Secūdus.
paret ẜm quid in eis genus ⁊ differentia ſpecificaaccipi poſſit. ſcire igitur oꝫ ꝙ diuerſe rerum ſpēsgradatim naturā entis poſſident: ſtatim .n. in prima entis diuiſione inuenitur: hoc qͥdem perfectūſ. ens ꝑ ſe ⁊ ens actu: aliud uero imperfectū .ſ. ensin alio ⁊ ens in potentia: ⁊ eodem modo diſcurrēti per ſingula apparet unam ſpeciem ſupra aliaꝫaliquem gradū perfectionis adijcere ſicut animalia ſuper plantas: et animalia progreſſiua ſuperanimalia immobilia: in coloribus etiam una ſpecies alia perfectior inuenitur ſecundum ꝙ ē albedini propinquior. propter quod Aꝝ. in. viij. metaphi. dicit ꝙ diſtinctiones rerū ſūt ſicut nūerusī qua unitas ſubtracta uel addita ſpeciem nūeriuariat: per quem modum in diffinitiōibus ſi vnadifferentia ſubtrahatur uel addatur diuerſa ſpecies inuenitur: ratio igitur determinate ſpeciei cōſiſtit in hoc ꝙ natura cōis in determinato graduentis collocatur ⁊ qꝛ in rebus ex mat̓ia ⁊ forma ꝯͣpoſitis forma eſt quaſi terminus. id āt quod t̓minatur per eam eſt materia uel materiale: oportetꝙ ratio generis ſumatur ex materiali differentia uero ſpecifica ex formali: et ideo ex differentia ⁊ genere fit unum ſicut ex materia ⁊ forma: ⁊ſicut una ⁊ eadem eſt natura que ex materia ⁊ fōma cōſtituitur: ita differentia non addit extraneāquādā naturā ſuper genus ſed eſt quedam determinatio ip̄ius nature generꝭ: ut ſi genus accipiat̉animal pedes habens: differentia eius eſt duoſ pedes habēs: quam qͥdeꝫ differentiā nihil extraneūſuper genus addē̓ manifeſtū eſt. vnde patꝫ ꝙ accidit generi ⁊ dr̄ie ꝙ determinatio q̄dam quaꝫ differentia īportat ex alio principio cauſetur ꝙ natura generis ex hoc ꝙ natura quā ſignat diffinitō ēꝯpoſita ex materia ⁊ for̄a ſicut ex termināte ⁊ terminato: ſi igitur aliqͣ natuara eſt ſimplex ipſa quidem ꝑ ſe ipſā erit terminata nec oportebit ꝙ habeat duas ꝑtes quarum vna ſit terminās ⁊ alia īminata: ex ipſa igitur rōne nature ſumet̉ rō generis: ex terminatiōe aūt eius ẜm ꝙ eſt in tali graduentiū ſumet̉ eius dr̄ia ſpecifica. Ex quo etiā patetꝙ ſi aliqͣ natura nō ē t̓minata ſꝫ in finita ī ſe ſicutſupra on̄ſū eſt de naͣ diuina: nō ē in ea accipe̓ neqꝫgenꝰ neqꝫ ſpēm: qd̓ eſt ꝯſonuꝫ his q̄ ſupra de deoon̄dimus. Patet etiā ex p̄miſſis ꝙ cū dr̄ſe ſpeciesī ſubſtātijs ſeꝑatis accipiātur ẜm ꝙ diuerſos gradus ſortiūt̉: in vna aūt ſpē nō ſūt plura īdiuiduaꝙ nō ſunt in ſubſtātijs ſeꝑatis due equales ẜm ordinē ſed vna naturalit̓ ē altera ſuꝑior: vn̄ ⁊ Iob.xxxviij. dicit̉. Nūquid noſti ordinē celi: ⁊ Dyoꝰ.dicit. x. c. cele. ierar. ꝙ ſicut in tota āgelorū multitudine ē ierarchia ſuprema media ⁊ īfima: ita inqualibꝫ ierarchia ē ordo ſupremꝰ medius ⁊ īfimꝰ⁊ in quolibꝫ ordīe ſup̄mi medij ⁊ īfimi. Per hocaūt excluditur Crigenis poſitio qͥ dixit a princi
