Liber.

cognoſcere .n. aliquid ẜm genꝰ tm̄ ē cognoſcere īperfecte ⁊ qͣi in potētia. cognoſce̓ āt in ſpe̓ eſt cogͦſcere ꝑfecte ⁊ in actu: intellectus āt noſter qꝛ infimū gradū tenet ī ſubſtātijs intellectualibus adeoꝑticulatas ſimilitudines requirit ꝙ unicuiqꝫ cogͦſcibili ꝓpͥo oꝫ rn̄dere ꝓpriam ſil̓itudinem ī ip̄o:vnde ꝑ ſil̓itudinē aīalis nō cognoſcit rōnale ⁊ ꝑꝯn̄s nec hominē niſi ẜm quid: ſil̓itudo āt intelligibilis que eſt ī ſubſtātia ſeꝑata eſt vl̓ioris v̓iutꝭ adplura repn̄tāda ſufficiēs: ⁊ iō nō facit imperfectōrē cognitōnē ſed ꝑfectiorē: eſt .n. vl̓is v̓tute ad modū forme agentis in cā vl̓i: q̄ ꝙͣto fuerit vl̓ior tanto ad plura ſe extendit ⁊ efficatiꝰ ꝓducit: ꝑ ſimilitudinē igitur unā cognoſcit ⁊ aīal ⁊ dr̄ias aīalis:aut etiā ul̓iori mō ⁊ ꝯͣctiori ẜm ordinē ſubſtantiaruꝫ predictaꝝ. exēpla igit̉ huiꝰ ut dictū eſt in duobꝰ extremis accipere poſſumus .ſ. ī intellectu diuino ⁊ hūano deꝰ .n. ꝑ unū quod eſt ſua eēntia cognoſcit oīa: hō āt ad diuerſa cognoſcēda dr̄ſas ſimilitudines requirit: qͥn etiā ꝙͣto altioris fuerit ītellectus tāto ex pautioribꝰ plura cognoſcere poteſt: unde his qui ſunt tardi ītellectus oꝫ exemplaparticularia adducere ad cognitionem de rebusſumēdam: cū autem ſubſtantia ſeꝑata in ſua natura conſiderata ſit ī potentia ad ſimilitudines qͥbus totū ens cognoſcatur: non eſt eſtimanduꝫ ꝙſit denudata ab omībus huiuſmodi ſimilitudinibus: hec enim eſt diſpoſitio intellectus poſſibilisanteꝙͣ intelligat ut dicitur in tertio de aīma neqꝫeſt etiam eſtimandū ꝙ aliquas eaꝝ habeat ī actu⁊ alias in potentia tm̄: ſicut materia prima in corporibus inferioribus habet unam formam ī actu⁊ alias in potentia: ⁊ ſic intellectus poſſibilis noſter cū iam ſumus ſcientes eſt actu ẜm aliqua intelligibilia: ẜm alia uero in potētia. cū .n. ille ſubſtantie ſeꝑate non moueantur neqꝫ per ſe neqꝫ ꝑaccn̄s ut on̄ſum eſt: omne quod eſt in eis in potetia oportet eē in actu: alias exirent de potentia īactuꝫ: ⁊ ſic mouerentur per ſe uel per accidēs. eſtigitur in eis potentia ⁊ actus ꝙͣtum ad eſſe intelligibile ſicut ī corporibus celeſtibus ꝙͣtum ad eſſenaturale: materia enim corporis celeſtis ita ꝑficit̉ꝑ ſuā formā ꝙ nō remanet ī potētia ad aliqͣs formas: ⁊ ſil̓r intellectus ſubſtātie ſeꝑate total̓r ꝑficitur ꝑ formas intelligibiles ꝙͣtum ad cognitionemnaturalē: intellectus āt poſſibilis noſter ꝓportionaliter ſe habꝫ corporibꝰ corruptibilibus quibusvnit̉ ut for̄a: ſic .n. fit actu hn̄s q̇ſdā for̄as intelligibiles ꝙ remanet in potētia ad aīas: ⁊ ꝓpter hocdr̄ in li. de cāis ꝙ intelligentia eſt plena formis:qꝛ .ſ. tota potētialitas ītellectus eiꝰ ꝯpleta eſt ꝑ formas intelligibiles: ⁊ ſic ꝑ hmōi ītelligibiles ſpecieſvna ſubſtātia ſeꝑata alia ītelligere pōt. Forte aūtalicui videri pōt ꝙ cū ſubſtantia ſeꝑata ꝑ eēntiaꝫſit intelligibilis nō oꝫ ponere ꝙ ꝑ aliquas ſpecies

