Ca. XXVII.
os: ſeruos dei tenentes in ſeruitute: ſimiliter ⁊ chrigo in ſexta hora manus extendēte in cruce ad celūſuper populū qui clamauerat: Arucifige eum: facteſunt tenebre: ⁊ ab omni lumine ſunt priuati: ī ſignūfuturarum tenebraꝝ: que comprehenſure erant gētem iudeam. Item ſub moyſe facte ſunt tenebre ſuper omnē terram egypti tribus diebus: omnibꝰ autfilijs iſrael erat lumen. Sub chriſto autem facte ſūttenebre ſuper omnem iudeā tribus horis: quoniaꝫpropter peccata ſua priuati ſūt a lumine dei patris⁊ a ſplendore chriſti: ⁊ ab illuminatione ſpiritꝰ ſancti Lumen autē fuit ſuper omnē reliquam terraꝫ:quod vbiqꝫ illuminat omnē eccleſiā. dei in chriſto.Et ſi vſqꝫ ad horam nonam tenebre facte fuerūt ſuper iudeā: manifeſtum eſt quoniā iterum eis lumērefulſit: quia cum plenitudo gentiū intrauerit: tuncomnis iſrael ſaluus fiet. CHRISO. in hō. Uelaliter: hoc admirandum erat: ꝙ in omnem terramtenebre ſunt facte: quod nunqͣꝫ prius cōtigerat. Inegypto enim ſolum tenebre facte ſunt: quādo paſcha perficiendū erat: que enī tunc agebant̉: horumtyepus erant. Et intuere ꝙ fiunt tenebre ī media diequando vbiqꝫ terraruꝫ dies erat: vt omnes qui habitabant terram: hoc miraculum cognoſcerēt. Hocautem eſt ſignum quod petentibꝰ promittebat dare dicens: Gens praua ⁊ adultera: ſignū querit: ⁊ ſignum non dabit̉ ei: niſi ſignum ione prophete crucem ſignans ⁊ reſurrectionem. Etenim multo mirabilius eſt ī eo qui crucifixus erat hoc fieri: qͣꝫ ambulante eo ſuper terrā. Hoc autem ſufficiens erat eosconuertere: nō ſolum magnitudine miraculi: ſed qꝛhoc geſtum eſt poſtqͣꝫ omnia locuti fuerāt que vouerant: ⁊ ſatietatem acceperant cōtumeliaꝝ. Qualiter autem non admirati ſunt vniuerſi: neqꝫ eſtimauerunt eum eſſe deum?; quia .ſ. hominū genus tuncmulta malicia ⁊ deſidia detinebat̉: ⁊ hoc miraculūfactum confeſtim tranſijt: ⁊ non nouerāt que eſſetcauſa eius quod gerebat̉. Et ꝓpter hoc ipſe poſtealoquit̉ vt oſtendat ſe viuere: ⁊ ꝙ ipſe hoc miraculūfecit. vnde ſequit̉: Et circa horam nonam clamauitieſus voce magna dicēs: Heli: heli: lamazabathanthoc eſt. Deus meus deus meus vt quid dereliquiſti me; HIERO. Principio viceſimi primi pſalmi vſus ē. Illud vero quod eſt in medio verſiculi:Reſpice in me: ſuperfluuꝫ eſt. legitur enī in hebreoDeus meus: deus meus: quare me dereliquiſti? Erzo impij ſunt: qui pſalmum ex perſona dauid ſiueheſter ⁊ mardochei dictum putant: cum etiam euāeliſte teſtimonio ex eo ſumpta ſuper ſaluatore intelligant: vt eſt illud: Diuiſerūt ſibi veſtimenta mea⁊ Foderunt manus meas. CHRISO. in home.Ideo autem emiſit ꝓpheticā vocem: vt vſqꝫ ad vltimam horam teſtimonium perhibeat veteri teſtam̄to: ⁊ vt videant quoniam honorat patrem: ⁊ nō eſtdeo contrarius: ⁊ ideo hebraicam vocem emiſit: vteis fieret cognita ⁊ manifeſta. ORI. Requirendūeſt autem: quid eſt ꝙ a deo derelictus eſt chriſtꝰꝰEt quidā: quia nō poſſunt exponere: derelinqͥ chriſtum a deo: dicunt ꝙ per humilitatem dictum eſt.Sed manifeſte ītelligere poteris quid ſit quod dicit: faciens comparationem glorie illius quam haduſt apud patrem: ad confuſionē quam contēnēs
