Liber

rōnis ſed rōne talis nature ad quam ſequitur remotio rōnis. ¶ Pōt ēt dici ꝙ Aꝝ. dicit malum⁊ bonum eſſe genera non ſcd̓m ꝓpriam opīonē:cū inter prima decem genera in quoꝝ quolibet īuenitur aliqua cōtrarietas ea non conumeret: ſꝫſcd̓m opinionem Pytagore qui poſuit bonum ⁊malū eē prima genera ⁊ prima prīcipia: ⁊ ī utroqꝫ eoꝝ poſuit eſſe decē prima cōtraria: Sub bono quidē finitum: par: unū: dextrum: maſculinū:quieſcens rectum lucē quadratū: ⁊ ultimo bonū:ſub malo at: infinitum: ip̄ar plurale ſiniſtrū femininum motum curuum tenebre: altera parte longius: ⁊ ultimo malum. Sic āt ⁊ in pluribꝰ librorū logicoꝝ locis utitur exēplis ſcd̓m ſn̄iam alioꝝph̓orum quaſi ꝓbabilibus ſecundū illud tēpus.Hꝫ tn̄ ⁊ hoc dictum aliquā ueritatē: nam impoſſibile eſt quod ꝓbabiliter dr̄ ſcd̓m totum eſſe fl̓ꝫ:oīum .n. ꝯtrariorum unū ē ꝑfectuꝫ ⁊ alterū diminutum quaſi priuationē quandā hn̄s admixiamſicut album ⁊ calidū ſunt ꝑfecta: frigidum uero⁊ nigrū ſunt īperfecta quaſi cū priuatione ſunt ſignata: qꝛ ergo oīs diminutio ⁊ priuatio ad rōneꝫmali pertinet: oīs āt perfectio ⁊ cōplementuꝫ adrōnem boni ſēper ī ꝯtrarijs alteꝝ ſub rōne bonūvidetur comprehendi: alterū ad rōneꝫ mali accedere: ⁊ ſecundū hoc bonū ⁊ malum genera ꝯtrarioꝝ oīum eſſe vidētur. Per hoc ēt pꝫ qualit̓ malum repugnat bono: ex quo quarta rō ꝓcedebatſecundū .n. ꝙ ſorme ⁊ fini que hn̄t rōnem boni ⁊ſunt agendi vera prīcipia: ē adiūcta priuatio contrarie forme ⁊ finis contrarij actio que ſequit̉ extali forma: ⁊ tali fine attribuitur pͥuatio ⁊ maloper accidens quidē: nā priuatio ſecūdū ꝙ hꝰ mōinon ē alicuius actionis principiū: ꝓpter quod bene. iiij. ca. de diui. no. dicit Dioꝰ: ꝙ malum nō pugnat cōtra bonū niſi uirtute boni: ſecundū ſe uero ē īpotens ⁊ īfirmū quaſi nullius actionis principiū. Malū vero corrūpere dr̄ bonum non ſolūagendo uirtute boni: ſicut expoſitū ē ſed formal̓rſecundū ſe: ſicut dr̄ cecitas corrūpere uiſū: qꝛ ē ipſauiſus corruptio: per quē modū dr̄ albēdo parietem colorare: qͥa ipſe ē parietis color ¶ Or̄ at̄ aliquid altero magis et minus malū per receſſum abono: ſic .n. que priuationē important: ītendūt̉ etremittūtur ſicut inequale ⁊ diſſimile: dr̄ .n. ineqͣlius quod eſt ab equalitate magis diſtans: ⁊ ſil̓r diſimilius magis a ſil̓itudine recedens. vnde ⁊ magis maluꝫ dr̄ qd̓ ē magis priuatū bono quaſi magis a bono diſtanspriuatiōes .n. nō intēdūtur qͣialiquā eſſentiā hn̄tes ſicut equalitates ⁊ forme:ut quinta rō ꝓcedebat: ſed per augmētum cāe pͥuantis: ſicut aer tenebroſior ē quāto plura fueritīterpoſita obſtacula lucis: ſic .n. longius a lucis ꝑticipatione diſtat. ¶ Dicitur ēt malum eſſe ī mudo non quaſi eſſentiam aliquam habeat uel res

