Secūdus.

non cognoſcit ſe ip̄m niſi per ſpēm intelligibilemque fit actu ī eā intelligibili ⁊ ꝓpter hoc dic̄ Aꝝ.in. tertio de aīa ꝙ eſt cognoſcibilis ſicut ⁊ alia .ſ. ꝑſpēs a fantaſmatibus acceptas ſicut per formas ꝓprias: ſubſtantie autē ſeꝑate ſūt ẜm ſuā naͣm: utactu exn̄tes in eſſe intelligibili: vnde unaq̄qꝫ earūſe ip̄am ꝑ ſuā eſſentiam cognoſcit nō per aliquāſpem alterius rei: cū aūt omnis cognitio ſit ẜm ꝙin cognoſcēte eſt ſil̓itudo cogniti: vna āt ſubāꝝ ſeꝑataꝝ: ſit ſil̓is alteri ẜm cōem naͣm generis: differant at ab inuicē ẜm ſpēm ut ex premiſſis apparꝫuidetur ſequi ꝙ una eaꝝ aliā nō cognoſcat ꝙͣtuꝫad propriā rōem ſpēi: ſed ſolū ꝙͣtuꝫ ad cōeꝫ generis rōem. Dicunt ergo quidam ꝙ una ſubaruꝫ ſeparataruꝫ eſt cā effectiua alterius. in qualibet autem cā effectiua oꝫ eē ſimilitudinē ſui effectus: etſil̓r in quolibet effectu oꝫ eē ſil̓itudinē ſue cāe. eoꝙ unūqd̓qꝫ agens agit ſibi ſimile. ſic igitur in ſuꝑiori ſubſtantiaꝝ ſeꝑataꝝ eſt ſil̓itudo inferioris ſic̄in cā eſt ſimilitudo effectus: in īferiori āt ſil̓itudoſuperioris eſt: ſicut ī effectu eſt ſil̓itudo ſue cāe. incāis autem non uniuocis ſil̓itudo effectus eſt ī cāeminētius: cāe āt ſil̓itudo in effectu inferiori mō.tales āt cās oꝫ eē ſubſtātias ſeꝑatas ſuꝑiores r̄ ſpectu īferioꝝ cū n̄ ſint unius ſpeciei in diuerſis gradibus conſtitute: cognoſcit igitur ſubſtantia ſeꝑata inferior ſuperiorem ẜm modum ſubſtantie cognoſcentis non ẜm modum ſubſtantie cognite: ſꝫinferiori mō: ſuperior autem inferiorem eminētiori mō: ⁊ hoc eſt qd̓ in li. de cāis dr̄ ꝙ intelligentiaſcit qd̓ eſt ſub ſe: ⁊ qd̓ eſt ſupra ſe ꝑ modū ſue ſubſtantie qꝛ alia eſt cā alterius. ſed cū ſuꝑius ſit oſteſū ꝙ ſubſtātie ſeꝑate intellectuales non ſunt ꝯpoſite ex materia et forma: nō poſſūt cauſari niſi ꝑmodū creationis: creare at ſoliꝰ dei ē ut ſupra onſum eſt: nō poterit igitur una ſubſtantiaꝝ ſeꝑatarum eē alterius cā ¶ Preterea oſtenſū eſt ꝙ pͥncipales partes uniuerſi omēs ſunt a deo īmediatecreate: nō ē igitur una earū ab alia: unaqueqꝫ autem ſubārū ſeꝑatarum eſt de principalibus partibus uniuerſi multo amplius cū ſol uel luna cumunaqueqꝫ earū habeat propriā ſpēm ⁊ nobiliorēꝙͣ q̄uis ſpēs corporaliū reꝝ: nō igitur una eaꝝ cātur ab alia ſed omnes immediate a deo: ſic igiturẜm predicta quelibet ſubāꝝ ſeꝑarū cognoſcit deum naturali cognitione ẜm modū ſue ſubſtantieꝑ quā ſil̓es ſūt deo ſicut cāe: deus āt cognoſcit easſicut propria cā earū oīuꝫ ī ſe ſil̓itudinē hn̄s: nōāt hoc mō una ſubāꝝ ſeparatarū poterit cognoſcere aliā cū vna non ſit cā alterius. Conſiderādūeſt igit̉ ꝙ cū nulla hmōi ſubārū ẜm ſuam eſſentiāſit ſufficiens principiū cognitionis omniū aliarūreꝝ. vnicuiqꝫ enim earū ſupra ꝓpriam ſubām oꝫſuperadde̓ quaſdam intelligibiles ſimilitudines ꝑquas quelibet earū alia in ꝓpria natura cogͦſcere

