Ca. I.

em vniuerſa conſiſtere a verbo: non auteꝫ econtrax verbum a creatore.Et ſine ipſo factum eſt nihil.CRI. Ut nō eſtimes cum dicit Oīa per ipſuꝫcaſunt: illa oīa ſolum dicere eū: que a moyſe dictaant conuenienter inducit. Et ſine ipſo ſcm̄ eſt nihilque riſibile quid ſiue intelligibile. Uel aliter: Ne hͦquod dixit: Oīa per ip̄m fcā ſunt: de ſignis ſuſpicerꝭcunc dici: de quibꝰ reliqui euāgeliſte locuti ſūt īduix ſꝫ ſine ipſo ſcm̄ eſt nihil ¶HIL A. Uel aliter dicerur hoc qd̓ dicit̉: Oīa per ip̄m fcā ſunt. non habetnodū: eſt ingenitꝰ qui ſcūs a nemine eſt: eſt ⁊ ip̄e geiius ab innato: reddidit auctore cū ſociū ꝓfeſſus ēqicens: Sine ipſo factū eſt nihil. cū enī nihil ſine eoo: non eſſe ſolū: qꝛ alius eſt ꝑ quē: alius ſineintelmno nō/ ORIGE. in hō. Uel aliter: Ne exiſtimategea que ꝑ v̓bum facta ſunt ꝑ ſe exiſtentia: nō cōtēraa pͥbo ait: Et ſine ip̄o ſcm̄ eſt nihil. hoc eſt: nihil facmum eſt extra ip̄m: qꝛ ipſe ambit oīa conſeruans eaVC. de que. no. ⁊ ve. teſta. Uel dice̓s: Sine ipſofactu eſt nihil: nullo modo ip̄m facturā eē ſuſpicaripebere edocuit. Qūo enim pōt dici: Ipſe eſt facturacum nihil dicat̉ deꝰ ſine ipſo feciſſe? ¶ ORIG. ſuꝑiobānē. Uel aliter: Si oīa per v̓bū facta ſunt: de numero v̓o omniū eſt malitia ⁊ totus fluxus peccati: ⁊hec ꝑ ibū facta ſunt: ⁊ hoc eſt falſum. quātum igit̉gnificata Nihil ⁊ nō ens vnum ſunt. Uideturautē apoſtolꝰ nō entia praua dicere: Uocat inquitdeus ea que nō ſunt tanqͣꝫ ea que ſunt. Totaqꝫ praitas nihil dicit̉ dum abſqꝫ v̓bo facta eſt. ¶ AVG.ip iohānem: Peccatū enim nō ꝑ ip̄m factum eſt. ⁊nanifeſtū eſt: qꝛ peccatū nihil eſt: ⁊ nihil fiunt honines cū peccāt. Et idolum nō per v̓bum factuꝫ eſthabet quidē formā quādam humanā: ⁊ ipſe homov̓buꝫ factus eſt. Sed forma hominis in idolo nōv̓bum fcā eſt. ſcriptum eſt enī: Scimuſ ꝙ nihil eſtidolū: gͦ iſta non ſunt facta ꝑ v̓bum: ſed quecūqꝫ fcāſunt naturaliter: vniuerſa natura rerum: omnis omnino creatura ab āgelo vſqꝫ ad vermiculū. ORIGE. Ualentinꝰ autē excluſit ab oībus ꝑ v̓bum fcīsue ſunt in ſeculis fcā que credit an̄ v̓bū extitiſſe: p̄ter euidentiā loquēs. ſiquidē que putant̉ ab eo diuina: remouent̉ ab oībus: que aūt velut ipſe putat penitus deſtruit̉: vere dicunt̉ omnia. quidā enī falſo:dicunt diabolū non eſſe creaturam dei: inquātumenī diabolus eſt: creatura dei non eſt. Is autem cuiaccidit eſſe diabolū: diuina eſt creatura: ac ſi dicereus homicidā creaturā dei non eſſe: qui tn̄ in eo ꝙhomo eſt: creatura dei eſt. AVG. de natura boni:Non aūt ſunt audienda oelyramenta hominū: quiNihil hoc loco aliquid ītelligendū putant: qꝛ ip̄mnihil in fine ſentētie poſitū eſt: nec intelligunt nihilntereſſe vtꝝ dicat̉: Sine ipſo nihil factū ē: an Sinepſo factum eſt nihil. ORIG. Si accipiat̉ verbuꝫpeo qd̓ in quolibet hominū eſt: qꝛ ⁊ ip̄m inſitū eſtcullibet ab eo qd̓ in principio erat v̓bū: etiā ſine hocverbo nihil cōmittimus ſimpliciter accipiēdo qd̓ dititur Nihil. ait enim apoſtolus ꝙ ſine lege peccatūtuū erat: adueniente vero mādato peccatū reuxit: non enī reputat̉ peccatum lege nō exiſtente: ſedſſec peccatum erat nō exiſtente v̓bo: qꝛ dominꝰ dic̄

