Opuſculumtertium
igr̄ deꝰ ſꝑē. ¶ Ꝙ ī deo n̄ ē aliqͣ ſucceſſio. C. VIIIEr hͦ āt manifeſtū eſt ꝙ ī deo n̄ eſt aliqͣ ſucceſſio: ſꝫ eē totū eſt ſil̓. Succeſſio .n. nō īuenit̉ niſi ī ill̓ q̄ ſūt aliqͣlit̓ motui ſb̓iecta. Prias .n. ⁊ poſteriꝰ ī motu cānt tꝑis ſucceſſionē. Deꝰaūt nullo mō ē motui ſb̓iectꝰ vt on̄ſuꝫ eſt. Nō igit̉eſt in deo aliqͣ ſucceſſio: ſꝫ eiꝰ eē eſt totū ſimul. Itēſi alicuiꝰ eē nō eſt totū ſil̓ oꝫ ꝙ ei aliꝗd deꝑire poſſit ⁊ aliꝗd aduenire. Deꝑit .n. illud qd̓ trāſit ⁊ aduenire ei pōt illud qd̓ ī futuꝝ expectat̉. deo aūt nihil deperit nec accreſcit: qꝛ īmobilis ē igit̉ eē eiꝰeſt totū ſil̓. Ex his āt duobꝰ aꝑꝑet ꝙ ꝓpͥe eſt eternꝰIllud .n. ꝓpͥe eſt et̓nū qd̓ ſemꝑ ē. ⁊ eiꝰ eē eſt totū ſil̓ẜm qd̓ boetiꝰ dic̄ ꝙ et̓nitas ē īterminabil̓ vite tota ſil̓ ⁊ ꝑfcā poſſeſſio. ¶ Ꝙ deꝰ ē ſimplex. C. IX.Nde etiā apꝑet ꝙ oꝫ pͥmū mouēſ ſimplexeē. Nā ī oī ꝯpoſitiōe oꝫ eē duo q̄ ad īuiceꝫſe hēant ſic̄ potētia ad actū. In pͥmo āt mouēte ſi ē oīo īmobile īpoſſibile ē eē potētiā cū actunā vnūqd̓qꝫ ex hͦ ꝙ ē in potētia mobile ē. Impoſſibile igit̉ eſt pͥmū mouēſ ꝯpoſitū eē. Adhuc oī ꝯpoſito ncc̄e eſt eē aliꝗd pͥus. Nā ꝯponētia naͣlit̓ ſūt cōpoſito pͥora. Illud igit̉ qd̓ oīum entiū ē pͥmū. īpoſſibile eſt eē ꝯpoſitū. ¶ Uidemꝰ etiā ī ordine eoꝝq̄ ſūt ꝯpoſita ſimpliciora pͥora eē. nā elemēta ſuntnaͣlit̓ priora corꝑibꝰ mixtꝭ. Itē etiā īter ip̄a elem̄tapͥmū eſt ignis qd̓ eſt ſimpliciſſimū. Oībꝰ aūt elemētis prius eſt corpꝰ celeſte qd̓ in maiori ſimplicitate ꝯſtitutū eſt cū ab oī ꝯtrarietate ſit purū. Relinꝗtur igit̉ ꝙ pͥmū entiū oportet oīno ſimplex eē.¶ Ꝙ deus eſt ſua eſſentia.CA. X.Equit̉ aūt vlteriꝰ ꝙ deꝰ ſit ſua eēntia. Eſſentia .n. vniuſcuiuſqꝫ rei eſt illud qd̓ ſignificat diffinitio eiꝰ. Hoc aūt eſt idē cū re cuius eſt diffinitio niſi ꝑ accn̄s inqͣꝫtū .