Liber

ſitionē facere poſſit ad vltimaꝫ perfectionē: a ſerra .n. ẜm rōnem proprie forme eſt ſectio ligni: ſedforma ſcāni eſt ab arte que vtitur inſtrumēto: ſil̓ter reſolutio ⁊ cōſūptio ī corpore aīalis eſt a calore ignis ſed generatio carnis ⁊ determinatio augmēti ⁊ alia hmōi ſunt ab anima uegetabili q̄ utitcalore igneo: ſicut inſtr̄o: ſub deo aūt qui ē primꝰintellectus ⁊ uolēs ordinātur oēs ītellectus ⁊ uoluntates ſicut inſtrumēta ſub principali agēte. oꝫigitur ꝙ eorum operationes efficatiā nō habeātreſpectu ultime perfectionis que ē adeptio final̓beatitudinis niſi per v̓tutē diuinā. indiget igiturōalis natura diuino auxilio ad conſequēdū ultimū finē. ¶ Preterea hōini ſūt īpedimēta plurima perueniendi ad finem: impediturenim debilitate rationis q̄ de facili trahitur in errorē perquē a recta uia ꝑueniendi in finē excluditur: īpeditur etiam ex paſſionibus partis ſenſitiue et exaffectionibꝰ quibus ad ſenſibilia ⁊ inferiora trahitur quibus quanto magis inheret. longiꝰ ab vltimo fine diſtat: hec enī infra hominē ſūt: finis autem ſuperior eo exiſtit: īpeditur etiā plerūqꝫ corporis infirmitate ab executione v̓tuoſoꝝ actuuꝫquibus ad beatitudinē tenditur. indiget igitur auxilio dīno hō ne per hmōi īpedimēta totalit̓ abultimo fine deficiat. Hinc eſt qd̓ dr̄ Io. vi. Nemopoteſt uenire ad me niſi pr̄ qͥ miſit me traxerit illū. ⁊ .xv. Sicut palmes nō poteſt ferre fructū a ſemet ipſo niſi manſerit in uite: ſic nec vos niſi ī memanſeritis. Per hoc āt excluditur error pellagnorū qui dixerūt ꝙ per ſolū liberū arbitrium hōpoterat dei gloriam promereri.Ꝙ per auxilium diuine gratie homo non cogit̉ad virtutem.CXLVIII.¶ Oſſet autē uiderialicui ꝙ per dīnū auxiliū aliqͣ coactōhomini inferatur ad bene agenduꝫ exhoc ꝙ dictū ē. Nemo pōt uenire ad me niſi pat̓ qͥmiſit me traxerit eū. ⁊ ex hoc qd̓ dicitur Ro. viij.Qui ſpiritu dei agūtur hi filij dei ſūt: ⁊. ij. Corꝭ.v. Charitas chriſti urget nos: trahi. n. ⁊ agi ⁊ uigeri coactionē īportare uidēt̉: hoc autem non eēuerum manifeſte oſtenditur. Diuina .n. prouidentia rebus omnibus prouidet ẜm modū eorum utſupra oſtenſum eſt: eſt āt propriū hōi ⁊ oī rōnalicreature ꝙ uoluntarie agat ⁊ ſuis actibus dn̄eturut ex ſupradictis pꝫ: huic aūt coactio contrariat̉non igitur deꝰ ſuo auxilio hominē cogit ad recteagendū. ¶ Adhuc dīnū auxiliū ſic intelligit̉ adbene agendū hōi adhiberi ꝙ in nobis noſtra oꝑaoꝑatur: ſicut cā pͥma oꝑatur oꝑationes cārū ſecūdarū ⁊ agēs pͥncipale oꝑat̉ actionē inſtr̄i: vnde dr̄

Iſa. xxvi. Oīa oꝑa noſtra oꝑatus es in nobis domine: cauſa āt prima cauſat operationē cauſe ſecunde ẜm modum ipſius: ergo et deus cauſat innobis noſtra opera ẜm modum noſtrum qui eſtut uoluntarie ⁊ non coacte agamus: nō igitur diuino auxilio aliquis cogitur ad recte agendumAmp̄. homo per uolūtatem ordinatur ī finē:obiectu enim uoluntatis eſt bonum ⁊ finis. auxilium autem diuinum nobis ad hoc precipue impenditur ut conſequamur finem. eius ergo auxilium non excludit a nobis actum uolūtatis ſed ip̄precipue in nobis facit. vnde ⁊ apoſtolus dicit adPhil̓. ij. Deꝰ eſt qui oꝑatur in nobis uelle ⁊ perficere pro bona uoluntate: coactio autem excluditin nobis actū uolūtatis: coacte. enim agimus cuiꝰcontrarium uolumus. non ergo deus ſuo auxilionos cogit ad recte agendū. ¶ Item homo peruenit ad ultimum ſuum finē per actus uirtutum felicitas enim uirtutis premiū ponitur: actus aūtcoacti nō ſūt actus v̓tutū: nam in v̓tute precipuūeſt electio que ſine uolūtario eē non poteſt cui uiolentum ꝯͣrium eſt: non igitur diuinitus hō cogit̉ad recte agendum ¶ Preterea ea que ſunt ad finem debent eē fini proportionata: finis āt ultimꝰqui eſt felicitas non competit niſi uoluntarie agētibus qui ſunt domini ſui actus: vnde neqꝫ inaīata neqꝫ bruta aīmalia felicia dicimus ſicut nec fortunata aut infortunata niſi ẜm metaphoram: auxilium igitur quod homini datur diuinitus ad felicitatem conſequendam non eſt coactiuum. Hīceſt quod Deut̓. xxx. dicitur. Conſidera ꝙ hodie ꝓpoſuerit dominus in conſpectu tuo uitam ⁊ bonum ⁊ econuerſo: mortē ⁊ malū ut diligas dn̄mdeū tuū ⁊ ambules in vijs eiꝰ: ſi autem auerſū fuerit cor tuuꝫ ⁊ audire nolueris: predico tibi hodieꝙ ꝑeas ⁊cͣ. ⁊ Eccͣ. xv. dr̄. An̄ hoīeꝫ ē uita ⁊ morsbonū ⁊ malū quod placuerit ei dabitur illi.¶ Ꝙ predictum diuinum auxilium homo promereri non poteſt..LXLIX.X predictis autēmanifeſte oſtenditur ꝙ auxiliū dīnuꝫhō ꝓmereri non poteſt. Quelibet .n.res ad id quod ſupra ip̄am ē maͣliter ſe hꝫ: maͣ ātnō mouet ſe ip̄am ad ſuā ꝑfectionē: ſed oꝫ ꝙ abalio moueatur: hō igitur non mouet ſe ip̄m ad h̓ꝙ adipiſcatur diuinū auxilium quod ſupra ip̄meſt: ſed potius ad hoc adipiſcendū a deo mouet̉:motio autem mouentis precedit motum mobiliſratione et cauſa: non igitur propter hoc dat̉ nobis auxiliū diuinū quia nos ad illud ꝑ bona opera promouemur ſed potius qui bona opera proficimus: quia diuino auxilio preuenimur: Ad