Secūdus.
pote totus in actu exn̄s: oꝫ ꝙ ſuū obiectū .ſ. ens intelligibile vl̓iter comprehendat: ſub ente āt intelligibili cōprehēdūt̉ etiā ſpecies rerū corꝑoraliumeas igitur ſubſtātia ſeꝑata cognoſcit. ¶ Adhuccū ſpecies reꝝ diſtinguāt̉ ſicut ſpēs nūeroꝝ: ut ſupra habitū eſt: oꝫ ꝙ ī ſpecie ſuperiori cōtineat̉ aliqualiter quod eſt ī inferiori ſicut maior nūerꝰ cōtinet minorē: cū igitur ſubſtātie ſeꝑate ſint ſupraſubſtātias corporales: oꝫ ꝙ ea que ſūt in ſubſtantijs corporalibus ꝑ modū maͣlē: ſicut in ſubſtātijsſeꝑatis per modū ītelligibilē: qd̓ .n. eſt ī aliqͦ eſt ineo per modū eiꝰ ī quo eſt. ¶ Item ſi ſubſtātie ſeꝑate mouēt corpora celeſtia ut ph̓i ponūt qͥcqͥd ꝓuenit ex motu corpoꝝ celeſtiū attribuitur ip̄is cōporibꝰ ſicut inſtrumētis eo ꝙ mouent mota: ſubſtantijs āt ſeꝑatis mouentibus ſicut principalibꝰagentibus: agūt autem ⁊ mouent per intellectuꝫ:ſunt igitur cauſantes ea que fiūt per motū corporum celeſtiū: ſicut artifex operat̉ per ſua inſtr̄a: fōme igitur eoꝝ que generātur ⁊ corrumpūt̉ ſūt intelligibiliter in ſubſtantijs ſeparatis. vnde ⁊ Boetius in li. de trini. dicit ꝙ ex formis que ſunt ſinemateria uenerunt forme que ſunt in materia: cognoſcūt igitur ſubſtātie ſeꝑate non ſolū ſubſtātias ſeparatas. ſed etiā ſpēs reꝝ maͣlium: nā ſi cogͦſcūt ſpecies generabiliū ⁊ corruptibiliū corporuꝫ:tāꝙͣ ꝓpriorum effectuuꝫ: multo magis ſpes cōporum celeſtium qͣi proprioꝝ inſtrumētoꝝ. Quiav̓o intellectus ſubſtantie ſeparate ē ī actu habensoēs ſimilitudines ad quas eſt in potentia: hꝫ autēuirtutem comprehendēdi omnes ſpecies ⁊ dr̄iasentis: neceſſe eſt ꝙ ſubſtantia ſeparata quelibꝫ cognoſcat omnes res naturales ⁊ totū ordinē earūCum autem intellectus in actu perfectio ſit intellectum in actu: poteſt alicui uideri ꝙ ſubā ſeꝑatanon intelligat res materiales: inconueniens enimvidetur ꝙ res materialis ſit perfectio ſubſtātie ſeparate. Sed ſi recte conſideretur res intellecta ēperfectio intelligentis ẜm ſuam ſimilitudinē quāhꝫ in intellectu: nō .n. lapis qui eſt extra aīam eſtperfectio intellectus poſſibilis noſtri: ſimilitudoautem rei materialis in intellectu ſubſtātie ſeꝑateeſt īmaͣlit̓ ẜm modū ſubſtantie ſeꝑate nō ẜm modū ſubſtantie materialis: vnde non eſt īcōuenietſi hec ſimilitudo dicat̉ eē perfectio intellectuſ ſubſtantie ſeꝑate ſicut propria forma eiusꝘ ſubſtātie ſeꝑate cogͦſcūt ſingularia CUia uero ſimilitudines reꝝ ī intellectu ſubſtātie ſeꝑate ſūt vl̓iores ꝙͣ ī ītellectu noſtro ⁊ efficatiores ad hoc ꝙ per eas aliqͥd cognoſcat̉: ꝑ ſimilitudines reꝝ materialiū ſubſtātie ſeparate nō ſo
