Tertius

receditur: ita etiam in rebꝰ humanis oꝫ ꝙ cū hōuolūtarie ſeruat ordinem legis diuinitus īpoſiteconſequatur bonū non uelut ex neceſſitate ſed exdiſpenſatione gubernantis: qd̓ eſt premiari: ⁊ ecōuerſo: malū cū ordo legis fuerit pretermiſſus ⁊ h̓eſt puniri. ¶ Amp̄. ad ꝑfectam dei bonitatempertinet ꝙ nihil inordinatū in rebus relīquat: vn̄in rebus naturalibus uidemus contingere ꝙ omēmalū ſub ordine alicuius boni cōcluditur: ſic̄ corruptio aeris eſt ignis generatio: ⁊ occiſio ouis eſtpaſtus lupi: cū igit̉ actus hūani diuine ꝓuidentieſubdant̉ ſicut ⁊ res naturales: oꝫ malū quod accidit in hūanis actibus ſub ordine alicuiꝰ boni concludi: hoc āt conuenientiſſime fit per hoc ꝙ pcc̄apuniūtur: ſic enim ſub ordine iuſticie que ad eqͣlitatē reducit comprehendūt̉ ea que debitā quantitatem excedūt: excedit āt hō debitū ſue quātitatꝭgradū dū volūtatē ſuam dīne uolūtati p̄fert ſatꝭfaciēdo ei ꝯͣ ordinationē dei: que qͥdē īequalitastollit̉ dū ꝯͣ volūtatē ſuā hō aliquid pati cogit̉ ẜmordinationē dīnā. oꝫ igit̉ ꝙ peccata hūana pūiantur dīnitus: ⁊ eadeꝫ rōe bona facta remūeratōeꝫaccipiāt ¶ Itē diuina ꝓuidentia nō ſolū diſponit reꝝ ordinē ſed etiā mouet oīa ad ordīs ab eodiſpoſiti executionē ut ſupra oſtenſū eſt: uolūtasāt a ſuo obiecto mouetur quod ē bonum uel maluꝫ: ad diuinā igitur ꝓuidentiā ꝑtinet ꝙ homībꝰbona ꝓponat in premiū vt volūtas ad recte procedendū moueat̉ ⁊ mala ꝓponat in penā ad hocꝙ inordinationē uitet. ¶ Preterea diuina ꝓuidētia hoc mō res ordinauit ꝙ una alt̓i proſit: cōuenientiſſime āt hō ꝓficit ad finē bōi tā ex bono alterius hoīs ꝙͣ ex malo dū excitatur ad bene agendum per hoc ꝙ uidet bene operantes premiari:⁊ dū reuocatur a male agendo ꝑ hoc ꝙ uidet male agentes puniri: ad dīnam igitur ꝓuidentiam ꝑtinet ꝙ mali puniantur ⁊ boni p̄mient̉. ¶ Hinceſt quod dicit̉ Axo. xx. Ego ſū deus tuus uiſitāsiniquitatē patruꝫ in filios: ⁊ faciens miſericordiāhis qui diligūt me ⁊ cuſtodiunt pręcepta mea. ⁊in p̄s. Reddes unicuiqꝫ iuxta oꝑa ſua: ⁊ Roma.ij. reddet unicuiqꝫ ſecundū opera ſua his quideꝫqui ſūt ẜm patīam boni operis gloriā ⁊ honoreꝫ:his autem qui nō acquieſcūt v̓itati credūt aūt iniquitati: iram ⁊ indignationem. ¶ Per hoc aūtexcluditur error quorūdam dicentium ꝙ deus n̄punit. dicebāt .n. Marchiō ⁊ Ualētinꝰ aliū eē deum bonū ⁊ aliū eſſe deū iuſtum qui punit.¶ De differentia ⁊ ordine penaꝝ. CXLI.Uia uero ſicut expredictis pꝫ premium eſt qd̓ uolūtatiproponitur quaſi finis quo excitaturad bene agendū: eꝯͣrio pena uolūtati proponitur

