Mattheus
queris illis. Qui rn̄dēs ait illis: qꝛ vobis datum eſtnoſſe myſteriū regni celoꝝ REMI. Uobis inqͣꝫ qͥmihi adheretis: ⁊ in me creditis. Myſteriū auteꝫ regni celoꝝ appellat euāgelicā doctrinā. Illis autē .ſ.qͥ foris ſūt: ⁊ ī eū crede̓ nolūt: ſcribis .ſ. ⁊ phariſeis ⁊ceteris in īfidelitate ꝑſeuerātibꝰ nō eſt datum. Accedamꝰ gͦ cū diſcipulis ad dn̄m puro corde: vt nobiseuāgelicā doctrinā īterp̄tari dignet̉: iuxta illd̓: Quiꝑpropinqͣt pedibꝰ eiꝰ: accipiēt de doctrina ipſius.CHRV. Hoc aūt dixit nō neceſſitatē īducēs neqꝫfatū: ſed mōſtrās qm̄ illi quibꝰ non eſt datū: cā ſibiſūt vniuerſoꝝ maloꝝ: ⁊ on̄de̓ volēs qm̄ cognoſcerediuīa myſteria donū dei eſt ⁊ gr̄a deſuꝑ data: nō tn̄ꝓpter hoc libeꝝ arbitriū deſtruit̉: ⁊ hoc ex his queſequūt̉ manifeſtū eſt. vt enī neqꝫ iſti deſperēt: neqꝫilli pigritent̉: audiētes qm̄ eis datū ē: demonſtrat anobis pͥncipiū hoꝝ eē cū ſubdit: Qui enī hꝫ dabit̉ ei⁊ abūdabit: qͥ aūt nō hꝫ: ⁊ qd̓ hꝫ auferet̉ ab eo. ac ſidiceret: Cū aliqͥs deſideriū habuerit: ⁊ ſtudiū dabūtur ei ⁊ vniuerſa que a deo ſūt. Cū aūt his vacuꝰ fuerit: ⁊ que ad ſe ꝑtinēt nō īferat: neqꝫ que a deo ſuntei dant̉: ſed ⁊ qd̓ hꝫ auferet̉ ab eo: nō deo auferenteſed ſe īdignū faciēte his que hꝫ. vn̄ ⁊ nos ſi viderimꝰaliquē deſidioſe audientē: ⁊ exhortātes ꝙ attendatnō ei ꝑſuaſerimꝰ ſileamꝰ: qꝛ ſi magis īmorati fuerimus: ītendet̉ ei deſidia. Studētē aūt diſce̓ allicimꝰ⁊ multa effūdimꝰ: ⁊ bn̄ dixit ẜꝫ enāgeliſtā Qd̓ videtur hr̄e: neqꝫ etiā hocip̄m hꝫ REMI. Qui etiā hꝫſtudiū legēdi: dabit̉ ei ⁊ facultas ītelligēdi. ⁊ qͥ nonhꝫ legēdi ſtudiū: hoc qd̓ ꝑ naturā bonā videt̉ eē auferet̉ ab eo. vel qͥ hꝫ charitatē dabūt̉ ei cetere virtues: ⁊ qͥ nō hꝫ auferet̉ ab eo: qꝛ abſqꝫ charitate nullūbonū eē pōt/ HIERO. Uel apl̓is in chriſto herētibus ꝯcedit̉. Iudeis v̓o qͥ nō crediderūt in filiū dei:etiā ſiqͥd ꝑ nature bonū poſſidēt tollit̉. neqꝫ enimpn̄t aliqͥd ſapiēter ītellige̓: qꝛ ſapīe nō hn̄t caput.HLLA. Fidē etiā iudei nō hn̄tes: legē quoqꝫ quaꝫhabuerūt ꝑdiderūt: ⁊ iō ꝑfectum fides euāgelica hꝫdonū: qꝛ ſuſcepta nouis fructibus ditat: repudiatavero etiā veteris ſubſtātie opes detrahit/ CHRY.Ut aūt manifeſtiꝰ qd̓ dixerat fiat: ſubdit̉: Iō ī ꝑabolis lo. eis: qꝛ vi. nō vi. ⁊ au. nō au. neqꝫ ītel. Et ſiqͥdeꝫnature hec excecatio eſſet: aꝑire eoꝝ oculos oportebat. qꝛ v̓o volūtaria eſt hec excecatio ꝓpter hoc nondixit ſimplicit̓ Nō vidēt: ſed videntes nō vidēt. viderunt enī demones exeūtes ⁊ dixerūt: In beelzebubeijcit demonia. Audiebant ꝙ ad deum eos attrahebat: ⁊ dicunt: Non eſt hic hō a deo. Quia ergo ꝯͣriahis que videbant ⁊ audiebāt enunciabāt: ꝓpt̓ hocipſum videre ⁊ audire eis aufert̉: nihil enī hinc ꝓficiunt: ſed in iudicium magis incidūt. vn̄ ⁊ a principionō eis parabolice loquebat̉: ſed cū multa certitudine. Quia autē audita ⁊ viſa peruerterūt iam in ꝑabolis loquit̉. RAB A. Et notādum eſt qꝛ non ſoluꝫque loquebat̉: verū etiam que faciebat ꝑabole fuerunt .i. ſigna ſpiritaliū rerum: quod liquido oſtēditcū dicit: Ut videntes nō videant. Uerba nāqꝫ videri non poterāt: ſed audiriVHILA. Hoc de his loquit̉ qui ſtant in littore: ⁊ diuidunt̉ a ieſu: ⁊ ſonitufluctuum ꝑſtrepente nō audiūt q̄ dicunt̉. CHRY.Deinde vt nō dicerent: quoniā vt inimicꝰ noſter nobis detrahit: ꝓphetā inducit eadem ſententiantem.