lum cognoſcūt res materiales ẜm rōem generis l̓ſpēi ſicut intellectus noſter: ſꝫ etiā ẜꝫ īdiuidua: cūn. ſpecies reꝝ ī intellectu exn̄tes oporteat eſſe īmateriales nō poterūt ẜm ꝙ ſunt ī ītellectu noſtro eēpͥncipiū cognoſcēdi ſingularia que per maͣm indiuiduātur eo ꝙ ſpēs ītellectus noſtri in tm̄ ſūt cōtracte v̓tutꝭ ꝙ una ducit ſolum in cognitione vnius: unde ſicut ſil̓itudo nature generis nō pōt ducere ī cognitionē generis ⁊ differentie ut per eaꝫ ſpecies cognoſcatur: ita ſil̓itudo nature ſpeciei n̄ pōtducere ī cognitionē principiorum ſpeciei ⁊ indiuiduātium que ſunt principia materialia ut ꝑ eamīdiuiduum ī ſua ſingularitate cognoſcatur: ſil̓itudo uero intellectus iubſtātie ſeꝑate cū ſit ul̓is v̓tutis qͣi que una ⁊ īmaterialis exn̄s pōt ducere in cognitionē principiorū ſpeciei ⁊ indiuiduātiū q̄ ſūtprincipia materialia ita ꝙ ꝑ eā ſubſtātia ſeparatanō ſolū naͣm generis ⁊ ſpei: ſed etiā indiuidui cogͦſcere poſſit ꝑ ſuū intellectū: nec ſeqͥtur ꝙ forma ꝑquā cognoſcit ſit maͣlis uel ꝙ ſint infinite ẜm nu̓erum indiuiduoꝝ. ¶ Adhuc qd̓ pōt inferior v̓t̓poteſt ⁊ ſuperior ſꝫ eminētius vn̄ v̓tus īferior oꝑatur ꝑ multa ubi v̓tꝰ ſuꝑior ꝑ unū tm̄ oꝑat̉: v̓tꝰ .n.ꝙͣto eſt ſuꝑior tāto magis colligit̉ ⁊ unit̉: eꝯͣrio v̓ovtus īferior diuiditur ⁊ multiplicatur: unde uidemus ꝙ diuerſa genera ſenſibiliū que quinqꝫ ſēſusexteriores ꝑcipiūt una uis ſēſus cōis apprehēdit:aīa āt hūana eſt īferior ordīe naͣe ꝙͣ ſubſtātia ſeꝑata: ip̄a āt cognoſcitiua eſt vl̓iuꝫ ⁊ ſingularium ꝑduo principia .ſ. ꝑ ſenſū ⁊ ītellectū: ſubſtātia igit̉ſeꝑata q̄ eſt altior cognoſcit utrūqꝫ altiori mō ꝑunū pͥncipiū .ſ. ītellectū. ¶ Itē ſpēs reꝝ ītelligibiles ꝯͣrio ordīe ꝑueniūt ad ītellectū nr̄m ⁊ ad ītellectū ſubſtātie ſeꝑate. ad ītellectū .n. nr̄m ꝑueniūt ꝑuiā reſolutionis .ſ. ꝑ abſtractionē a cōditionibusmaterialibus ⁊ indiuiduantibus. vnde per eas ſigularia a nobis cognoſci nō poſſūt: ad intellectuꝫautem ſubſtantie ſeparate perueniunt ſpecies inteligibiles qͣi per uiam cognitionis: habet enimſpecies intelligibiles ex aſſimilatione ſui ad pͥmāintelligibilē ſpeciem intellectus diuini: que quidēnon eſt a rebus abſtracta ſed rerum factiua: ē autem factiua non ſolū forme ſed materie que eſt īdiuiduationis principium: ſpecies igitur intellectus ſubſtantie ſeparate totam rem reſpiciunt ⁊ n̄ſolū principia ſpeciei: ſed etiam principia indiuiduantia: non eſt igitur ſingularium cognitio ſubtrahenda ſubſtantijs ſeparatis licet intellectus nr̄ſingularia cogno cere non poſſit. ¶ Preterea ſicorpora celeſtia mouentur a corporibus ſeparatꝭſecundum ph̓orum poſitionē: cū ſubſtantie ſeꝑarate agant ⁊ moueāt ꝑ intellectū: oꝫ ꝙ cognoſcātmobile ꝙ mouēt: quod eſt quoddam parricularenā vl̓ia īmobilia ſunt: ſitus etiaꝫ qui renouanturꝑ motum ſunt quedam ſingularia que nō poſſūt