quedam exiſtat ut ſexta rō ꝓcedebat. ſed ea rōnequia dicit̉ ꝙ res aliquā mala ē ipſo malo ſicut cecitas ⁊ quelibꝫ pͥuatio eē dicitur. quia aīal cecitate ē cecum. Ens .n. dupliciter dicit̉ ut ph̓us in metaphiſica docet. Uno mō ſcd̓m ꝙ ſignificat eſſentiā rei ⁊ diuiditur ꝑ decē p̄dicamāta: ⁊ ſic nullapriuatio pōt dici ens. Alio mō ſcd̓m ꝙ ſignificatueritatē cōpoſitionis: et ſic malum ⁊ priuatio diens in quātum priuatione dr̄ aliquid eē pͥuatum.¶ Ꝙ cauſa mali eſt bonum.X.X premiſſis āt cōcludi pōt ꝙ malū nō cātur niſi a bono. Si .n. alicuius mali ē cā malum:malū at non agit niſi uirtute boni: vt ꝓbatum ē:oꝫ ipſū bonū eſſe cām primariā mali. ¶ Adhucquod non eſt: nullius ē cā: oēm igitur cām oꝫ eſſeens aliquod: malū āt non eſt ens aliquod: vt probatū ē. malū igitur nō pōt eſſe alicuius cā: oꝫ igit̉ſi ab aliquo catur malum: qd̓ illud ſit bonuꝫ ⁊Itē qͥcquid ē ꝓprie ⁊ per ſe alicuius cā tendit ī ꝓprium effectum: ſi igitur malū eſſet per ſe alicuiꝰcā: tēderet in proprium effectum .ſ. malū: hoc ātē falſū: nā on̄ſum ē ꝙ oē agens intendit bonum:malū igitur per ſe nō ē cā alicuius ſed ſolum peraccidens: omnis auteꝫ cauſa per accn̄s reducit̉ adcauſaꝫ per ſe: ſolū āt bonū poteſt eſſe cauſa ꝑ ſe:ſed malum non poteſt eſſe per ſe cauſa: malumigitur cauſatū ē a bono ¶ Preterea oīs cauſa uelē materia uel forma uel agens uel finis. malū ātnō pōt eſſe neqꝫ materia neqꝫ forma on̄ſū eſt enīſupra ꝙ tam ens actu ꝙͣ ens ī potētia ē bonū. ſil̓rnō poteſt eē agens cū vnūquodqꝫ agat ſcd̓m ꝙ ēactu ⁊ formā habet. neqꝫ etiā pōt eſſe finis. cumſit p̄ter intentionē ut ꝓbatum ē. malū igit̉ nō pōteſſe alicuiꝰ cauſa. ſi igit̉ aliqͥd ſit cauſa mali oportet ꝙ ſit a bono cātum. Cū aūt bonuꝫ ⁊ malū ſintoppoſita. vnū aūt oppoſitorum nō poteſt eſſe cāalterius niſi ꝑ accn̄s: ſic̄ frigidū calefacit ut dicit̉ī. viij. phiſicoꝝ. ſequit̉ ꝙ bonum poſſit eē cā actiua mali niſi per accn̄s. Hoc āt accidens ī naturalibus pōt eē ⁊ ex ꝑte agentis ⁊ ex parte effectus.Ex parte quidem agentis: ſicut cū agens patiturdefectū uirtutis: ex quo ſequitur ꝙ actio ſit defectiua ⁊ effectus deficiens: ut cuꝫ uirtus membri digerentis eſt debilis ſequitur imperfecta decoctioet humor indigeſtus: que ſunt quedam malanature: accidit autem agenti: in quantum ē agensꝙ defectuꝫ v̓tutis patiatur. nō enim agit ſecūduꝫꝙ defict ei v̓tus ſed ſecūdum ꝙ habꝫ aliqͥd de virtute. ſi enī penitus v̓tute careret oīo non ageret.ſic igitur malū cauſatur ꝑ accidēs ex parte agētisin ꝙͣtū agēs ē deficientis v̓tutis. ꝓpter quod dicit̉ꝙ malum non hꝫ cām efficientem ſed deficienteꝫ