ſ. diffinitio accidit aliꝗd qd̓ eſt p̄ter diffinitionē ip̄iꝰ. Sicut hoīaccidit albedo p̄ter id qd̓ eſt aīal rōnale ⁊ mortaleUn̄ aīal rōnale ⁊ mortale ē idē ꝙ hō: ſꝫ nō idē hoīalbo inqͣꝫtū eſt albū. In quocūqꝫ igit̉ nō ē īuenireduo quoꝝ vnū eſt ꝑ ſe: ⁊ aliud ꝑ accn̄s oꝫ ꝙ eēntiaeiꝰ ſit oīno idē cū eo. In deo aūt cuꝫ ſit ſimplex vton̄ſū eſt nō ē inuenire duo quoꝝ vnū ſit ꝑ ſe ⁊ alid̓ꝑ accn̄s oꝫ igit̉ ꝙ eēntia eiꝰ ſit oīno idē qd̓ ip̄e. Iteꝫin quocūqꝫ eēntia nō eſt oīo idē cū re cuiꝰ ē eēntiaeſt inuenire aliꝗd ꝑ modū potētie ⁊ aliꝗd ꝑ modūactꝰ. Nā eēntia formal̓r ſe hꝫ ad rē cuiꝰ ē eēntia ſic̄hūanitas ad hoīem in deo āt n̄ ē īuenire potētiā ⁊actū: ſꝫ ē actꝰ purus. Eſt igit̉ ipſe ſua eſſentia.¶ Ꝙ dei eēntia nō ē aliud quā ſuū eē. CA. XI.Iteriꝰ āt ncc̄e ē ꝙ dei eēntia nō ſit aliud qͣꝫv eē ip̄iꝰ. In quocūqꝫ .n. aliud ē eēntia: ⁊ aliAud eē eiꝰ oꝫ ꝙ aliud ſit quo ſit ⁊ alid̓ quo aliꝗd ſit. nā ꝑ eē ſuū de quolibꝫ dicit̉ ꝙ ē ꝑ eēntiā v̓oſuā de quolibꝫ dr̄. ꝗd ſit. Un̄ ⁊ diffinitio ſignificāſeēntiā demōſtrat ꝗd ē res. In d̓o āt n̄ ē alid̓ quo eſt⁊ alid̓ quo alid̓ ē cū n̄ ſit ī eo ꝯpoſitio vt on̄ſū ē. Nō
ē igit̉ ibi aliud eiꝰ eēntia qͣꝫ ſuū eē. ¶ Itē on̄ſuꝫ ē ꝙdeꝰ ē actꝰ purꝰ abſqꝫ alicuiꝰ potētialitatꝭ ꝑmixtiōeoꝫ igit̉ ꝙ eiꝰ eēntia ſit vltimꝰ actꝰ. nā oīſ actꝰ ꝗ ē circa vltimū ē īpotētia ad vltimū actū. Ultimꝰ aūtactꝰ ē ip̄ꝫ eē. Lu .n. oīs motꝰ ſit exitꝰ de potentia inactū: oꝫ illud eē vltimū actū i qd̓ tēdit oīs motusEt cū motꝰ naͣlis ī hͦ tēdat qd̓ ē naͣl̓r d̓ſideratū: oꝫhͦ eē vltimū actū: qd̓ oīa deſiderāt. hͦ āt ē eē. Oportet igit̉ ꝙ eēntia dina q̄ eſt actꝰ purꝰ ⁊ vltimꝰ ſit ip̄ꝫeē. ¶ Ꝙ deꝰ n̄ ē in aliquo gene ſic̄ ſpēs. CA. XII.Inc̄ āt apꝑet ꝙ deꝰ n̄ ſit ī aliquo gene̓ ſicutſpēs. Nā dr̄ia addita generi ꝯſtituit ſpēmgͦ cuiuſlibet ſpēi eēntia hꝫ aliꝗd additu ſupͣgenꝰ: ſꝫ tp̄ꝫ eē qd̓ ē eēntia dei nihil ī ſe ꝯtinet qd̓ ſitalteri addituꝫ. Deꝰ igit̉ nō ē ſpēs alicuiꝰ generis.Itē cū genꝰ ꝯtīeat dr̄ias ptāte ī oī ꝯſtituto ex gene̓⁊ differētijs ē actꝰ ꝑmixtꝰ potētie. On̄ſū ē āt deuꝫeē puꝝ actū abſqꝫ ꝑmixtiōe potētie̓. Nō ē igit̉ eiꝰcēntia ꝯſtituta ex gene̓ ⁊ differētijs: ⁊ ita n̄ ē ī gene̓.