Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber.

igit̉ ītellectual̓ eius erit intelligibiliū ſuntfūdata in aliqͦ corpore: oīa āt intelligibilia a ſēſibilibꝰ accepta ſūt ī aliquibꝰ corporibꝰ aliqualit̓fūdata ſic̄ intelligibilia noſtra ī fātaſmatibus ſt̓in organis corporeiſ: ſubſtātie igit̉ ſeꝑate non accipiūt cognitionē ex ſenſibilibꝰ. Adhuc ſic̄ maͣma ē infimū ī ordine reꝝ ſenſibiliū hoc eſt inpotētia tm̄ ad oēs formas ſenſibiles: ita intellectꝰpoſſibilis infimꝰ ī ordine ītelligibiliū exn̄s ē ī potentia ad oīa ītelligibilia ut ex premiſſis pꝫ: ſꝫ eaque ſunt in ordīe ſēſibiliū ſupra maͣm pͥma hn̄t īactu ſuā formā per quā ꝯſtituūt̉ ī ſenſibili: ſubſtātie igr̄ ſeꝑate ſūt ī ordine intelligibiliū ſupraītellectū poſſibilē hūanū ſūt actu ī intelligibiliītellectus .n. accipiens cognitionē a ſenſibilibꝰeſt actu ī intelligibili ſed ī potentia: ſubſtantiaigr̄ ſeꝑata accipit cognitionē a ſenſibilibꝰ.Adhuc ꝑfectio naͣe ſuꝑioris depēdet a naturaīferiori: ꝑfectio āt ſubſtātie ſeꝑate ſit ītellectualis eſt ī intelligēdo: eaꝝ igit̉ intellige̓ dependet arebꝰ ſenſibilibꝰ ſic ab eis cognitionē accipiat.Patet āt ex hoc ī ſubſtātijs ſeꝑatis ē ītellectus agēs poſſibil̓ niſi forte eqͥuoce: ītellectꝰ eniꝫpoſſibilis agēs in aīa ītellectiua īueniūt̉ ꝑꝑ hoc accipit cognitionē ītellectiuā a ſenſibilibus. naꝫintellectus agens eſt qui facit ſpēs a ſenſibilibusacceptas ītelligibiles actu: ītellectus āt poſſibil̓eſt in potentia ad oēs formas ſenſibiliū cognoſce̓das: igit̉ ſubſtātie ſeꝑate accipiāt cognitōeꝫa ſenſibilibꝰ eſt ī eis ītellectus agens poſſibil̓vn̄ Aꝝ. ī tertio de aīa ītellectū poſſibile agen inducens ducit eos ī aīa oportere poni Iteꝫmanifeſtū eſt ī eiſdē localis diſtantia cognitio aīe ſeꝑate īpedire pōt: localis .n. diſtantiaſe ꝯꝑat̉ ad ſenſū. aūt ad intellectū niſi accn̄sin ꝙͣtū a ſenſu accipit. ſenſibilia ẜm det̓mīatādiſtantiā mouent ſenſū: intelligibilia āt actu ẜm mouēt ītellectū ſūt in loco ſint a materiacorporali ſeꝑata: igit̉ ſubſtātie ſeꝑate accipiant ītellectiuā cognitionē a ſenſibilibus: in eoruꝫcognitionē diſtātia localis nihil operat̉: Palāeſt etiā ītellectuali oꝑationi eoꝝ admiſceturtꝑus: ſicut .n. ītelligibilia actu ſūt abqꝫ loco ita ētſūt abqꝫ tꝑe: tꝑus ꝯſequitur motū localē: vnd̓ mēſurat niſi ea que aliqual̓r ſūt in loco ītelligere ſubſtantie ſeꝑate eſt ſupra tꝑus: oꝑatiōiāt intellectuali noſtre adiacet tꝑus ex eo a fantaſmatibꝰ cognitionē accipimꝰ determīatū īſpiciūt tꝑus: īde eſt ī ꝯpōe diuiſione ſemꝑ nr̄ ītellectꝰ adiūgit tꝑus p̄teritū uel futuꝝ: at ītelligendo quid eſt: ītelligit .n. qd̓ qͥd ē abſtrahēdoītelligibilia a ſenſibiliū conditionibꝰ: vn̄ ẜm illaꝫoꝑationē neqꝫ ſub tꝑe neqꝫ ſub aliqua conditiōeſenſibiliū reꝝ ītelligibile ꝯp̄hēdit: ꝯpōit āt aut diuidit applicādo ītelligibilia pͥus abſtracta ad res

