Ca. I.

gimul aūt hic ⁊ martionis ſubuertit rabiē: qui manū conditorem cūcta ꝓduxiſſe dicebat: necnō etarrij qui filiū dei dicebat creatura. AVG. Quid ēaūt mundꝰ ꝑ ipſum factus; Celu: terra: mare: ⁊ oīaque in eis ſunt mundus dr̄. Iteꝝ in alia ſignificatione: pilectores mundi mundꝰ dicūt̉: de quo ſequit̉:Et mundꝰ eū nō cognouit. Non enī celi aūt angeliaut ſidera nō cognouerūt creatorē: quē ꝯfitent̉ demonia: oīa vndiqꝫ teſtimoniū ꝑhibuerūt. Sed qͥ nōcognouerūt eū: qͥ amando mūdū dicti ſunt mūdusmando enī mundū habitamꝰ corde in mūdo: namq nō diligūt mundū: carne verſant̉ in mūdo: ſꝫ corde inhabitāt celū: ſicut apl̓us dicit: Nr̄a cōuerſatioin celis eſt. amando igit̉ mundū: hoc appellari meruerūt vbi habitabāt. Quō enī cū dicimus: mala ēilla domꝰ aut bona: non parietes incuſamꝰ aūt lauius: ſed inhabitātes: ſic ⁊ mundū dicimꝰ qͥ inhahpitant mundū amādo. CHRI. Qui aūt dei erantamici: eū cognouerūt etiā ante corꝑalē p̄ſentiaꝫ. vn̄⁊ chriſtꝰ ait: Qm̄ abraam pater vr̄ exultauit vt videret diem meū. Cū gͦ nos interpellant gentiles dicētes: Quid ē ꝙ ī vltimo tēpore venit noſtrā oꝑaturꝰſalutē: tanto tēpore negligens nos? dicimꝰ quoniaꝫ⁊ante hoc in mūdo erat ⁊ ꝓuidebat operibꝰ ſuis: ⁊oībus dignis cognitꝰ erat. etſi eū mundꝰ nō cognouit: hi tn̄ quibus mundꝰ nō erat dignꝰ eum cognoicens autē: Mundꝰ eū non cognouit: breter cām ignorātie p̄buit. Mūdū enī vocat hoīesſoli mido affixi ſūt: ⁊ q̄ mundi ſunt ſapiunt. Niaūt ita turbat mentē: vt liq̄fieri amore pn̄tium.¶ In ꝓpria uenit ⁊ ſui eū non receperunt. Quotquot autē receperūteum: dedit eis poteſtatē filios dei fieri his qui credunt in nomine eius.Qui nō ex ſanguinibuſ: neqꝫ ex uoluntate carnis: neqꝫ ex uolūtate uiri: ſed ex deo nati ſunt.CHRI. Dixit ꝙ mūdus eū nō cognouit de ſuꝑioribus loquēs temporibus: ſed de reliquo ſermonēinduxit ad p̄dicationis tꝑa ⁊ ait: In ꝓpria venit.¶VG Quia .ſ. oīa ꝑ ipſū facta ſunt/ THEO. Ut ꝑꝓpria mūdū intelligas: ſiue iudeā quā ꝓ hereditate elegerat̉/ CHRV. In propria gͦ venit nō gratiaſue neceſſitatis: ſed gratia beneficij ſuoꝝ. Sꝫ vndevenit qui oīa implet ⁊ vbiqꝫ adeſt? Ea quideꝫ q̄ adioe peſſiōe hic oꝑatus ē: quia enī in mūdo exiſtens: nō putabat̉ adeſſe: eo ꝙ nondū cognoſcebaur: dignatus eſt induere carnē. Manifeſtationemvo hanc ⁊ condeſcenſionem pn̄tiam vocat. Miſeriors autē exiſtēs deus oīa fecit: vt nos ẜm virtuteꝫpſendeamus: ⁊ ꝓpter hoc quidem nullum neceſſiſale: ſuaſione v̓o ⁊ beneficijs volētes ad ſe attrahit:ēpropterea venientem eum hi quidē ſuſceperunt:alij v̓o non receperunt. Nulluꝫ enim vult inuitumſeqꝫ coactū habere famulatū: inuituꝫ enī trahi pareſt cum eo qui totaliter non ſeruit. vnde ſequitur:Atſū eum nō receperunt. Iudeos nunc ſuos dicit:ſt populū peculiarē: ſed ⁊ omnes hoīes vt ab ipſoatios. ⁊ ſicut ſuperius pro cōmuni verecundatꝰ na

