Druckschrift 
Preclarissima opuscula diui Thome aquinatis sacri ordinis p[rae]dicator[um] in quibus o[mn]is phy[losophia]e [et] diuinar[um] scripturar[um] theoremata est co[m]plexus
Einzelbild herunterladen
 

Compendiumtheologie

ſionis ꝓpter differentiaꝫ caloris ⁊ leuitatis. Natura aut cōparat̉ ad operationē: vt eius pͥncipiū.Non ergo eſt vna operatio in xp̄o ꝓpter vnū ſuꝑpoſitum: ſꝫ due ꝓpter duas naͣs: ſicut econuerſoin ſancta trinitate: eſt vna oꝑatio trium ꝑſonaruꝫꝓpter vnā naͣm. Participat tn̄ operatio humanitatis in xp̄o aliquid de operatiōe virtutis diuine. Omniū .n. eoruꝫ que cōueniunt in vnū ſuppoſitum ei quod p̄ncipalius eſt cetera inſtr̄aliter deſeruiunt: ſicut cetere partes hoīs ſunt inſtr̄a intellectus. Sic igit̉ in xp̄o humanitas quaſi quoddāorganū diuinitatis cenſet̉. Patet aūt ꝙ inſtrumētum agit in virtute pͥncipalis agētis. Unde in actione inſtrumēti nō ſolū inuenit̉ virtus inſtrumēti: ſed etiā pͥncipalis agentꝭ: ſicut per actionē ſecūris ſit archa inqͣꝫtum ſecuris dirigit̉ ab artifice.Ita ergo ⁊ operatio humane naͣe in xp̄o: quādamvim ex deitate habebat ſupra virtutē humanaꝫꝘ enī tangeret leproſum humanitatꝭ actio fuit:ſꝫ ꝙ tactus ille curaret a lepra ex virtute diuinitatis ꝓcedebat: ⁊ ꝑ hunc modū om̄es eius actiōes⁊ paſſiones humane v̓tute diuinitatꝭ ſalutares fuerunt. Et ideo dyo: vocat humanā xp̄i operationem theandricā .i. dei virtutē: qꝛ .ſ. ſic ꝓcedebatex humanitate: ꝙ tn̄ in ea vigebat diuinitatꝭ v̓tusUertit̉ etiā a quibuſdā in dubiuꝫ de filiatione: anſit vna tm̄ in xp̄o ꝓpter vnitatē ſuppoſitl̓: vl̓ dueꝓpter dualitatē natiuitatꝭ. Uidet̉ aūt ꝙ ſint due:qꝛ multiplicata cā multiplicat̉ effectus. Eſt autēcā filiationis natiuitas. Cum igit̉ ſint due natinitātes xp̄i: ꝯſequēs videt̉ ꝙ etiā ſint due filiatiōesNec obſtat ꝙ filiatio eſt relatio ꝑſonalis .i. ꝑſonāꝯſtituens. Hoc .n. veꝝ eſt de filiatiōe diuina. Filiatio v̓o humana nō ꝯſtituit ꝑſonam: ſꝫ accidit ꝑſone ꝯſtitute: Sil̓r etiā nō obſtat: ꝙ vnus hō vnafiliatione refert̉ ad pr̄em ⁊ matrē: qꝛ eadē natiuitate naſcit̉ ab vtroqꝫ parēte. Ubi aūt eſt eadeꝫ cārelatiōis ⁊ vnā relatio eſt vna realiter qͣꝫuis ml̓tiplicent̉ reſpectus. Nihil .n. ꝓhibet aliquid hr̄ereſpectū ad alterum: abſqꝫ hoc ꝙ realiter inſit eirelatio: ſicut ſcibile refert̉ ad ſcīam relatiōe in eonō exiſtente. Ita et iā nihil ꝓhibet: ꝙ vna realiſ relatio plures reſpectus habeat. Nam ſicut relatōex cā ſua hꝫ: ꝙ ſit res quedā: ita etiā ꝙ ſit vna velmultiplex: ⁊ ſic cū xp̄s nō eadeꝫ natiuitate naſcat̉ex patre ⁊ matre: due filiatiōes reales in eo eē vident̉ ꝓpter duas natiuitates. Sed ē aliud qd̓ obuiat ꝓpter hͦ qd̓ nō pn̄t eē plures filiatiōes realesin xp̄o. Non .n. oē ꝙ naſcit̉ ex aliquo filius eius dici pōt: ſed ſolū cōpletū ſuppoſituꝫ. Manus .n. alicuius hoīs nō dr̄ filia: nec pes filius: ſed totuꝫ ſingulare qd̓ eſt Petruſ vl̓ Ioānes. Proprium igit̉ſb̓m filiationis eſt ip̄m ſuppoſitū. Oſtenſum ē ātſupra ꝙ in xp̄o nō eſt aliud ſuppoſitū qͣꝫ increatuꝫ:cui nō pōt ex tꝑe aliqua realis relatio aduenire: ſꝫ

