Druckschrift 
Catena aurea super quattuor Evangelistas
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Iohannes

tione qua poſt aſcenſionē in linguis igneis datꝰ eſt:qꝛ ſicut ip̄e chriſtꝰ in hoīe quē gerebat: ſemꝑ habebat ſpm̄: ſed tn̄ poſtea ſuꝑ ip̄m baptizātū viſibiliterdeſcēdit ſpūs in ſpē colūbe: ſic an̄ manifeſtū ⁊ viſibilem aduentū ſpūſſcī quicūqꝫ ſcī eū latenter haberepotuerūt. AVG. ad ſeleutianū: Intelligimꝰ auteꝫdiſcipulos chriſti iā fuiſſe baptizatos ſiue baptiſmoiohānis: ſicut nōnulli arbitrant̉: ſiue qd̓ magis credibile eſt baptiſmo chriſti: neqꝫ enī miniſterio baptizandi defuit: vt haberet baptizatos ẜuos: ꝑ quosceteros baptizaret: qui nō defuit illius humilitatismyſterio qn̄ eis lauit pedes. CHRI. Secedensautē chriſtꝰ de iudea: rurſus eiſdem adheret quibꝰ⁊ prius. vn̄ ſubdit̉: Et abijt iterum in galileā. Sicutautem apoſtoli expulſi a iudeis ad gētes venerunt:ita ⁊ chriſtus ad ſamaritanos accedit: ſed tn̄ omnēauferens a iudeis excuſationem: nō pͥncipaliter adeos vadit: ſed quaſi tranſiens: quod euangeliſta occulte oſtendit dicēs: Oportebat autem eū tranſire ꝑſamariam. Accepit autē hanc nominationem: quiamons ſamarie ſomer dicebatur: ab eo qui poſſedit.ſed qui ibi habitabāt olim nō ſamaritani: ſed iſraelite vocabant̉. Tempore autē ꝓcedente offenderuntdeum: ⁊ rex aſſyriorum vltra eos ibi manere nō permiſit: ſed in babylonem ⁊ medos duxit: in ſamariavero gentes ex diuerſis locis ductas habitare fecit.Uolens autē deus oſtendere ꝙ nō ꝓpter imbecillitatem iudeos tradidit: ſed ꝓpter peccata eoruꝫ quitraditi ſunt: immiſit barbaris leones qͥ eos ledebāt.Annunciata ſunt hec regi: ⁊ mittit ſacerdotē quēdātraditurum eis dei leges: ſed tamē neqꝫ ita ex totoab impietate diſtiterūt: ſed ex media parte. Etenimtempore ꝓcedente rurſus ad idola quidā reſilerūt:venerabant̉ tamē deum qui a monte ſamaritanosſeipſos vocabant. BEDA: Ideo autē oportebatip̄m tranſire ꝑ ſamaria: quia ſita eſt inter iudeam ⁊galileam. Eſt autē ſamaria inſignis ꝓuintie paleſtine ciuitas: adeo vt tota regio eī ſociata ſamaria dicatur. Ad quem igit̉ ipſius regionis locū dominꝰ verterit euangeliſta oſtendit. vnde ergo dicitur: Uenitergo in ciuitatē ſamarie que dicit̉ ſichar. CHRV.Locuſ ille erat vbi ꝓ dina leui ⁊ ſymeon grauem occiſionem fecerunt. THEOPHI. Poſtqͣꝫ autemfilij iacob illaꝫ ciuitatē deſertam fecerunt occidētesfichimitas: hanc ciuitatem deſertā tempore ꝓcedente dedit iacob in ſortem ioſeph. vnde dicitur in geniſi: Do tibi partem vnam extra fratres tuos: quā tulide manu amorrei in gladio ⁊ arcu meo. ⁊ hoc ē qd̓ſubditur: Iuxta predium quod dedit iacob ioſephfilio ſuo. Sequitur: Erat aūt ibi fons iacob. ¶AVG.Puteus erat: ſed omnis puteus fons: non omnisfons puteus. vbi enim aqua de terra manat: ⁊ vſumprebet haurientibus fons dicitur. ſed ſi in promptu⁊ ſuperficie ſit: fons tm̄ dicitur. Si autem in alto ⁊ īprofundo ſit: ita puteus vocat̉ vt nomen fontis nonamittat THEO. Quare auteꝫ euangeliſta de predio ⁊ fonte facit mentionem. primo quidē vt cū audieris mulierem dicentē ꝙ pater noſter iacob deditnobis hunc fontem: nō admireris. ſecundo ex commemoratione fontis ⁊ predij edocemur: ꝙ ea quepatriarche ꝓpter fidem quā in deo habebant adepti ſunt: iudei ꝓpter eorum impietatē ꝑdiderunt: ⁊