ī hac applicatōe ncc̄e ē cointelligi tꝑus. intellectus ſubſtantie ſeparate ſemper inteſſigit actu.LXXXXIIII.X hoc autē apꝑaret ītellectus ſubſtātie ſeꝑate ē ſemper ītelligēs actu. Qd̓ .n. ē qn̄qꝫ ī actuqn̄qꝫ ī potentia mēſurat̉ tꝑe: ītellectus āt ſubſtantie ſeꝑate ē ſupra tꝑs ut ꝓbatū ē: eſt igit̉ qn̄qꝫītelligens actu qn̄qꝫ. Itē oīs ſubſtātia uiuens hꝫ aliquā oꝑationē uite ī actu ex ſua natūaque ineſt ei ſemꝑ: lꝫ alie qn̄ꝙͣ inſint ei in potentiaſicut animalia ſemper nutriūtur licet non ſemꝑſentiāt: ſubſtantie autem ſeparate ſunt ſubſtatieuiuentes ut ex premiſſis pꝫ: nec habent aliaꝫ operationē uite niſi intelligere: oꝫ igitur ex ſua natura ſint intelligentes actu ſemper. Item ſubſtantie ſeparate mouent per intellectū corpora celeſtia ẜm phōrum doctrinā: motꝰ āt corporum celeſtiū eſt ſemꝑ cōtinuuꝰ: inteiligere igitur ſubſtātiaꝝ ſeꝑataꝝ eſt continuū ſemꝑ: hoc āt ideꝫ ſequitur ſi non ponātur mouentes corpora celeſtia ſint altiores corporibus celeſtibus: vnde ſipropria oꝑatio corporis celeſtis que eſt motꝰ ip̄iꝰē cōtīua ml̓to magꝭ ꝓpͥa oꝑatio ſubārū ſeꝑataꝝque eſt intelligere Amp. omne quod qn̄qꝫ operatur qn̄qꝫ non operatur mouetur per ſe uelaccn̄s: vnde hoc nos qn̄qꝫ intelligimus qn̄qꝫnon ꝓuenit ex alteratione que eſt circa ꝑtem ſēſibilem ut dicit̉ ī. viij. ph̓icoꝝ: ſed ſubſtantie ſeꝑatenon mouentur per ſe quia ſunt corpora neqꝫmouentur per accidens qꝛ non ſunt unite corpoibus: igitur oꝑatio propria que eſt intelligere: eſt īeis continua non interſciſa.Quomodo una ſubſtantia ſeparata ītelligitaliamLXXXXVIIII autem ſubſtantie ſeꝑate ītelligūt ea ſt̓ ſe ītelligibiſubſtātie ſeꝑate: īmūitas .n. a fac̄ aliqͥd ſelia ut on̄ſū ē: ſe āt intelligibila ſuntītelligibile ut ex ſuꝑioribꝰ pꝫ: ſeqͥt̉ ſubſtātie ſeꝑate ītelligāt ſic̄ ꝓpͥa obiecta ſubas ſeꝑatas: unaq̄qꝫigit̉ ſe ip̄am alias cogͦſcet: ſe ip̄am qͥdē unaq̄qꝫearū alit cogͦſcit ꝙͣ ītellectus poſſibilis ſe ip̄ꝫ intellectꝰ .n. poſſibil̓ ē ut potētia exn̄s ī intelligibili.fit aūt actu ſpēm ītelligibilē ſic̄ maͣ pͥma fit actuī ſēſibili formā naͣlē nihil āt cogͦſcit̉ ẜꝫ ē potentia tm̄: ſꝫ ẜꝫ eſt actu: vnde forma ē pͥncipiūcognitionis rei: que per fit actu: ſimiliter autēpotentia cognoſcitiua fit actu cognoſcens perſpeciem aliquam. intellectus igit̉ poſſibilis noſter