tura dicebat: qm̄ mundꝰ ꝑ ipſum factus conditoreꝫnon cognouit: ita ⁊ hic rurſus pro iudeorū anxiusindeuotione grauius ponit accuſationem dicens:Et ſui eum non receperunt̉. ¶AVGV. Si auteꝫ oīno nullus recepit: nullus ergo ſaluus factꝰ eſt. Nemo enim ſaluus fiet: niſi qui chriſtū recepit veniētē⁊ ideo addit: Quotquot autem receperunt eum.CHRY. Siue ſint ẜui ſiue liberi ſiue greci ſiue barbari ſiue īfipiētes ſiue ſapiētes ſiue ml̓ieres ſiue viriſine pueri ſiue ſeneſ: oēs eod̓ digni facti ſūt honorede quo ſequit̉: Dedit eis poteſtatē filios dei fieri.AMBRO. Magna beniuolētia vnicus natꝰ ē: ⁊noluit manere vnꝰ: nō timuit habere coheredes: qͥahereditas eiꝰ non fit anguſta ſi multi poſſederint.CHRV. Nō aūt dixit: qm̄ fecit eos filios dei fieri. ſꝫdedit eis ptātē filios dei fieri: on̄dēs enim qm̄ multo opus eſt ſtudio: vt eam que in baptiſmo adoptionis formata ē imaginē incōtaminatā ſemꝑ cuſtodiamus. Simul aūt on̄dens qm̄ poteſtatē hāc nullus nobis vel auferre poterit: niſi noſipſi auferamꝰ.Si enī qͥ ab hoībꝰ dn̄m aliquaꝝ reꝝ ſuſcipipiūt: tantū hn̄t robur quātū fere hi qͥ dederūt: multomagisnos qͥ a deo potimur hͦ honore. Simul aūt on̄derevult qm̄ hec gr̄a aduenit volētibꝰ ⁊ ſtudētibꝰ. Etenīin ptāte ē liberi arbitrij ⁊ gr̄e oꝑatōe filios dei fieri.THEO. Uel qꝛ in reſurrectiōe filiationē ꝑfectiſſimaͣ ꝯſeq̄mur: ẜm ꝙ apl̓s dicit adoptionē filioꝝ deiexpectātes redēptionē corꝑis nr̄i. Dedit gͦ ptātē filios dei fieri .i. hāc gratiā in futura gr̄a ꝯſequēdi.CHRI. Et qꝛ ī hiſipſis ineffabilibꝰ bonis: hͦ qͥdēeſt dei .ſ. dare gr̄aꝫ: illud v̓o hoīs. i p̄bere fidē: ſubiūgit: His qͥ cre. in noīe eiꝰ. Quid igit̉ nō dicis nobiso iohānes qd̓ eoꝝ ſit ſuppliciū qͥ eū nō receperūt? qꝛnūqͥd iſto ſupplicio fiet maiꝰ qn̄ p̄iacēte eis ptāte filios dei fieri nō fiāt: ſꝫ volētes ſeip̄os tāto pͥuāt honore: ſed etiam extinguibilis eos ſuſcipiet ignis: qd̓poſtea manifeſtiꝰ reuelabit̉. AVG. Gredētes gͦ qꝛfilij dei fiūt: ⁊ frēs chriſti vtiqꝫ naſcūt̉. Nā ſi nō naſcūt̉ filij quō eē pn̄t? Sꝫ filij hoīm naſcūt̉ ex carne⁊ ſanguīe ⁊ ex volūtate viri ⁊ cōplexu ꝯiugij. Illi ātquō naſcūt̉ ſubdit: Qui nō ex ſanguinibꝰ. tāqͣꝫ marꝭ⁊ femīe. Sāguina vl̓ ſanguīes nō ē latinū: ſꝫ qꝛ grece poſitū ē pluralit̓: maluit ille qͥ interp̄tabat̉ ſic ponere: ⁊ qͣſi minꝰ latine loqui ẜm grāmaticoſ: ⁊ tn̄ explicare veritatē ẜm auditu infirmoꝝ. Ex ſanguinibꝰenī maris ⁊ femine hoīes naſcunt̉. BEDA: Sciēdum etiā eſt: quia in ſcripturis ſanctis ſanguis cumdicit̉ pluralit̓: peccatuꝫ ſignificare ſolet. vn̄: Liberame de ſanguinibꝰ ¶AVG. In eo aūt qd̓ ſequitur:Neqꝫ ex voluntate carnis: neqꝫ ex voluntate viri:carnē ꝓ femīa poſuit: qꝛ de coſta facta cū eſſet adādixit: Hoc nūc os de oſſibus meis: ⁊ caro de carnemea. Ponit̉ gͦ caro ꝓ vxorē quō aliqn̄ ſpūs ꝓ marito: qꝛ ille imperare dꝫ: iſta ſeruire. Quid enī peiuseſt domo vbi femina habet imperiuꝫ ſuꝑ viꝝ? Hi gͦneqꝫ ex volūtate carnis: neqꝫ ex volūtate viri: ſed exdeo nati ſunt. PBEDA. Carnalis enī ſinguloꝝ generatio a cōplexū ꝯiugij duxit originē. at v̓o ſpūaliſſpirituſſancti gratia miniſtrat̉. ¶CHRY. Hoc auteꝫnarrat enangeliſta: vt vilitatē ⁊ humilitatem pͥorispartus qui ē ꝑ ſanguinē ⁊ volūtatē carnis addiſcentes: ⁊ altitudinem ſecundi qͥ ꝑ gratiā ⁊ nobilitatem