eorum loca gentibus tradita ſunt: quare nihil nouinunc accidit ꝙ gentiles ꝓ iudeis regnū celorū cōſecuti ſunt. CHRl̓. Chriſtꝰ igitur in ſamariam accedens facilē ⁊ delitioſam vitam abijciens: laborioſam vero ſequēs: nō ſubiugalibus vtit̉: ſed ita difficulter incedit vt ex itinere fatiget̉: erudiens nos itaa ſuꝑfluis alienos eſſe: vt ml̓ta neceſſaria abſcidamus a nobis. ⁊ hoc euangeliſta oſtendit dicens: Ieſus ergo fatigatus ex itinere. AVG. Inuenimusieſum fortem ⁊ infirmū. forteꝫ: quia in pͥncipio eratverbum. infirmum: quia verbū caro factum eſt. Sicergo infirmus ieſus ab itinere fatigatus: ſedebat ſicſuper fontem. CHRY. q. d. Non in thoro aūt puluinari: ſed ſimpliciter vt contingebat ſuper terram.Seſſio autē propter laborem facta eſt: ⁊ vt expectaret diſcipulos: ⁊ propter eſtum refrigerans corpusapud fontem. vnde ſequitur: Hora autem erat quaſi ſexta. THEO. Et ne quis incuſaret dominumquare ipſe in ſamariam venerit: cum hoc diſcipulisſuis ꝓhibuerit: propter hoc dicit ꝙ circa illum locūſedebat .ſ. ab itinere feſſus. ALCVI. Myſtice autem dominus reliquit iudeam .i. infidelitatem eorūqui eum reprobauerunt: ⁊ per apoſtolos abijt in galileam .i. in volubilitatem huius mundi: docens ſuos tranſmigrare de vitijs ad virtutes. Predium autem non tam ioſeph qͣꝫ chriſto arbitror derelictum:cuius figuram ioſeph portauerit: quē vero ſol adorat ⁊ luna ⁊ omnes ſtelle. Ad hoc prediuꝫ venit dominus: vt ſamaritani qui hereditatem ſibi patriarche iſrael vendicare cupiebant: agnoſcerent ⁊ conuerterentur ad chriſtum: qui eſt patriarche legittimus heres factus. AVGVSTINꝰ. Iter autemipſius eſt caro pro nobis aſſumpta. qui enim vbiqꝫeſt: quo it niſi quia non ad nos veniret: niſi formamviſibiliſ carnis aſſumeret? Ideo fatigatus ab itinerequid eſt aliud qͣꝫ fatigatus in carne? Quare ergo hora ſexta? quia etate ſeculi ſexta. Computa tanquāvnam horam vnam etatem ab adam vſqꝫ ad noe:ſecundam a noe vſqꝫ ad abraam: tertiaꝫ ab abraamvſqꝫ ad dauid: quartam ad dauid vſqꝫ ad tranſmigrationem babylonis: quintam vſqꝫ ad baptiſmumiohannis. inde ſexta agitur. AVGVSTINVS:li. lxxxiij. queſti. Hora igitur ſexta venit ad puteumdominus noſter: Uideo in puteo tenebroſam ꝓfunditatem. Admoneor ergo intelligere mundi huiusinfimas partes .i. terrenas quo venit dominꝰ ieſushora ſexta .i. ſexta etate generis humani: tanquamſenectute veteris hominis quo iubemur exui vt induamur nouo. nam ſexta etas ſenectus eſt: quoniaprima eſt infantia: ſecunda pueritia: tertia adoleſcetia: quarta iuuentus: quinta grauitas. Hora etiamſexta venit dominus ad puteum .i. medio die: vndeiam incipit ſol iſte viſibilis declinare in occaſu: quoniam nobis vocatis a chriſto viſibilium delectatiominuitur: vt inuiſibilium amore homo interior recreatus ad interiorem lucem que nunqͣꝫ excidit reuertatur. Quod autem ſedit humilitatem ſignificatvel quoniam ſolent ſedere doctores: magiſtri denūciat perſonam. Uenit mulier d̓ ſamaria haurireaquam. Dicit ei ieſus: Da mihi bi