Ca. V.

IVLA. Uel aſcendit in montē quia in paternemāieſtatis celfitudine poſituſ celeſtia vite preceptaconſtituit. ¶AVGV. de ſermone dn̄i in monte:Uel aſcendit in montem: vt ſignificet quia minoraerant precepta iuſticie: que a deo data ſunt ꝑ prophetas populo iudeorum quem timore adhuc alligari oportebat. Per filiū autē ſuū maiora populoquem charitate iam conuenerat liberari. Sequit̉:Et cum ſediſſet: acceſſerunt ad eum diſcipuli eiꝰ.HIERO. Ideo autem nō ſtans: ſed ſedens loquitur: quia non poterant eum intelligere in ſua maieſtate fulgentē. AVGV. in ſermone dn̄i in monteUel ꝙ ſedens docebat: pertinet ad dignitatē magiſtri. Acceſſerunt autem ad eū diſcipuli eius: vt audiendis verbis illius hi eſſent in corpore viciniores:qui preceptis implendis animo appropinquabāt.RABA. Myſtice aūt ſeſſio dn̄i incarnatio eiꝰ ē:quia niſi dn̄s incarnatus eſſet: humanū genꝰ ad eūaccedere non potuiſſet. YAVG. de concor. euang.Mouet aūt ꝙ mattheus in monte dicit hunc habitum eſſe ſermonē a dn̄o ſedente: lucas autē in lococampeſtri a domino ſtāte. Hec igitur diuerſitas facit videri aliū fuiſſe illū: alium iſtum. Quid enī ꝓhibet chriſtum quedam alibi repete̓ que ante iam dixerat: aut iterum facere: que ante iā fecerat? Quāqͣꝫetiam poſſit illud occurrere in aliqua excellentioriparte montis: primo cum ſolis diſcipulis dn̄m fuiſſe quando ex eis duodecim elegit: deinde cum eisdeſcendiſſe non d̓ monte: ſed de ipſa montis celſitudine campeſtrem locum .i. in aliquam equalitatemque in latere montis erat: ⁊ multos capere poteratatqꝫ ibi ſtētiſſe donec ad eū turbe congregarentur:ac poſtea cū ſediſſet acceſſiſſe ꝓpinquiꝰ diſcipuloseius: atqꝫ ita illis ceteriſqꝫ turbis p̄ſentibus vnumhabuiſſe ſermonem: quē mattheus lucaſqꝫ narrantdiuerſo narrandi modo: ſed eadem veritate reruꝫ.GREGO. quarto mora. Sublimia autē p̄ceptadomino in monte dicturo p̄mittitur: Et aperiēs osſuū docebat eos qui dudum aperuerat ora prophetarum. ¶REMI. Ubicunqꝫ aūt legit̉ dn̄s aperuiſſe os: inſpiciendū eſt quia magna ſunt que ſequūt̉.AVG. de fermone dn̄i in monte: Uel dicit: Aperiens os ſuū. vt ipſa mora cōmēdet aliqͣnto longiorem futurū eē ſermonē. CHRY. in homelia: Uelhoc dicit: ut diſcas quoniam nunc quidē docebatos aperiens in loquendo: nunc auteꝫ vocem que ēab operibus emittens. ¶ A VG. in ſermone dominiin monte: Siquis auteꝫ pie ſobrieqꝫ cōſiderauerit.inueniet in hoc ſermone quantū ad mores opportunos pertinet perfectum ⁊ vite chriſtiane modumvnde ſic ipſe ſermo concluditur: Omnis qui auditverba mea hic ⁊ facit ea: ſimilabo eum viro ſapienti. AVG. ix. de ciui. dei: Nulla āt ē cauſa philoſoph̓andi niſi finis boni. ꝙ autē beatū facit: ipſe eſt finis boni. Et ideo a beatitudine incipit dicens: Beati pauperes ſpiritū. AVG. in ſermone domini inmonte: Preſumptio quidē ſpiritus audaciam ⁊ ſuperbiam ſignificat. vulgo etiam magnum ſpiritū ſuperbi habere dicūtur: ⁊ recte. nam ſpiritus ventꝰ vocatur: quis v̓o neſciat ſuꝑbos inflatos dici quaſi vēto diſtētos. Quapropt̓ recte hic ītelligit̉? Pauꝑesſpiritu humiles ⁊ timentes deū .i. nō habētes inflā-

