Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Tertius.

igni: lꝫ ſit innaͣlis aque: qd̓ āt eſt ſcd̓m ſe malūpōt eſſe alicui naͣle: de rōne .n. mali ē priuatio eiꝰ:qd̓ eſt alicui natum ineē debitū ei: malū igit̉ cuꝫſit eius qd̓ eſt naͣle pͥuatio non pōt eſſe alicui naͣlevn̄ qͥcqͥd naͣliter ineſt alicui eſt ei bonū: malumſi ei deſit: nulla igitur eſſētia eſt ſcd̓m ſe mala.Amp̄. qͥcqͥd hꝫ eſſentiā aliquam aut ipſā eſt forma: aut hꝫ formam aliquā: formā .n. collocatuunūquodqꝫ in genere uel ſpe: forma āt in ꝙͣtū hꝰmōi hꝫ rōnem bonitatis ſit principiū actionis finis quē intendit ōe facienſ actus unūquodqꝫ hn̄s formā ꝑfectum eſt: qͥcquid igitur hꝫ eſſentiā aliquam in quātū hꝰ moī eſt bonum: malumigitur hꝫ eſſentiā aliquā Itē ens actuꝫ etpotentiā diuiditur: actus āt in ꝙͣtum hꝰ modi bonum ē: qꝛ ſcd̓m aliqͥd eſt actu: ſcd̓m hoc aliqͥdeſt ꝑfectum: potentia ēt bonum aliquid eſt: tēditn. potentia ad actū: vt in quolibet motu apparet ēt eſt actui ꝓportionata non ꝯͣria: eſt ī eodēgenere cum actu: pͥuatio non cōpetit ei niſi peraccidens: ōe igitur quod ē qͦcunqꝫ ſit in ꝙͣtuꝫeſt ens: bonuꝫ ē: malū igitur hꝫ aliquā eſſētiā. Amp̄. ꝓbatum eſt in ſecūdo hꝰ ōe eſſe qͦcūqꝫ ſit eſt a deo: deum at eſſe ꝑfectā bonitateꝫī pͥmo hꝰ on̄dimus: cum igitur boni effectū malūeſſe non poſſit: īpoſſibile eſt aliquod ens in ꝙͣtuꝫeſt ens malum. Hinc ē Gen̄. primo dr̄. Uiditdeus cuncta fecerat: erant ualde bona. Et Eccleſiaſles. iij. Cuncta fecit bona in tp̄e ſuo: pͥmoThimo. iiij. Oīs creatura dei bona. Et Dioꝰ. ca.iiij. de diui. no. dicit malum ē exn̄s .ſ. per ſe:nec aliquid in exn̄tibus qͣi accidēs ſicut albedo vl̓nigredo: Per hoc āt excluditur error manicheorum ponentiū aliquas res ſecundum ſuas naturas malas eſſe. malum ſit natura aliqua uel res aliqͣ: vt ꝓbant aliquorum rationes. VIII.Idetur autē quibuſdā rōnibꝰ p̄dicte ſn̄ie poſſe obuiari. Ex ꝓpͥa .n. dr̄ia ſpecifica unūqd̓qꝫ ſp̄em ſortitur: malum āt eſt dr̄ia ſpecifica ī aliquibus generibus .ſ. in hītibus actibus moralibus: ſicut .n. uirtus ſcd̓m ſuam ſp̄em eſt bonꝰ hītꝰita ꝯͣrium vicium eſt malus hītus ſcd̓m ſuā ſp̄eꝫ: ſil̓r de actibus uirtutū uicioꝝ: malū igitur eſtdās ſp̄em aliquibus rebus: eſt igitur aliqua eſſentia aliquibus rebus naͣlis Pre. utrūqꝫ ꝯͣrio eſt naͣ quedā: ſi .n. nihil poneret alterū ꝯͣriorūeſſet priuatio uel negatio pura: ſed bonū malūdicūtur eſſe ꝯͣria: malum igitur eſt naͣ aliqua.Itē bonum malū dicunt̉ eſſe genera ꝯtrariorūab Aꝝ. in predicamētis: cuiuſlibet āt generis eſteſſentia naͣ aliqua: nam entis non ſūt ſpes ne