pio oēs ſubās ſpūales equales creatas fuiſſe: interquas etiā aīas ꝯnūerat: diue̓ſitas aūt que ī hmōiſubſtātijs īuenit̉ ꝙ q̄dam ē vnita corꝑi qͥdam nonvnita: ⁊ q̄dam altior quedā v̓o inferiō: ꝓuenit exdifferētia meritoꝝ: on̄ſum ē aūt hanc driam graduum naͣlē eſſe: ⁊ ꝙ aīa nō eſt eiuſdeꝫ ſpēi cuꝫ ſubſtātijs ſeꝑatis: nec ipſe ſubſtātie ſeꝑate ad inuiceꝫ:nec etiā ẜm ordinem nature equales.Ꝙ ſubſtantie ſeparate nō accipiūt cognitiōeꝫex ſenſibilibus..LXXXXVI.X premiſſis oſtendi pōt ꝙ ſubſtātie ſeꝑate nō accipiūtītellectiuā cognitōnē ex rebꝰ ſēſibilibꝰSenſibilia .n. ſcd̓m ſuā naturā nata ſūt apprehēdi ꝑ ſēſuꝫ ſicut ītelligibilia ꝑ intellectū. oīs igiturſubſtātia cognoſcitiua ex ſēſibilibus cognitioneꝫaccipiēs hꝫ cognitōeꝫ ſēſitiuā ⁊ ꝑ ꝯn̄s hꝫ corpꝰ pͥncipaliter vnitu: cū cognitio ſenſitiua ſine organocorporeo eē nō poſſit: ſubſtātie aūt ſeꝑate nō hn̄tcorpora naͣliter ſibi vnita ut ſuꝑius ē on̄ſum: nonigit̉ intellectiuā cognitionem ex rebꝰ ſēſibilibuſ ſumūt ¶ Amp̄. altiorꝭ v̓tutis oportet eē alteriꝰ obiectū: vtus aūt intellectiua ſubſtātie ſeꝑate ē altiōꝙͣ vis ītellectiua aīe hūane: cuꝫ ītellectus aīe hūane ſit īfimus ī ordine ītellectuū ut ex premiſſis habetur: ītellectuſ aūt hūane aīe obiectū ē fātaſma:vt ſupra dictum ē qd̓ eſt ſuꝑiuſ ī ordīe obiectoruꝫꝙͣ res ſenſibilis extra aīam exn̄s ſicut ex ordine v̓tutū cognoſcitiuarū apparet: obiectū igit̉ ſubſtantie ſeꝑate nō pōt eē res exn̄s extra aīam: ut ab eaimmediate accipiat cognitionē: neqꝫ fantaſma: relinquitur igitur ꝙ obiectū intellectus ſuſtantie ſeparate ſit aliquid altius fantaſmate: nihil āt ē altius fantaſmate ī ordine obiectoꝝ cognoſcibiliuꝫniſi id qd̓ eſt ītelligibile actu: ſubſtātie igit̉ ſeꝑatenō accipiūt cognitionē ītellectiua a ſēſibilibus ſꝫītelligūt ea que ſūt ꝑ ſe ip̄a etiā ītelligibilia. ¶ Adhuc ẜm ordinem intellectuum eſt ordo intelligibilium: ſed ea que ſunt ſecundum ſe ipſa intelligibilia ſūt ſuꝑiora ī ordīe intelligibiliū. his q̄ non ſūtintelligibilia niſi quia nos ſacimus ea intelligibilia: eiuſmodi autem oportet eſſe omnia intelligibilia a ſenſibilibus accepta. nam ſenſibilia nō ſūtſecundum ſe intelligibilia: huiuſmodi autem ītelligibilia ſunt que intelligit intellectus noſter intellectus igitur ſubſtantie ſeparate cum ſit ſuperior intellectu noſtro non intelligit intelligibilia aſenſibilibus accepta ſꝫ que ſūt ẜm ſe intelligibiliaactu ¶ Amp̄. modus operatōnis ꝓprie alicuiusrei proportionaliter reſpondet modo ſubſtantie⁊ nature ip̄ius: ſubſtantia autem ſeparata eſt ītellectus per ſe exiſtens non in corpore aliquo ope