Tertius.
X hoc auteꝫ ꝙ diuina gratia charitatē ī nobis cāt: neceſſariū ē ꝙ etiā ī nobis fides ꝑ gr̄amcauſet̉: Motus .n. quo ꝑ gratiā ī ultimū fine dirigimur ē uolūtariꝰ nō uiolētus ut ſupra oſtenſumeſt: volūtariꝰ āt motus ī aliquid eē nō poteſt niſiſit cognitū: oꝫ igitur ꝙ per gratiā ī nobiſ cognitioultimi finis p̄ſtituat̉ ad h̓ ꝙ uolūtarie dirigamurin ip̄m: hec at cognitio nō pōt eſſe ẜm apertā uiſion in ſtatu iſto ut ſupra ꝓbatū eſt: oꝫ igitur qd̓ſit cognitio per fidem ¶ Amp̄. in quolibet cogͦſcēte modus cognitionis conſequitur modū ꝓpͥenature: vnde alius modus cognitionis eſt angeli:hoīs ⁊ bruti aīalis ẜm ꝙ eorū nature diuerſe ſūtut ex premiſſis pꝫ. ſꝫ homini ad ꝯſequēdū ultimūfinē addit̉ aliqua ꝑfectio ſuꝑ ꝓpriā naͣm .ſ. gratiaut oſtenſuꝫ eſt: oꝫ igitur ꝙ etiā ſuꝑ eognitionē naͣlē hoīs addat̉ in eo aliqua cognitio que rōem nālē excedat: ⁊ hec eſt cognitio fidei que eſt de his q̄nō uidentur per rōem naturalē. ¶ Item qn̄cūqꝫab aliquo agente mouet̉ aliquid ad id qd̓ eſt ꝓprium illi agenti: oꝫ ꝙ a pͥncipio ip̄m mobile ſubdat̉īpreſſionibus agentis ī ꝑfectōe qͣi alienis ⁊ nō proprijs ſibi quouſqꝫ fiāt ei propͥe ī t̓mīo motus: ſic̄lignū ab igne primo caleſit: ⁊ ille calor nō eſt ꝓpͥligno ſed p̄ter naturā ipſiꝰ: ī fine āt qn̄ iā lignumignitū eſt: fit ei calor ꝓpriꝰ ⁊ cōnaturalis: ⁊ fil̓r cūaliquis a magiſtro docet̉ oꝫ ꝙ a pͥncipio cōceptiones magiſtri recipiat nō qͣi eas per ſe ītelligens: ſꝫꝑ modu credulitatis qͣi ſupra ſuam capacitatemexiſtentes: in fine aūt qn̄ ia edoctꝰ fuerit eas poterit intelligere: ſicut aūt ex dictis pꝫ auxilio diuinegratie dirigimur in ultimū finē: vltimꝰ autē finiseſt manifeſta uiſio pͥme v̓itatis in ſe ipſa ut ſupraoſtenſū ē: oꝫ igit̉ ꝙ anteꝙͣ ad iſtū fine ueniat̉: intellectus hoīs deo ſubdat̉ ꝑ modū credulitatis dīnagratia hoc faciente ¶ Preterea in pͥncipio huiꝰoperis poſite ſūt utilitates ꝓpter quas neceſſariūfuit dīnā v̓itatē hōibꝰ ꝑ modū credulitatis ꝓpōi:ex quibus etiā cōcludi poteſt ꝙ neceſſariū fuit fidē eē dīne gratie effectu in nobis. Hinc eſt ꝙ apl̓sdicit Eph̓. ẜo. Gratia ſaluati eſtis ꝑ fidē et hoc n̄ex uobis: dei .n. donū eſt: Per hoc auteꝫ excluditerror pelagianorum qui dicebant ꝙ initium fideiī nobis non erat a deo ſed a nobis.¶ Ꝙ diuina gratia cauſat in nobis ſpem futurebeatitudinis.CLIII.X eiſdē etiam oſtēdi poteſt ꝙ oportet in nobis per gr̄amſpem future beatitudinis cāri: dilectōn. que eſt ad alios prouenit in hoīe ex dilectione