qꝫ dr̄ie: ita qd̓ non eſt non pōt eſſe genus: malūeſt igitur aliqua eſſētia naͣ. Ad hec. ōe quodagit ē res aliqua: malū āt agit in quantū malū: repugnat .n. bono corrūpit ipſum: malū igitur inquatum malum ē res aliqua. Amp̄. in quibuſcunqꝫ īuenitur magis minus: oꝫ ſint res aliq̄hn̄tes ordinē: negationes .n. priuatiōes ſuſcipiunt magis minus: īuenitur āt inter mala unūaltero peius: oꝫ igitur ut vr̄ malum ſit res aliqͣPre. res ens conuertūtur: eſt āt malū indo: ergo eſt res aliqua et natura. Solutio rōnum premiſſarum. IX.As at rōnesdifficile eſt ſoluere. Malum .n. boInuꝫ ī moralibus ſpecifice dr̄ie ponūtur: vt prima ꝓponebat: qꝛ moralia a uoluntate depedent: ſcd̓m hoc .n. aliquid ad genus morisꝑtinet eſt uolūtarium: uolūtatis at obiectū eſtfinis bonum: vn̄ a fine ſp̄em moralia ſortiunturſicut naͣles actiones a forma principij actiui: utcalefactio a calore: qꝛ igitur bonum malū dicūt̉ẜm ordinē ad finē uel priuationem ordinis oꝫ īmoralibus prime dr̄ie ſint bonum malum: uniꝰāt generis oꝫ eſſe unā menſurā primā: moraliumāt mēſura eſt: oꝫ igitur a fine rōnis dicāturaliqua ī moralibus bona ul̓ mala: qd̓ igitur ī moralibus ſortitur ſp̄em a fine: quod ē ẜm rōnem dr̄ſcd̓m ſp̄em ſuam bonū: quod uero ſortitur ſp̄ema fine ꝯtrario fini rōnis dr̄ ẜm ſp̄em ſuam malū:finis at ille ſi tollat finem rōnis: eſt tn̄ aliqd̓ bonum ſicut delectabile ſcd̓m ſenſū uel aliqͥd hꝰ mōivnde ī aliquibus aīalibus ſunt bona hōi etiā ſunt ſcd̓m rōnem moderata: contingit quodeſt malū uni eſſe bonum alteri: nec malū ẜm eſt dr̄ia ſpecifica in genere moraliuꝫ īportat aliquid quod ſit ẜm eſſentiam ſuā malum: ſꝫ aliqͥdquod ſcd̓m ſe eſt bonum: malū āt hōi in quantūpͥuat ordinem rōnis quod eſt hoīs bonum. Exquo ēt pꝫ malum bonū ſūt ꝯͣria ſcd̓m in genere moraliū accipiūtur: non āt ſimpl̓r accepta:ſicut ſecūda ꝓponebat: ſed malum priuatio ēboni in quātum eſt malū. Eodē ēt pōt accipidictum: maluꝫ bonū ꝓut ſūt ī moralibus ſūtgenera contrariorum ex quo tertia ꝓcedebat.Oīum .n. ꝯͣriorum moraliū uel utrūqꝫ eſt maluꝫſic̄ ꝓdigalitas illiberalitas vl̓ unū bonū alteꝝmalū ſic̄ liberalitas illiberalitas: eſt igitur malūmorale et genus differentia non ſcd̓m eſt pͥuatio boni rōnis: ex quo dr̄ malū ſed ex naͣ actionisuel habitus ordinati ad aliquē finē qd̓ repugnatdebito fini rōnis: ſicut totus eſt hoīs indiuiduum: non in quātum eſt totus ſed in quātum ē hic: irrōnale eſt dr̄ia aīalis non ꝓpter pͥuationē

l 2