poſſit. Hoc autē ſic manifeſtū eē poteſt: eſt eniꝫ ꝓprium obiectum intellectus ens intelligibile qd̓ qͥdem comprehendit omnes differentias ⁊ ſpeciesentis poſſibiles: quicquid eniꝫ eſſe poteſt intelligipoteſt: cū autem omnis cognitio fiat per modumſimilitudinis non poteſt totaliter ſuum obiectuꝫintellectus cognoſcere niſi habeat in ſe ſimilitudinem totius entis ⁊ oīum dr̄iarum eius: talis autem ſimilitudo totius entis eſſe non pōt niſi naͣ infinita que non determinatur ad aliquam ſpecieꝫuel genus entis ſed eſt vl̓e principiū ⁊ v̓tus actiuatotius entis qualis eſt ſola natura diuina ut in pͥmo oſtenſū eſt: oīs autem alia natura cū ſit terminata ad aliquod genus ⁊ ſpeciem entis non pōteſſe uniuerſalis ſimilitudo totius entis: relinqͥturigitur ꝙ ſolus deus per ſuam eſſentiam omīa cogͦſcat: quelibet autem ſubſtantiarum ſeparatarumper ſuam naturam cognoſcit perfecta cognitioneſuam ſpeciem tm̄: intellectus autem poſſibilis neqͣꝙͣ ſed per ſpeciem intelligibilē ſicut ſupra dictūeſt. Ex hoc at ꝙ ſubſtantia aliqua eſt intellectual̓comprehenſiua eſt totius entis: vnde cū ſubſtātiaſeꝑata per ſuam naturam non fiat actu cōprehēdens totū ens ip̄a in ſua ſubſtantia conſiderata ēquaſi potentia ad ſimilitudines intelligibiles quibus totū ens cognoſcitur: ⁊ ille ſimilitudines erūtactus eius in ꝙͣtū eſt intellectualis. Nō āt eſt poſſibile quin iſte ſimilitudines ſint plures qꝛ iam on̄ſum eſt ꝙ totius entis ul̓is perfecta ſimilitudo eēnon pōt niſi infinita: ſicut autem natura ſubſtantie ſeꝑate non eſt infinita ſed terminata: ita ſil̓itudo intelligibilis in ea exn̄s non poteſt eſſe infinitaſed terminata ad aliquā ſpēm uel genus entis: vn̄ad cōprehenſionē totius entis requiruntur plur̄shmōi ſil̓itudines: ꝙͣto āt aliqua ſubſtantia ſeparata eſt ſuperior tanto eius natura eſt diuine naturſil̓ior: ⁊ iō eſt minꝰ contracta utpote ꝓpinquiꝰ accedens ad ens ul̓e perfectū ⁊ bonū: ⁊ ꝓpter h̓ uniuerſaliorē boni ⁊ entis ꝑticipationē hn̄s ⁊ iō ſil̓itudines intelligibiles in ſuba ſuperiori exn̄tes ſūtminus multiplicate ⁊ magis vl̓es: ⁊ hoc eſt quodDiony. xij. ca. cele. ierar. dicit ꝙ angeli ſuperioreshabent ſcientiam magis uniuerſalem: ⁊ in librode cauſis dicitur ꝙ intelligentie ſuperiores habētformas magis uniuerſales: ſummū autem huiuſmodi uniuerſalitatis eſt in deo qui per unū .ſ. pereſſentiam ſuā omnia cognoſcit: infimū autē in intellectu humano qui ad unūqd̓qꝫ intelligibile indiget ſpecie intelligibili propria ⁊ ei coequata:nō eſt igitur per formas uniuerſaliores apud ſubſtantias ſuperiores imperfectior cognitio ſicutapud nos: per ſimilitudinem enim animalis ꝑquam cognoſcimus aliquid in genere tantum imperfectiorem cognitionem habemus ꝙ per ſimilitudinē hominis per quā cognoſcimꝰ ſpeꝫ ꝯpletaꝫ