tē ſpm̄VCHRY̓. in ho. Uel ſpm̄ hic elationē ⁊ animū dicit. ꝙ enī ſunt multi humiles nolētes rerū neceſſitate coacti: non eſt laus. vnde illos beatificat:qui ſe ex electione humiliant. Ideo aūt hic incipitradicitus euellēs ſuꝑbiā: quia hec fuit radix ⁊ fonsmalicie vniuerſe: contra quā ponit humilitatē: velut quoddā ſtabile fundamentū: qua ſubiecta cumſtabilitate alia ſupedificāt̉. hac aūt deſtructa: pereunt quecunqꝫ congregaueris bona. CHRY. ſuꝑmatth̓. Ideo autē dixit manifeſte: Beati humilesſpū. vt ſic humiles oſtedant: vt ſemꝑ adiutoriū deiſint meditantes. vnde in greco dicitur: Beati mēdici vel egeni. Sunt enī multi naturaliter humiles etnon ex fide qui non pulſant adiutoriū dei: ſed ſolūqui ẜm fideꝫ ſūt humiles. CHRI. in ho. Uel qͥapauꝑes ſpū hic dicit formidantes ⁊ trementes deiiuſſiones: quomodo dominꝰ ꝑ Iſaiam cōmendat.Quid āt ampliuſqͣꝫ ſimpliciter humiles? Humiliūenim hic quidem mediocriter eſt: hic aūt ſuꝑabundanter. ¶AVG. Superbi ergo appetant regnaⁱ terrarum: ſed humilium eſt regnū celorum./ CHRV.ſuper matth̓. Nam ſicut cetera vitia deponunt adīferos: maxime tamen ſuꝑbia: ſic ⁊ omnes virtutesinducunt in regnū celorum: maxime tamē humilitas: quia ꝓpriū eſt vt qui ſe humiliat: exaltetur.HIERO. Uel beati pauperes ſpiritu: qui ſcilꝫ ꝓpter ſpirituſanctum voluntarie ſunt pauperes.AMBRO. de offi. Inde autem incipit beatitudoiudicio diuīo: vbi eruna eſtimat̉ humano. GLO.Pauꝑibus āt ī pn̄ti ꝯueniēter ꝓmittūt̉ diuitie celi.Beati mites: qm̄ ip̄i poſſidebūt t̓r āAMBRO. ſuꝑ lucam: Cū ſimplicitate ꝯtentusfuero inops: ſuꝑeſt vt mores meos temperē. Quidenim mihi ꝓdeſt carere ſecularibus: niſi fuęro mitis: Congrue igitur ſequit̉: Beati mites. AVG.Mites ſunt qui cedunt improbitatibus: ⁊ nō reſiſtunt in malo: ſed vincunt in bono malū AMB.ſuper lucam: Mitiga ergo affectū tuū: vt non iraſcaris: aut certe iratus ne peccaueris. Preclaꝝ ē enīmotum temperare conſilio: nec minoriſ virtutis dicitur prohibere iracundiam qͣꝫ omnino non iraſci:cum plerūqꝫ iſtud leuius hoc fortius eſtimetur. Rixentur igitur immites ⁊ dimicent ꝓ terrenis ⁊ temporalibus rēbus. Sed beati mites quoniā ipſi hereditabūt terram: de qua euelli non poſſunt. illaminquā terrā de qua in pſalmo dicitur: Portio meain terra viuentiū. Significat enī quādā ſtabilitateꝫhereditatis ꝑpetue: vbi anima ꝑ bonū affectuꝫ tāqͣꝫloco ſuo requieſcit: ſicut corpꝰ in terra. Et inde ciboſuo alitur: ſicut corpꝰ ex terra: ipſa eſt requies ⁊ vita ſanctoꝝ/ CHRY. ſuꝑ matth̓. Uel terra hic ſicutqͥdā dicūt: qͣꝫdiu ē in hͦ ſtatu terrā mortuoꝝ ē: qꝛ vanitati ſubiecta ē. cū aūt liberata fuerit d̓ corruptōefit terra viuoꝝ vt mortales hereditēt īmortalē. Alteꝝ exponētē legi qͣſi celū in quo habituri ſūt ſanctidicat̉ terra viuoꝝ: qd̓ quātū ad īferiorē regionē celū ē: qͣꝫtū aūt ad ſuꝑiꝰ celum dr̄ terra. Alij dicūt qꝛcorpꝰ nr̄m terra ē ⁊ qͣꝫdiu ſubiacet morti: terra eſtmortuoꝝ. Cum aūt fuerit ꝯforme factū gl̓ie corꝑisxp̄i: erit terra viuoꝝ/ HLLA. Uel hereditatē tremitibꝰ dn̄s pollicet̉ .i. eius corꝑis qd̓ ip̄e aſſumpſithabitaculū: qꝛ ꝑ manſuetudinem mentis nr̄e habi