¶ Ꝙ īpoſſibile ē deū eē genꝰ alicuiꝰ. CA. XIII.Tteriꝰ āt on̄dēdū ē: ꝙ neqꝫ poſſibile ē deūeē genꝰ. Ex gene̓ .n. hr̄ ꝗd ē res. n̄ āt rē eē.vNā ꝑ dr̄ias ſpecificas ꝯſtituit̉ res ī ꝓpͥo eēSꝫ hͦ qd̓ deꝰ ē ip̄ꝫ eē. īpoſſibile ē gͦ ꝙ ſit genꝰ. ¶ Itoē genꝰ differētijs aliꝗbꝰ diuidit̉. ip̄iꝰ āt eē n̄ ē acciper aliqͣs dr̄iaſ. dr̄ię .n. n̄ ꝑticipāt genꝰ niſi ꝑ accn̄ſinqͣꝫtū ſpēs ꝯſtitute ꝑ dr̄ias genꝰ ꝑticipāt. Nō pōtāt eē aliqͣ dr̄ia q̄ n̄ ꝑticipet eē: qꝛ nenſnulliꝰ ē dria.īpoſſibile ē igr̄ ꝙ deꝰ ſit genꝰ d̓ multꝭ ſpēbꝰ p̄dicatūꝘ deꝰ n̄ ē aliqͣ ſpēſ p̄dicata d̓ ml̓tꝭ ī diuiduiſ. C14Eqꝫ ē poſſibile ꝙ ſit ſic̄ vna ſpēs d̓ multꝭ īn diuiduiſ p̄dicata. Indiuidua .n. diuerſa q̄ꝯueniūt ī vna eēntia ſpēi. diſtinguūt̉ ꝑ aliqͣ q̄ ſūt p̄ter eēntiā ſpēi ſic̄ hoīeſ ꝯueniūt ī hūanitate: ſꝫ diſtīguūt̉ ab īuicē ꝑ id qd̓ ē p̄ter rōnē hūanitatꝭ. hoc aūtī deo n̄ p̄t accide̓. Nā ip̄e deꝰ ē ſua eēntia vt on̄ſū ēImpoſſibile ē igit̉ ꝙ deꝰ ſit ſpēs q̄ d̓ pl̓ibꝰ īdiuiduis p̄dicet̉. ¶ Itē plura īdiuidua ſb̓ vna ſpē ꝯtentadr̄nt ẜꝫ eē ⁊ tn̄ ꝯuēiūt ī vna eēntia. Ubicūqꝫ igr̄ ſūtpl̓ra īdiuidua ſb̓ ſpē vnā oꝫ ꝙ alid̓ ſit eē ⁊ alid̓ eēntia ſpēi. In deo āt idē ē eē ⁊ eēntia vt on̄ſū eſt. Impoſſibile ē igr̄ ꝙ deꝰ ſit ſic̄ q̄dā ſpēs d̓ pl̓ibꝰ p̄dicata¶ Ꝙ neceſſe eſt dicere deū eſſe vnū. CA. XVInc etiā apꝑet ꝙ ncc̄e eſt vnū deū ſolū eſſeNā ſi ſint ml̓ti dij. aut equoce aut vniuote dicūt̉. Si equoce̓ hͦ n̄ ē ad ꝓpoſitū. Nihil .n. ꝓhibꝫ qd̓ noſ appellamꝰ lapidē: alioſ appellar̄ deū. Si āt vniuoce̓ oꝫ ꝙ ꝯueniāt vl̓ ī gene vl̓ īſpē. Sn̄ſū ē āt ꝙ deꝰ n̄ p̄t eē genꝰ neqꝫ ſpēs plura ſb̓ſe ꝯtinēs. īpoſſibile ē igr̄ eē pl̓es deos. Itꝭ illd̓ quoeēntia cōis īdiuiduat̉ īpoſſibile ē pl̓ibꝰ ꝯuēire. vn̄lꝫ poſſint eē pl̓es hoīeſ. īpoſſibile tn̄ ē hūc hoīeꝫ eēniſi vnū tm̄. ſi igit̉ eēntia ꝑ ſeip̄aꝫ īdiuiduaʳ̉ ⁊ n̄ ꝑ aliꝗd alid̓ īpoſſibile ē ꝙ pl̓ibꝰ ꝯuēiat: ſꝫ eēntia dīnaꝑſe ip̄aꝫ īdiuiduat̉. qꝛ ī don̄ ē alid̓ eēntia ⁊ qd̓ ē: cūon̄ſū ſit ꝙ d̓ꝰ ſit ſua eēntia. īpoſſibile ē gͦ ꝙ ſit deꝰ ni