hoīs ad ſe ip̄m ī ꝙͣtum ad amicū aliquis ſe habꝫſicut ad ſe. dililigit aūt aliqͥs ſe ip̄m in ꝙͣtū uult ſibi bonū ſicut aliū diligit in ꝙͣtum uult ei bonuꝫ:oꝫ ergo ꝙ hō per hoc ꝙ circa ꝓpriū bonū afficit̉ꝑducatur ad hoc ꝙ afficiatur circa bonū alteriper hoc igitur ꝙ aliquis ab allo ſperat bonū: fithomini uia ut illū diligat a quo bonū ſperat ẜmſe ip̄m qn̄ diligens bonum eiuſuult etiam ſi nihilei inde proueniat: cū igitur per gratiā gratū faciētem cauſetur ī homine ꝙ deū propter ſe diligat:ꝯn̄s fuit ut etiā per gratiā hō ſpē de deo adipiſce̓tpre amicitia v̓a qͣ quis aliuꝫ ẜm ſe diligit et ſi nonſit propter ꝓpriam utilitatem habet tamē multas utilitates conſequentes ẜm ꝙ unus amicoruꝫalteri ſubuenit ut ſibi ipſi: vnde oꝫ ꝙ cum aliquisalium diligit ut cognoſcit ſe ab eo diligi: ꝙ de eoſpem habeat: per gratiam autem ita conſtituiturhomo dei dilector ſecundum charitatis effectumꝙ etiam inſtruitur per fidem ꝙ a deo prediligat̉:ẜm illud quod habetur. i. Io. iiij. In hoc eſt dilectio non quaſi nos dilexerimus deū ſed quoniamipſe prior dilexit nos: conſequitur igitur ex donogratie ꝙ homo de deo ſpem habeat: ex quo etiaꝫpatet ꝙ ſicut ſpes eſt preparatio hominis ad v̓aꝫdei dilectionem: ita et econuerſo ex charitate homo in ſpe confirmatur ¶ Amplius in omni diligente cauſatur deſideriū ut uniatur ſuo dilectoin quantum poſſibile eſt. ⁊ hinc eſt ꝙ delectabiliſſimum eſt amicis conuiuere: ſi ergo per gratiamhomo dei dilector conſtituitur: oportꝫ ꝙ ī eo cauſetur deſideriū unionis ad deum ſecundū ꝙ poſſibile eſt: fides autem que cauſatur ex gratia d̓clarat poſſibilem eſſe unionem hominis ad deum ſecundum pefectam fruitionem in qua beatitudoconſiſtit: huius igitur fruitionis deſiderium in homine conſequitur ex dei dilectione: ſed deſideriuꝫrei alicuius moleſtat animam deſiderantis: niſiadſit ſpes de conſequendo: conueniens igitur fuit ut in hominibus in quibus dei dilectio ⁊ fidescauſatur per gratiam ꝙ etiam cauſetur ſpes future beatitudinis adipiſcende ¶ Item in his queordinantur ad aliquem finem deſideratum ſi aliqua difficultas emerſerit ſolacium affert ſpes d̓fide conſequendo ſicut amaritudinem medicinealiquis leuiter fert propter ſpem ſanitatis: in ꝓceſſu autem quo in beatitudinem tendimus queeſt finis omnium deſideriorum noſtrorum multa difficilia imminent ſuſtinenda. nam uirtus perquam ad beatitudinem itur circa difficilia eſt.ad hoc igitur ut leuius et promptius homo inbeatitudinem tenderet neceſſarium fuit ei ſpemde obtinenda beatitudine adhibere ¶ Pretereanullus mouetur ad finem ad quem eſtimat eſſe impoſſibile perueniri: ad hoc ergo ꝙ aliquis