vnde ſequit̉: Ut impleat̉ in eis ꝓphetia iſaie dicemtis: Auditu audietis ⁊ non intelligetis: ⁊ videntes vdebitis: ⁊ non videbitis .i. auditu audietis v̓ba: ſꝫ uōītelligetis v̓borum archana. Uidētes videbitis. conem .ſ. Et nō videbitis. hoc eſt nō intelligetis diuintatem/ CHRI. Hoc autē dixit qꝛ ipſe ſibi abſtulrunt videre ⁊ audire aures ⁊ oculos ſibi claudētes⁊ cor incraſſantes. Non enī ſolum nō audiebāt: ſec⁊ grauiter audiebāt. vnde ſequit̉ Incraſ. eſt cor pohuiꝰ: ⁊ auri. gra. audi AH A. Incraſſatū eſt encor iudeoꝝ craſſitudine malicie: ⁊ abūdantia peccatorū grauiter v̓ba dn̄i audierūt: qꝛ ingrati ſuſceper̄t.HIERO. Ac ne forte arbitremur craſſitudinencordis ⁊ grauitatē auriū nature eſſe nō voluntatisſubiūgit culpā arbitrij ⁊ dicit: Et oculos ſuos claueſerūt. CHRI. In hoc autē intēſam eoꝝ nequiciaꝫoſtendit: ⁊ auerſionē cuꝫ ſtudio. vt aūt attrahat eosſubdit: Et conuertant̉ ⁊ ſanem eos. In quo demonſtrat: qꝛ ſi conuerterent̉ ſanarent̉: ſicut ſi aliquis diceret: Si rogatus eſſem: confeſtim donaturꝰ eram.oſtēdit qualiter aliquis ſibi recōciliet̉: ita ⁊ hic cumdicit: Ne quādo cōuertant̉ ⁊ ſanem eos. demōſtratqm̄ ⁊ conuerti poſſibile eſt ⁊ penitentiā agentes ſaluari. AVGV. de que. euā. Uel aliter: Oculos ſuos clauſerūt: ne quādo oculis videāt .i. ipſi cā fuerūtvt deus eis oculos clauderet. Alius enī euangeliſtadicit: Excecauit oculos eoꝝ. Sed vtꝝ vt nunqͣꝫ videant: an vero ne vel ſic vel ſic aliqn̄ videant: cecitateſua ſibi diſplicētes ⁊ ſe dolentes: ⁊ ex hoc humilitatiatqꝫ cōmoti ad confitendū peccata ſua ⁊ pie querendum deū. Sic enī marcus hoc dicit: Ne quādo conuertant̉: ⁊ dimittant̉ eis peccata. Ubi intelligunturpeccatis ſuis meruiſſe vt nō intelligerēt: ⁊ tamē hocipſum miſericorditer eis factū: vt peccata ſua cogneſcerent: ⁊ conuerſi veniā mererent̉. ꝙ autē iohāneshūc locum dicit: ꝓpterea nō poterant credere quiaiterū dixit iſaias: Eccecauit oculoſ eorū: vt non vidiant oculis ⁊ non ītelligant corde. Et cōuertant̉ ⁊ ſanem eos. Aduerſari videt̉ huic ſententie ⁊ oīno cogere vt quod hic dictum eſt: Ne quādo oculis videant: nō accipiat̉ ne vel ſic aliquādo oculis videant:ſed ꝓrſus vt non videāt. quādoquidem aperte dicitIta vt oculis non videant. Et qd̓ ait: Propterea nōpoterant credere: ſatis on̄dit non ideo factā excectionem: vt ea cōmoti ⁊ dolentes ſe nō ītelligere: cōuerterent̉ aliquādo ꝑ penitentiā. non enim poſſenthoc facere niſi pͥus crederent: vt credendo ꝯuerteretur: ⁊ conuerſione ſanarent̉: ⁊ ſanitate intelligerentſed ideo potiꝰ excecatos vt nō crederent: dicit enimapertiſſime: Propterea nō poterant credere: quodſi ita eſt quis non exurgat in defenſionē iudeor⁊ eos extra culpaꝫ fuiſſe ꝓclamet: ꝙ nō crediderūtpropterea enī non poterāt, credere: quia excecauitoculos eorum. Sed quoniā potius deus extra cuipam debet intelligi: cogimur fateri alijs quibuſdaꝫpeccatis ita eos excecari meruiſſe: qua tamē excecatione non poterāt credere. verba enim iohānis ſſtaſunt: Nō poterāt credere: qꝛ iterum dixit iſaias: xxcecauit oculos eorum. Fruſtra itaqꝫ conamur intēligere ideo fuiſſe cecatos vt cōuerterent̉: cum couerti non poterāt: qꝛ nō credebant: ⁊ ideo credere nolpoterāt: quia excecati erant. An forte nō abſurded