vt a malo retrahat̉ quaſi aliquid fugiēdū ⁊ malūſicut de rōne p̄mij ē ꝙ ſit bonū ⁊ voluntati conſonum: ita de rōne pene ē ꝙ ſit malum ⁊ ꝯtrariumvolūtati: malū aūt eſt priuatio boni: vnde oꝫ ꝙ ſecūdum differentiā ⁊ ordineꝫ bonoꝝ ſit etiaꝫ ordo⁊ diefferentia penarū: eſt aut ſummū bonū hominis felicitas q̄ eſt vltimus finis ei: quanto ergo aliquid eſt huic fini ꝓpinqͥus tanto preemīet intrahomis bonū: huic aūt ꝓpinquiſſimuꝫ ē v̓tus ⁊ ſiqͥd aliud ē qd̓ ad bonā oꝑationē hoīem perficiatqua ꝑuenitur ad beatitudinē: ꝯſequit̉ autem ⁊ debita diſpoſitio rōnis ⁊ viriū ei ſubiectarum: poſthoc aūt ⁊ corꝑis incolumitas que neceſſaria eſtad expeditam oꝑationeꝫ: demū autē ea q̄ exteriꝰſūt quibus qͣi āminiculātibus vtimur ad v̓tuteꝫ.Erit igit̉ maxima pena hoīeꝫ a beatitudīe excludipoſt hanc aūt v̓tute pͥuari ⁊ ꝑfectione qͣcunqꝫ naturalium v̓tutuꝫ aīe ad bene agenduꝫ: de hinc naturaliū potentiaꝝ aīe deordinatio: poſt hoc autēcorporis nocumētum: demū autē exteriorum bonorum ſublatio. Sed quia de rōne pene ē non ſolum ꝙ ſit priuatiua boni ſed etiā ꝙ ſit ꝯtraria voluntati: non aūt cuiuſlibet hoīs voluntas eſtimatbona ẜm ꝙ ſūt: ꝯtingit interduꝫ ꝙ id qd̓ eſt maioris boni pͥuatiuum ē minus ꝯtrariū volūtati: ⁊ ꝓpter hoc minus penale eē videt̉: ⁊ inde ē ꝙ plureshomīes qui bona ſenſibilia ⁊ corꝑalia magis eſtimāt ⁊ cognoſcunt intelligibilia ⁊ ſpūalia: plus timent corꝑales penas ꝙͣ ſpirituales: ẜm qͦꝝ eſtimationem ꝯtrarius ordo videt̉ penarū ordini ſupradicto: apud hos .n. maxīa pena eſtimātur leſioneſcorꝑis ⁊ damna reꝝ exterioꝝ: deordinatio auteꝫaīe ⁊ damnū v̓tutis ⁊ amiſſio fruitionis dīne in qͣcōſiſtit vltima hoīs felicitas: aut modicum aut nihil reputatur ab eis. Hīc aūt ꝓcedit ꝙ hoīuꝫ peccata a deo puniri nō eſtimāt: quia vident plerūqꝫpeccatores in columitate corꝑis vigere ⁊ exteriorifortuna potiri: quibꝰ interdū hoīes v̓tuoſi pͥuaniQd̓ recte ꝯſiderātibus mirū videri nō debet: cū.n. omīa exteriora ad interiora ordinētur: corpꝰ ātad aīam: intantum exteriora ⁊ corꝑalia bona ſūthomī bona in ꝙͣtum ad bonū rōnis ꝓficiunt: ẜmv̓o ꝙ bonum rōnis impediūt homī vtuntur ī mala: nouit autem reꝝ diſpoſitor deus mēſuram virtutis humane: vnde interdū homī v̓tuoſo corporalia ⁊ exteriora bona miniſtrat in adiutoriumuirtutis ⁊ in hoc ei beneficium preſtat: interdumv̓o ei predicta ſubtrahit eo ꝙ cōſiderat hmōi eēſibi ad impedimētum v̓tutis ⁊ fruitionis diuineex hoc autē exteriora bona v̓tuntur homini ī mala ut dictuꝫ ē: vnde ⁊ eorum amiſſio eadem rōnehomī v̓titur in bonum: ſi igitur omīs pena malūeſt nō eſt auteꝫ malū hoīem exterioribus ⁊ corporalibus bonis priuari ẜm ꝙ expedit ad ꝑfectumvirtutis: nō erit hoc homī v̓tuoſo pena ſi priueſ