ſuſtinuit crucem. HVLA. Per hec autē verba ingenia contendunt heretica: ꝙ aut defeciſſe omninodeum verbum in animā corporis volūt: dū corpusofficio anime viuificat: aut omnino nec fuerit chriſtus homo natus: quia in eo dei verbum modo ſpiritus habitauerit ꝓphetalis: quaſi ieſus chriſtꝰ anime ſolum ⁊ corporis homo cōmunis. Hoc habetſui exordiū: quo eſſe cepit homo: qui nūc a dei verbo conctracta rurſum protectioneᶻ deſertꝰ clamet:Deus meus: quare me dereliquiſti? Uel certe ī anima verbi natura mutata: paterno chriſtus in omnibus vſus auxilio: nunc inops eius mortiqꝫ permiſſus ſolitudinē ſuam conquerat̉: relinquentemqꝫ ſearguat. Sed inter has impias infirmaſqꝫ ſentētiaseccleſie: fides imbuta apoſtolicis doctrinis: nō partitur ieſum chriſtum: ne filius dei: non ⁊ filius hominis intelligat̉: nam querela derelicti morientis īfirmitas eſt. Promiſſio aūt paradiſi viuentis dei regnum eſt. Habes in conquerente ad mortē relictūſe eſſe: quia homo eſt. Habes eum qui moritur profitentem ſe in paradiſo regnare: quia deus eſt. Nōergo mireriſ verborum humil tātē ⁊ querimoniasderelicti: cum formam ſerui ſciens: ſcandalum crucis videas. GLO. Dicit̉ autem deus eū deſeruiſſe in morte: quia poteſtati perſequentium eum expoſuit. ſubtraxit enim protectionem: ſed non ſoluitvnionem. ORIGE. Poſtqͣꝫ autem vidit ſuꝑ omnem terram iudeam tenebras: hoc dixit: oſtenderevolens: Dereliquiſti me pater: ⁊ talibus exinanituꝫcalamitatibus tradidiſti: vt populꝰ qui fuerat apudte honoratus: recipiat que in me auſus eſt: vt priuetur a lumine tue proſpectionis: ſed ⁊ pro ſalutē gētium dereliquiſti me. Quid autem tam bonum fecerunt: qui ex gentibꝰ crediderūt: vt precioſo ſanguīeſuper terram effuſo ꝓ eis: emerem eos a maligno?aut quid tale dignū facturi ſunt homines: ꝓ quibꝰpatior iſta? Forſitan autem ⁊ videns peccata hominum ꝓ quibus patiebat̉ dixit: Quare me dereliquiſti: vt fierem quaſi qui colligit ſtipulā in meſſe: ⁊ racemos in vindemia. Non autem eſtimes humanomore ſaluatorē iſta dixiſſe: ꝓpter calamitatē q̄ cōprehenderat eum in cruce. Si enī ita acceperis: nonaudies magnā vocem eius que oſtendit aliquid eēmagnum abſconditū. RABA. Uel ſaluator hocdixit: noſtros circūferens motus. qui ī periculis poſiti a deo deſeri nos putamus. Humana enī naturaꝓpter peccatum a deo fuerat derelicta: ſed quia filius dei factus eſt noſter aduocatus: quorū ſuſcepitculpam: deplorat miferiam: in quo oſtendit quātūflere debeant qui peccant: quādo ſic fleuit qui nūqͣꝫpeccauit. Sequit̉: Quidam autē illic ſtantes ⁊ audientes dicebant: Heliā vocat iſte. HIER. Nonomnes: ſed quidam quos arbitror milites fuiſſe romanos: non intelligentes hebraici ſermonis ꝓprietatem: ſed ex eo quod dixit: Hely Hely: putabāt helyam ab eo inuocatū. Sinautem iudeos qui hoc dixerint intelligere voluerimꝰ: hoc more ſibi ſolito feciſſe: vt dn̄m imbecillitatis infament: qui helye auxilium deprecet̉. Sequit̉: Et continuo currens vnꝰex eis: acceptam ſpongiam impleuit aceto: ⁊ impoſuit arundini: ⁊ dabat ei bibere. AVGV. in ſer.de paſſione: Sic ergo ꝓpinator fontiū potat̉ aceto: