Tertius.

que eius regimē ſequentia ab ipſo cōſequūtur vltimū finē qd̓ ē ip̄e: ⁊ ideo dicit: qꝛ nō repellet dn̄splebē ſuā. Ꝙtum v̓o ad corruptibilia q̄ etiam ſiexorbitēt interdū a ꝓprijs actionibus: a ptāte tn̄primi regentis nō excludūt̉. vnde dicit: qꝛ ī manueius ſunt oēs fines t̓re. Quātū v̓o ad celeſtia corpora que oēm altitudinē terre excedūt .i. corruptibiliū corpoꝝ ⁊ ſemꝑ rectū ordinē dīni regiminisſeruāt: vnde dicit ⁊ altitudines montiū ip̄e cōſpicit. Tertio v̓o ip̄iꝰ ul̓is regimīs rōnem aſſignat qꝛneceſſe ē ut ea que a deo ſūt condita ab ip̄o etiaꝫregant̉: ⁊ hoc eſt qd̓ dicit. Qm̄ ip̄ius eſt mare ⁊cͣ.Quia ergo in primo libro de ꝑfectione diuine nature ꝓſecuti ſumꝰ. in ẜo āt de ꝑfectione ptātis ip̄ius ẜm ꝙ eſt oīum reꝝ ꝓductor ⁊ dn̄s. reſtat igit̉ īhoc tertio libro ꝓſequi de ꝑfecta auctoritate ſiuedignitate ip̄ius ẜm ꝙ eſt oīum reꝝ finis ⁊ rector.Erit gͦ hoc ordine ꝓcedendū ut pͥmo agatur d̓ ipſo ẜm ꝙ eſt reꝝ oīum finis: ẜo de regimine vl̓i ip̄ius ẜm ꝙ oēm creaturā gubernat: tertio de ſpeciali ipſius regimine prout gubernat creaturas intellectum habentesꝘ omne agens agit ꝓpter finem.IIStendendū eſt igitur pͥmo ꝙ omne agens ī agendo intēdit alique finē. In his .n. qͥ manifeſteꝓpter finē agūt hoc dicimus eē finē ī qd̓ tendit īpetus agentis: hoc .n. adipiſcēs: dr̄ adipiſci finem:deficiēs at dicitur deficere a fine intento: ſicut pꝫmedico agente ad ſanitatē ⁊ hoīe currēte ad cetūt̓minū. Nec differt ꝙͣtū ad hoc utrū qd̓ tendit ī finē ſit cognoſcens uel non. ſicut enim ſignū ē finisſagittātis ita eſt finis motus ſagitte: oīs autē agētis impetus ad aliquid certū tedit: nō .n. ex quacūqꝫ v̓tute queuis actio procedit ſꝫ a calore quidemcalefactio: a frigore autem infrigidatio:unde ⁊ actiones ẜm diuerſitatem actiuoꝝ ſpecie differunt:actio uero qn̄qꝫ quidem terminatur ad aliquodfactū ſicut edificatio ad domum ⁊ ſanatio ad ſāitatem: qn̄qꝫ āt nō ſicut ītelligere ⁊ ſentire: ⁊ ſi quidem actio termīat̉ ad aliqd̓ factū īpetus agentꝭ tēdit in ip̄am actionē: oꝫ igr̄ ꝙ oē ogēs ī agendo intēdat finē: qn̄qꝫ quidē actionē ip̄aꝫ: qn̄qꝫ aliqͥd peractionē factu. ¶ Adhuc ī oībꝰ agētibꝰ ꝓpter finēhoc eē ultimū finē dicimꝰ ultra qd̓ agens non q̄ritaliqͥd: ſicut actio medici ē uſqꝫ ad ſanitatē: ea v̓oꝯſecuta nō conat̉ ad aliqͥd ult̓ius: ſed ī actione cuiuſſibet agentis eſt uenire ad aliquid ultra quodagens non querit ultra aliqͥd: alias .n. actiones inīfinitū tenderent: quod quidē eſt īpoſſibile: qꝛ cuꝫinfinita non ſit ꝑtranſire: agens agere nō inciꝑet:nihil .n. mouet̉ ad id ad quod impoſſibile eſt peruenire: oē igr̄ agens agit ꝓpter fine ¶ Amp̄. ſi ac

tiones agentis ꝓcedāt in infinitū: oꝫ ꝙ uel ex iſtisactionibus ſequat̉ aliquod factum uel non: ſi quidem ſequatur aliquod factum: eſſe illius facti ſequetur poſt infinitas actiones: quod autem p̄exigit infinita impoſſibile eſt eſſe: cum non ſit infinita pertranſire: quod autem impoſſibile eſt eſſe: īpoſſibile eſt fieri: ⁊ quod eſt impoſſibile fieri eſt īpoſſibile facere: impoſſibile eſt igitur ꝙ agens īcipiat facere aliquod factum ad quod preexigūturactiones infinite. Si autem ex illis actionibus nōſequitur aliquod factum: oportet ordinē huiusmodi actionū eſſe uel ẜm ordinem uirtutum actiuarum: ſicut ſi homo ſentit ut imaginetur: imaginatur āt ut intelligat: intelligit autē ut uelit: ul̓ ẜꝫordinē obiectorum ſicut ſi conſidero corpꝰ ut ꝯſiderem aīam: quam conſidero ut ꝯſiderem ſubāꝫſeꝑatam: quam conſidero ut conſiderem deum:non autem eſt poſſibile ꝓcedere in infinitum neqꝫ in uirtutibus actiuis ſicut neqꝫ in formis rerūut probat̉ ī ẜo metath̓. forma .n. eſt agēdi prīcipium: neqꝫ in obiectis ſicut neqꝫ in entibus cum ſitunū ens primū ut ſupra probatum eſt: non ē igr̄poſſibile ꝙ actiones in infinitum procedant: oꝫigitur eē aliquid quo habito conatus agentis qͥeſcat. omne igitur agēs agit ꝓpter finē. ¶ Item inhis que agut ꝓpter finē omīa ītermedia inter primū agens ⁊ uitimū finē ſūt fines reſpectu prioruꝫ⁊ principia actiua reſpectu ſequentium: ſi igit̉ conatus agentis nō eſt ad aliquid determinatuꝫ: ſꝫactiones ſicut dictum eſt ꝓcedūt in infinitum: oꝫprincipia actiua in infinitū procedere: quod eſt īpoſſibile ut ſupra oſtenſum eſt: neceſſe eſt igiturꝙ cōatus agentis ſit ad aliquid determinatuꝫ.Adhuc oē agens uel agit per naͣm uel per intellectum: de agentibus autem per intellectum nō ē dubium quin agant ꝓpter finem: agunt enim p̄concipiētes ī intellectu id quod per actiōem cōſequūtur ⁊ ex tali precōceptione agūt: hoc .n. eſt agereper intellectum: ſicut autem in ītellectu precōcipiente exiſtit tota ſimilitudo effectus ad quā ꝑ actōnes intelligentis peruenitur: ita in agente naturali preexiſtit ſimilitudo naturalis effectꝰ ex qͣ actioad hunc effectū determinatur: nam ignis generatignē ⁊ oliua oliuā: ſicut igitur agens per ītellectūtendit in finem determinatum per ſuam actioneꝫita agens per naturam: oē igit̉ agens agit propterfinē. ¶ Amp̄. peccato non inuenitur niſi in his q̄ſūt propter fine: nec .n. imputatur alicui ad pcc̄mſi deficiat ab eo quod non eſt: medico enim nonimputatur ad peccatum ſi deficiat a ſanando naturam. non autem edificatori aut grāmatico: ſꝫpeccatum inuenimus in his que fiunt ſecundumartem: ſicut cum grāmaticus non recte loquiturnec in his que ſunt ẜm naturam ſicut pꝫ in ꝑtibꝰmonſtruoſis. ergo tam agens ſecundum naturaꝫ