Iohannes
⁊ alia huiuſmōi. Illud quoqꝫ animaduertenduꝫ ꝙꝯdigioſe virtutes ad credēdū ꝓuocare poterāt eosqͥ tꝑe chriſti erāt: nō autē poſt longa tꝑa nōᵉ fabuloſa q̄dam exiſtimata fuerūt: plus enī peractis virtutibus facit ad credulitatē que cū virtutibus querit̉ ꝓphetia. Eſt autē ⁊ tale quid dicere: ꝙ qͥdā in hoc ꝙteſtimoniū prebēt deo honorati ſunt. Priuare vultergo choꝝ ꝓphetarū ingenti gr̄a: qui dicit illos nonoportere de chriſto teſtimoniū exhibere. Acceſſit āthis iohānes: vt teſtimonium de luce perhibeat.CHRY. Non īdigente teſtimonio: ſed ꝓpter qͥd ip̄eiohānes docet dicēs: Ut oēs crederēt ꝑ illū. Sicutenim carnē induit ne omnes ꝑderet: ita ⁊ p̄conē hominem miſit: vt cognatā audientes vocem faciliꝰ aduenirēt. BEDA: Nō autem ait: Ut oēs crederētin illum. Maledictꝰ enim hō qui ꝯfidit in homineſed vt oēs crederent ꝑ illum: hoc eſt ꝑ illiuſ teſtimonium crederēt in luce̓. THEO. Si vero aliqui nōcrediderint: excuſabilis permanet ipſe. Nam ⁊ ſi aliquis īcludens ſe in domo caliginis: ⁊ ip̄m ſoliſ radius nō illuſtret: ipſe cām tribuit ⁊ nō ſol: ſic iohānesvt oēs crederent miſſus fuit: ſed ſi minime cōſecutūeſt: ipſe huius rei cā non extitit. CHRY. Quia v̓omultū apud nos maior qui teſtat̉: eo qui teſtimonium ꝑhibet ⁊ dignior fide eſſe videt̉: ne quis ⁊ de iohanne hoc ſuſpicet̉: hāc ſuſpitionē deſtruit dicens:Nō erat ille lux: ſed vt teſtimonium ꝑhiberet de lumine. Si v̓o non huic inſtans opinioni hoc reſūpſitvt teſtimoniū ꝑhiberet de lumine: ſuꝑfluuꝫ eſſet qd̓dicit̉: ⁊ magis iteratio ẜmonis qͣꝫ explanatio doctrine. THEO. Sed dicet aliquis: Ergo neqꝫ iohannem neqꝫ ſanctoꝝ quēpiam lucē eſſe vel fuiſſe dicemus: ſed ſi ſanctoꝝ aliquē lucem velimꝰ dicere: ponemus lucem abſqꝫ articulo: vt ſi interrogatꝰ fuerisvtꝝ iohannes eſt lux ſine articulo ſecure concedas.Si vero cū articulo nō concedas. Nō enim eſt ipſalux pͥncipalior: ſed lux dicit̉ qꝛ ẜm participationemlucem habeat a vero lumine.¶ Erat lux uera que illuminat omnē hominē ueniētē in hūc mūdum.AVG. De quo lumine iohānes teſtimoniū phibeat on̄dit dicens: Erat lux v̓a. Uel alit̓: CHRV.Quia ſuperius de iohanne dixerat ꝙ venit ⁊ miſſuseſt: vt teſtet̉ de luce: ne quis hoc audiēs ꝓpter teſtātis recentem preſentiā ⁊ de eo cui teſtimonium ꝑhibetur: talē quādam ſuſpitionē accipiat: reduxit mentem ⁊ ad eam que ſupra omne pͥncipium eſt: tranſmiſit exiſtentiam dicens: Erat lux vera. AVGV.Quare additum eſt vera? quia ⁊ homo illuminatdicit̉ lux: ſed vera lux illa eſt que illuminat. nam ⁊oculi noſtri dicunt̉ lumina: ⁊ tamen niſi aut per noctem lucerna accendatur: aut per diem ſol exeat: lumina illa ſine cauſa patent. vnde ſubdit: Que illuminat omnem hominē. Si omnem hominē ergo ⁊ipſum iohannem. Ipſe ergo illuminabat: a quo ſedemonſtrari volebat. Quomodo enim plerunqꝫ fitvt in aliquo corpore radiato cognoſcat̉ ortus eē ſolquem oculis videre non poſſumus: quia qui ſaucios habent oculos: idonei non ſunt videre parietemilluminatum aut aliquid huiuſmodi: ſi omnes adquos venerat chriſtus: minus erant idonei eum vi-