ſicut ſupra diximus om̄is relatio dei ad creaturāeſt ẜm rōnem tm̄. Oportet igit̉ ꝙ filiatio qua ſuꝑpoſitum eternū filij refert̉ ad virginē matrē: nonſit relatio realis: ſed reſpectus rōnis tm̄. Nec ꝓpter hoc impedit̉ ꝗn xp̄s ſit vere ⁊ realiter filiusvirginis matriſ: qꝛ realiter ab ea natus ē: ſicut ētdeus vere ⁊ realiter eſt dn̄s creature: qꝛ realē hꝫpotentiā cohercendi creaturā: ⁊ tn̄ dominij relatio ſolū ẜm rōnem deo attribuitur. Si aūt in xp̄oeēt plura ſuppoſita: vt quidē poſuerūt: nihil phiberet ponere in xp̄o duas filiatiōeſ: qꝛ filiatōi tꝑali ſubiceret̉ ſuppoſitū creatū. Ꝙ oportuitxp̄m eē ꝑfectuꝫ in gr̄a ⁊ ſapīa v̓itatis. C. XXIX.Uia v̓o ſicut iā dc̄m eſt humanitas xp̄i ſeq hꝫ ad diuinitatē eius quaſi quoddā organum eiꝰ: organū aūt diſpoſitio: ⁊ qualitaspenſat̉ p̄cipue quidē ex fine: ⁊ ēt ex decētia inſtr̄ovtentꝭ ẜm hos modos ꝯn̄s eſt: vt ꝯſideremꝰ qualitateꝫ humane naͣe a verbo dei aſſumpte. Finisaūt aſſumptiōis humane naͣe: a verbo dei ē ſalus⁊ reꝑatio humane naͣe. Talem igit̉ oportuit eſſexp̄m ẜm humanā naͣm: vt cōueniēter eē poſſit actor humane ſalutꝭ. Salus aūt humana ꝯſiſtit infruitiōe diuina ꝑ quā hō beatus efficitur: ⁊ iō potuit xp̄m ẜm humanā naͣm fuiſſe ꝑfecte deo fruētem. Principiū .n. in vno quoqꝫ genere oꝫ eſſe ꝑfectum. Fruitio aūt diuina ẜm duo exiſtit .ſ. ẜꝫ voluntatē: ⁊ ẜm intellectū: ẜm voluntatē quidē deoꝑfecte ꝑ amorem inherentē: ẜm intellectū aūt ꝑfecte deuꝫ cognoſcentē. Perfecta aut inheſio voluntatis ad deū ꝑ amorē eſt ꝑ gr̄am ꝑ quā hō iuſtificatur: ẜm illud Ro. 3. Iuſtificati gratis ꝑ gratiāeius. Ex hoc .n. hō iuſtus eſt: ꝙ deo ꝑ amorē inheret. Perfecta aūt cognitio dei eſt ꝑ lumē ſapientie que eſt cognitio diuine veritatꝭ. Oportuit igit̉verbū dei incarnatū ꝑfectum in gr̄a ⁊ in ſapīa veritatis exiſtere: Un̄ Io. i. dr̄. Verbū caro factū eſt⁊ habitauit in nobis: ⁊ vidimus gl̓am eiꝰ: gloriāquaſi vnigeniti a pr̄e plenū gratie ⁊ veritatis De plenitudine gr̄e xp̄i.CA XXX.Rrimo aut videnduꝫ eſt de plenitudinegratie ip̄ius. Circa qd̓ ꝯſiderandū ē ꝙ nomen gr̄e a duobuſ aſſumi pōt. Unomodoex eo qd̓ ē gratū eſſe. Dicimus .n. aliquē alicuiusgr̄am hr̄e: qꝛ eſt ei gratus. Alio mō ex eo qd̓ ē gr̄atis dari. Dicit̉ .n. aliquis alicui gr̄am facere: qn̄ei aliquod bn̄ficiū gratis ꝯfert. Nec iſte due acceptiones gr̄e penitus ſeꝑate ſunt. Ex eo .n. aliquidalteri gratis datur: qꝛ is cui datur gratus ē dātivl̓ ſimpliciter: vl̓ ẜm quid. Simpliciter quideꝫquādo ad hoc recipiens gratus eſt danti: vt eumſibi cōiungat ẜm aliquē modum. Hos enī quosgratos habemus nobis ꝓpoſſe attrahimus: ẜmquātitatem ⁊ modū quo nobis grati exiſtunt. ẜmquid aūt: quādo ad hoc reciꝑiens gratus eſt dan