per hanc etiā deushoīem inhabitat: ẜm illud. Ioā. 14. Si quis diligit me ſermonē meū ſeruabit: ⁊ pater meus diliget eū: ⁊ ad eum veniemus: ⁊ manſionē apud eūfaciemus. Facit etiā hoīem eſſe in deo: ẜm illud.i. Io. 4. Qui manet in charitate in deo manet: ⁊deus in eo. Ille igit̉ per acceptū donum gratuitūefficitur deo gratus: qui vſqꝫ ad hoc ꝑducit̉: ꝙ ꝑcharitatis amorē: vnus ſpūs fiat cū deo: ꝙ ip̄e indeo ſit ⁊ deus in eo. Vnde apl̓s dicit. 1. Cori. 13.ꝙ ſine charitate cetera dona hoībus nō ꝓſunt: qꝛgratū deo facere nō pn̄t: niſi charitas adn̄t. Hecaūt gratia eſt oīum ſanctorū cōis. Unde hāc gr̄aꝫhō xp̄s diſcipulis orando impetrās dicit Ioā. 17.Ut ſint vnū .ſ. ꝑ ꝯnexionē amoris: ſicut ⁊ nos vnūſumus. Alia v̓o ꝯiunctio eſt hoīs ad deū nō ſoluꝑ affectum: aut ꝑ inhabitatōem: ſꝫ etiā ꝑ vnitatexpoſtaſts: ſeu perſone: vt .ſ. vna: ⁊ eadem ypoſtaſis: ſeu ꝑſona ſit deus ⁊ homo: ⁊ hec quidem ꝯiūctio hoīs ad deū eſt ꝓpria ih̓u xp̄i de qua ꝯiunctōne plura iam dicta ſunt. Hec etiā eſt hoīs xp̄i gr̄a

ſingularis: ꝙ eſt deo vnitus in vnitate ꝑſone: ⁊ hͦgratis datū eſt: qꝛ ⁊ naͣe facultatē excedit: ⁊ hͦ donuꝫ nulla merita ꝓcedūt. Sed ⁊ gratiſſimū deofacit: ita ꝙ de ip̄o ſingul̓r dicat̉. Hic eſt filiꝰ meuſdilectꝰ in quo mihi cōplacui. Matꝭ. 3. ⁊. 17. Hoctn̄ int̓ereſſe vr̄ inter vtrāqꝫ gr̄am: ꝙ gr̄a quidē ꝑquā hō deo vnit̉ ꝑ affectū aliquid habituale exiſtit in aīa: qꝛ cum ꝑ actū amoris ſit ꝯiunctio iſta: actus aūt ꝑfecti ꝓcedunt ab habitu: ꝯn̄s eſt: vt adiſtū ꝑfectiſſīmū habitū quo aīa d̓o ꝯiungit̉ ꝑ amorem aliqua habitualis gr̄a aīe infundat̉: eē aūt ꝑſonale vl̓ ypoſtaticū nō ē ꝑ aliquē habitū: ſꝫ ꝑ ip̄asnaͣs quaꝝ ſunt ypoſtaſes: vl̓ ꝑſone. Unio igit̉ hūane naͣe ad deū in vnitate ꝑſone: nō ſit ꝑ aliquā habitualē gr̄am: ſꝫ ꝑ ip̄aꝝ naͣꝝ ꝯiunctōeꝫ ī ꝑſona vnainqͣꝫtū aūt creatura aliqͣ magis ad deū accedit intm̄ de bonitate eius magis ꝑticipat: ⁊ abūdātioribus donis ex eiꝰ influētia replet̉: ſic̄ ⁊ ignis calorēmagis ꝑticipat: qui ei magis appropinqͣt. Nullꝰaūt modus eē aut ex cogitari pōt quo aliqua creatura ꝓpinꝗus deo adhereat: qͣꝫ ꝙ ei in vnitate ꝑſone ꝯiungat̉. Ex ip̄a igit̉ vnione naͣe humane addeū in vnitate ꝑſone: ꝯn̄s eſt vt aīa xp̄i donis gr̄arum habitualibꝰ p̄ceieris fuerit plena: ⁊ ſic hītualis gr̄a in xp̄o nō ē diſpō ad vnionē: ſꝫ magis vnionis effectꝰ: qd̓ ex ip̄o modo loquēdi quo euāgeliſta vtit̉ in v̓bis p̄miſſis manifeſte apparet cū dic̄Uidimꝰ eū. q. vni. a pa. ple. gra. ⁊ ve. Eſt āt vnigenitus a pr̄e hō xp̄s: inqͣꝫtuꝫ verbū caro fac̄. ē: h̓effectuꝫ eſt: vt eēt plenū gr̄e ⁊ veritatꝭ. In hijs ātque aliqͣ bonitatē replent̉ vl̓ ꝑfectōe: illud magiſplenū eē īuenit̉: ex quo etiā in alia redūdat: ſic̄ plenius lucet: qd̓ illumīare pōt alia: qꝛ igit̉ hō xp̄s ſūmaꝫ plenitudinē gr̄e obtinuit. q. vnigenitꝰ a pr̄e:ꝯn̄s fuit: vt ab ip̄o in alios gr̄a redūdaret: it a ꝙ filius dei factus hō: hoīes faceret deus ⁊ filios d̓i:ẜm illud apl̓i: ad Gal̓. 4. Miſit deꝰ filiū ſuū ſcm̄ex muliere factū ſub lege: vt eos ꝗ ſub lege erantredimeret: vt adoptiōeꝫ filioꝝ reciperemꝰ. Ex hͦaūt ꝙ a xp̄o ad alios gr̄a ⁊ veritas deriuāt̉: ꝯuēitei: vt ſit caput eccl̓e. Nā a capite alia mēbra q̄ ſt̓ei ꝯformia in naͣe quodāmō ſenſus ⁊ motꝰ deriuatur: ſic a xp̄o: ⁊ gr̄a: ⁊ v̓itas ad alios hoīes deriuat̉Un̄ ad ephe .i. Et ip̄ꝫ dedit caput ſupͣ oēm eccl̓aꝫq̄ eſt corpꝰ eius. Dici ēt pōt caput nō ſolū hoīm: ſꝫetiā angeloꝝ qͣꝫtū ad excellētiā ⁊ influētiā: lꝫ nō ꝙͣꝫtū ad ꝯformitateꝫ naͣe ẜꝫ eadē ſpēꝫ. Un̄ an̄ p̄dictav̓ba apl̓s p̄mittit ꝙ deꝰ ꝯſtituit illū .ſ. xp̄m ad dexteraꝫ ſuā in celeſtibus ſupra oēm pͥncipatū ⁊ ptātem: ⁊ v̓tutem ⁊ dn̄ationem. Sic igit̉ ẜm p̄miſſatriplex gr̄a cōſueuit aſſignari in xp̄o. Primo quideꝫ gratia vnionis: ẜm ꝙ humana natura nullismeritis p̄cedentibus hoc donū accepit: vt vniretur dei filio in ꝑſona. Secūdo gr̄a ſingularis: qͣaīa xp̄i p̄cet eris fuit gr̄a ⁊ v̓itate repleta. Tertio