dere. Radialit iohannē: ⁊ per illum confitentem ſeilluminatū: cognitus eſt ille qui illuminat. Dicuntautē: Uenientem in hūc mundum. nā ſi illinc nō recederet: non eſſet illuminandus: ſed ideo hic illuminandus quia illinc receſſit: vbi homo poterat eſſe illuminatꝰ THEO. Erubeſcat minicheus qui cōditoris maligni ⁊ tenebroſi nos aſſerit creaturas. Nōenim illuminaremur: ſi veri luminis creature nō eēmus/ CHRV. Ubi ſunt etiā qui non dicūt eū verūdeum; hic enim lux vera dicit̉. Sed ſi illuminat omnem hominē venientē in hunc mundū: qualiter totſine lumine ꝑmanſerunt; Nō enī omnes cognouerunt chriſti culturā. Illuminat igit̉ omnē homineꝫquātum ad eū pertinet. ſi autem quidā mentis oculos claudentes noluerūt recipere lucis huiꝰ radiosnon a lucis natura obtenebratio ē eis: ſed a maliciaeorum qui volūtarie priuāt ſeipſos gratie dono: nāgratia quidem ad omnes effuſa eſt. Qui vero nolūdono hoc frui ſibiipſis hanc debent reputare cecitatem. AVG. Uel qd̓ dicitur: ꝙ illuminat omnemhominē: ſic intelligimus: non quia nullus eſt hominum qui nō illuminent̉: ſed quia niſi ab ipſo nullꝰilluminat̉ / BEDA: Sine naturali ingenio. ſine ſapientia diuina: ſicut enī nemo a ſeipſo eſſe. ſic etiamnemo a ſeipſo ſapiens eſſe pōt. vel aliter QRIG.in hō. Non de his qui de occultis ſeminu cauſis inſpēs corporales ꝓcedunt debemꝰ intelligere ꝙ illuminat hominē venientē in hunc mūduꝫ: ſed de hisqui ſpiritualiter ꝑ regenerationē gratie que daturin baptiſmate in mūdum veniunt inuiſibilem. Eositaqꝫ vera lux illuminat qui in mūdum virtutū veunt: nō eos qui in mundū vitiorū ruunt/ THEO.Uel aliter: Intellectus nobis traditus ac nos dirigens qui ⁊ naturalis ratio nominatur: dicit̉ lux tradita nobis a deo. Sed quidam male ratione vtētesſeipſos obſcurauerunt.In mundo erat: ⁊ mūdus ꝑ ip̄mfactꝰ eſt: ⁊ mūdus eū nō cognouit.AVG. Lux que illuminat oēmhom inē veniētein hunc mūdum: venit per carnē: qꝛ dum hic eēt perdiuinitatē: ⁊ ſtultis cecis ⁊ iniquis videri non poterat: de quibꝰ ſupra dictum eſt: Tenebre eam nō cōprehenderūt. ⁊ ideo dicit̉: In mūdo erat/ ORIGin hō. Ut enim qui loquit̉: dū loqui ceſſat vox eiuseſſe deſinit ⁊ euaneſcit: ſic celeſtis pater ſi verbū ſuūloqui ceſſauerit: effectus v̓bi: hoc eſt vniuerſitas verbo condita non ſubſiſtet. non autem putes: quia ſicerat in mūdo: quomodo in mūdo eſt terra: pecora:⁊ homines: ſed quomodo artifex regens quod fec.vnde ſequit̉: Et mundus per ipſum factus eſt. Nōenim ſic fecit quomodo facit faber: qui enī fabricatextrinſecus eſt ad illud quod fabricat. Deus auteminfuſus mūdo fabricat vbiqꝫ poſitus: ⁊ non recediab aliquo: preſentia maieſtatis facit quod facit. ſic gͦerat in mundo: quomodo per quē factus eſt mūdꝰCHRY. Et iterum qꝛ in mūdo erat: ſed nō vt mudi contemꝑaneus: ꝓpter hoc induxit: Et mundus ꝑip̄m factus eſt. per hoc ⁊ rurſus te deducens ad eternam exiſtentiam vnigeniti. qui enim audierit quoniam opus eius hoc totuꝫ: ⁊ſi valde inſenſibilis fuerit: coget̓ ꝯcedere ante opera eē factorē/ THEO.