ītelligibiles una ab alia intelligatur ſꝫ ꝑ eēntiā ip̄ius ſubſtantie intellecte: hoc enim ꝙ ſubſtantia aliqua per ſpēm intelligibilem cognoſcatur uideturaccidere ſubſtantijs materialibus ex hoc ꝙ n̄ ſūtper ſuam eēntiam intelligibiles actu: vnde oꝫ ꝙ ꝑintentiones abſtractas intelligantur. Huic etiā videtur conſonare dictum ph̓i dicētis in. xi. meth̓.ꝙ in ſubſtantijs ſeparatis a materia non differt ītellectus intelligere ⁊ qd̓ intelligitur. hoc autem ſiconcedatur habet dubitationes non paucas: primo quidem qꝛ intellectus ī actu eſt intellectum inactu ẜm doctrinam Aꝝ. difficile eſt āt vide̓ qūouna ſubſtantia ſeꝑata ſit unū alteri dū intelligitip̄am. ¶ Adhuc omne agens uel operans operatur per ſuam formam: cui oꝑatio rn̄det ſicut calefactio calori: unde ⁊ illud uidemus: cuius ſpecieuiſus informatur: non uidetur autem eſſe impoſibile ꝙ una ſubſtātia ſeꝑata ſit forma alteriꝰ cuꝫhabeat unaqueqꝫ eſſe ſeꝑatum ab alia: īpoſſibl̓eigr̄ uidetur ꝙ una uideatur ab alt̓a ꝑ eēntiā ſuaꝫ.¶ Amp̄. intellectū eſt ꝑfectio intelligentiſ: nō poteſt aūt inferior ſubſtātia ſeꝑata eſſe perfectio ſuperioris: ſequeretur etiā ꝙ ſuperior inferiorē nonintelligeret ſi per eſſentiam ſuam unaqueqꝫ intelligeretur ⁊ non per ſpeciem aliam ¶ Item intelligibile eſt intra intellectum ꝙͣtum ad id quo ītelligitur nulla autem ſubſtantia illabitur menti niſi ſolus deus qui eſt ī oībus per eſſentiam pn̄tiaꝫ⁊ potentiam. ipoſſibile igr̄ uidet̉ ꝙ ſubſtātia ſeꝑata ꝑ eēntiā ſua intelligatur ab alia ⁊ nō per ſimilitudinē eius ī ipſa. Et hoc quidē oꝫ ueꝝ eē ẜm ſententiam Aꝝ qͥ ponit ꝙ intelligere contingit ꝑ h̓ꝙ ītellectū ī actu ſit unū cū intellectu ī actu. vndeſubſtātia ſeꝑata ꝙͣuis ſit ꝑ ſe ītelligibil̓ actu: nō tn̄ẜm ſe ītelligit̉ niſi ab intellectu cui ē vnū: ſic auteꝫſubā ſeꝑata ſe ip̄am ītelligit ꝑ eēntiā ſuā. ⁊ ẜm h̓eſt idē ītellectus ⁊ ītellectu ītellige̓. Scd̓ꝫ at̄ pōneꝫPl̓onis ītellige̓ fit ꝑ ꝯtactū ītellectus ad re ītelligibilē: ſic igit̉ una ſuba ſeꝑata pōt aliā ꝑ eiꝰ eēntiaꝫītellige̓ dū eā ſpūal̓r ꝯtigit: ſuꝑior qͥdē īferioreꝫ qͣieā ſua v̓tute ꝯcludēs ⁊ cōtinens: inferior v̓o ſuꝑiorem quaſi eam capiens ut ſui perfectionem. unde ⁊ Diony. dicit. iiij. cap. de diuinis nominibusꝙ ſuperiores ſubſtantie intelligibiles ſunt quaſicibus inferiorum.Ꝙ ſubſtantie ſeparate cognoſcūt mateCrialia..LXXXXIX.Eer predictas igitur formas intelligibiles ſubā ſeꝑatanon ſolum cognoſcit alias ſubſtātiasſeꝑatas: ſed etiā ſpecies reꝝ corporaliū. Cum .n. ītellectus earum ſit perfectus naturali ꝑfectiōe ut