Si non veniſſem ⁊ eſſem illis locutꝰ peccatum nonhaberēt. quelibet enim excuſatio deficit volenti dare reſponſum de crimine: dū verbo pn̄te ac iudicāteqͥd eſt agendū non obedit qͥs illi: nec ꝓpter hoc īculpandum eſt v̓bum: ſicut nec magiſter ꝑ cuiꝰ diſciplinam nō remanet locꝰ excuſationis diſcipulo delinquēti velut de ignorātia. omnia ergo ꝑ verbū factaſunt: non ſolum naturalia: ſed etiam que ab irrationalibus fiunt.¶ Quod ſcm̄ ē in ipſo uita erat.BEDA: Quia euāgeliſta dixit oēm creaturam factam eſſe ꝑ verbū: ne qͥs forte crederet mutabilemeiꝰ volūtatē qͣſi qͥ ſubito vellet facere creaturā: quāab eterno nunqͣꝫ an̄ feciſſet: ideo docere curauit. factam qͥdem creaturaꝫ in tꝑe: ſed in eterna creatorisſapīa: qn̄ ⁊ quos crearet ſemꝑ fuiſſe diſpoſitum. vn̄dicit: Quod factū eſt in ipſo vita erat. AVG. ſuꝑiohānem: Pōt autē ſic punctari: Quod factū eſt inipſo. ⁊ poſtea dicat̉: Uita erat. ergo totū vita ē: ſi ſicꝓnunciauerimꝰ. qͥd enim non in illo factū eſt; ipſeeſt enī ſapīa dei. ⁊ dicit̉ igit̉ in pſalmo: Oīa in ſapīafeciſti: oīa ſicut ꝑ illum: ita in illo facta ſunt. ſi gͦ qd̓ īillo factū eſt vita eſt: ergo ⁊ terra vita eſt: ⁊ lapis vita eſt. inhoneſtū eſt ſic ītelligere: ne nobis ſubrepatſecta manicheorum ⁊ dicat: qꝛ habet vitā lapis: ⁊ hꝫvitā paries. ſolent enī iſta delyrātes dicere: et cū reprehenſi fuerint ac repulſi: quaſi de ſcripturis ꝓfer̄tdicentes: vt qͥd dictum eſt: Quod factū eſt in ip̄o vita erat? Pronuncia ergo ſic: Quod factū eſt. hic ſubdiſtingue ⁊ deinde infer: In ipſo vita erat. Facta ēenī terra: ſed ipſa terra que fcā eſt non eſt vita. eſt ātin ipſa dei ſapīa ſpiritaliter rō quedā quā terra fcāeſt. hec vita eſt. ſicut arca in omni oꝑe nō eſt vita: arca in arte vita eſt: qꝛ viuit aīa artificis. ſic gͦ qꝛ ſapientia dei ꝑ quā fcā ſunt oīa: ſꝫ artem continet omīa q̄fiunt ꝑ ip̄am artem: nō hec cōtinuo ſunt vita: ſed qͥcquid factū eſt: vita eſt in illo. ¶ ORIG. in hō. Pōtaūt ⁊ ſic diſtingui ſine errore: Quod factū eſt in ip̄o.⁊ poſtea dicat̉: Uita erat. vt ſit ſenſus: Oīa q̄ ꝑ ip̄m⁊ in ipſo facta ſunt: in ipſo vita ſunt: ⁊ vnū ſunt. Erātenī: hoc eſt in ip̄o ſubſiſtūt cauſaliter: puſqͣꝫ ſint in ſemetipſis effectiue. Sed ſi q̄ris: qūo ⁊ qͥ ratione oīa q̄ꝑ v̓bū facta ſūt: in ipſo vitaliter ⁊ vniformiter ⁊ cauſaliter ſubſiſtūt: accipe exempla ex creaturarū natura. Cōſpice quo omniū rerū quas mundi huiꝰ ſenſibilis globoſitas comprehendit: cauſe ſimul ⁊ vniformiter in iſto ſole qͥ eſt maximum mundi luminareſubſiſtūt: quo numeroſitas herbaꝝ ⁊ fructuū ī ſingulis ſeminibꝰ ſimul ꝯtinet̉: quo multiplices regule īarte artificis vnū ſunt ⁊ in animo diſponētis viuūt:quo infinitꝰ linearū numerus in vno puncto vnumſubſiſtit. ⁊ huiꝰ varia ꝑſpice exēpla: ex quibꝰ velutphyſice theorie pennis poteris arcana verbi mentisacie inſpicere: ⁊ quātū dat̉ humanis rationibꝰ videre quo oīa que per v̓bum ſunt fcā: in ipſo viuūt ⁊ facta ſunt. HLA. Uel aliter pōt ītelligi: In eo qd̓dixerat: Sine ipſo factum eſt nihil: poſſet aliquis ꝑturbatꝰ dicere: eſt ergo aliquid ꝑ alterū factū qd̓ tn̄nō ſit ſine eo ſcm̄: ⁊ ſi aliqͥd ꝑ alterum: lꝫ non ſine eoiam nō ꝑ eū oīa: qꝛ aliud eſt feciſſe: aliud eſt īterueniſſe facienti. Enarrat ergo euāgeliſta qͥd nōine eo

iō ſineX 3