Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secūdus

noībus dicētis de āgelis ꝙͣ ſicut ī maͣles īcorꝑei ītelligūt̉. Per hoc aūt excludit̉ error ſaduceoruꝫ qdicebāt ſpm̄: poſitio antiquorū naturaliū dicebat oēm ſubſtātiaꝫ corꝑeaꝫ. poſitio etiaꝫOrigenis dixit nulla ſuba pꝰ trinitateꝫ dīnaꝫabſqꝫ corꝑe pōt ſubſiſte̓. oīum aliorū ponētiuꝫoēs agelos bonos malos hr̄e corꝑa naturaliterſibi vnita. De multitudine ſubſtantiarumſeparatarum..XXXXXII.Ciendū eſt autem Aꝝ. ꝓbare nitit̉ ſolū aliquasſubſtātias ītellectuales abſqꝫ corꝑe ſꝫetiā ſūt eiuſdē nūeri cuiꝰ ſūt motꝰ dephēſi in celo neqꝫ plures neqꝫ pauciores: ꝓbat .n. ſuntaliqͥ motus ī celo a nobis dep̄hendi poſſunt hoc omīs motꝰ eſt in celo ē ꝓpter motū alicuiꝰ ſtelle ſēſibilis ē: orbes .n. deferūt ſtellas: motus āt deferētis ē ꝓpter modū delati Itē ꝓbat ſūt alique ſubſtātie ſeꝑate a qͥbus non ꝓucniant aliqͥ motꝰ in celo: qꝛ cuꝫ motus celeſtes ordinētur ad ſubās ſeꝑatas ſicut ad fines. ſi eſſent alieſubſtātie ſeꝑate ille qͣs nūerat eēt aliqͥ motus īeas ordīati ſic̄ ī fines. alit̓ eēt motꝰ īꝑfecti. vnd̓ exhis ꝯcludit ſunt plures ſubſtantie ſeꝑatemotꝰ dep̄hēſi poſſunt dep̄hēdi in celo preẜtiꝫ ſint plura corꝑa celeſtia eiuſdē ſpēi: ut ſic ētpoſſint plur̄s motꝰ nobis īcogniti. Hec aūt probatio hꝫ ncc̄itatē: in his .n. que ſūt ad finem ſumitur ncc̄itas ex fine ſicut ip̄emet docet in. ij. phiſicorū: aūt eꝯuerſo. vnde ſi motus celeſtes ordinātur in ſubās ſeꝑatas ſicut ī fines ut ipſemet dic̄ pōt ꝯcludi ncc̄io numerꝰ ſubārū predictarumex nūero motuuꝫ Poteſt .n. dici ſūt aliqueſubſtātie ſeꝑate altiorꝭ nature ꝙͣ ille ſūt ꝓximifines motuuꝫ celeſtiū ſicut inſtr̄a artificialia ſūtpter hoīes ea operātur. nihil ꝓhibꝫ alioshomīes qui inſtrumēta hmōi oꝑantur ī mediate ſꝫ in ꝑant operātibus. ipſe Aꝝ. hāc rationē inducit quaſi ncc̄iam ſed tanꝙͣ ꝓbabilēdicit .n. Quare ſubās pͥncipia īmobilia rōnabile ē tot eſtimare. neceſſariuꝫ aūt dimitat̉ fortiōibꝰdice̓. reſtat igit̉ on̄dendum ſūt multo pl̓es ſubēintellectuales a corꝑibus ſeparate ꝙͣ ſint motꝰ celeſtes: ſubſtātie .n. intellectuales ẜm ſuū genus trāſcendunt oēm naturā corporeā. oꝫ igit̉ acciꝑe gradum in p̄dictis ſubſtātijs ẜm eleuationē earum ſupra corporeā naͣm. ſūt aūt quedam ītellectualesſubſtātie eleuate ſupra corporeā ſubām ẜm ſui generis naͣm tm̄ que tn̄ corꝑibꝰ vniūtur ut formevt ex premiſſis pꝫ. quia ſubāruꝫ ītellectualiūẜm ſuū genus nullā a corꝑe dependentiam hꝫ. utſupra ꝓbatuꝫ ē. inuenit̉ altior gradꝰ dictarū ſub

ſtantiarū ⁊ſi vniant̉ corꝑibus ut for̄e: ſūt tn̄prij motores aliquoꝝ corpoꝝ determinatorū:ſil̓r āt naͣ ſubſtātie intellectualis non dependet amouēdo mouere ſit ꝯn̄s ad pͥncipalē eorū operationē. que ē ītelligere. erit igit̉ aliquis gradusaltior ſubāꝝ intellectualiū: que ſūt ꝓprij motores aliquoꝝ corporū ſꝫ ſuꝑiores motoribus Amp̄. ſicut agens natura agit per ſuā for̄aꝫnaturalē: ita agens per intellectū agit formā intellectus ut pꝫ ī his agūt per arte: ſicut igr̄ agēs naturā ē ꝓportionatū patiēti rōe ſue for̄e naͣlisita agens per intellectū ē ꝓportionatū patientifacto formā ītellectꝰ: ut .ſ. hmōi ſit forma ītellectiua poſſit īduci actōem agentꝭ ī mat̓iā recipientē: oꝫ igr̄ ꝓprios motores orbiū intellectuꝫmouēt ſi ī hoc opīonē Aꝝ. ſuſtine̓ uolumꝰ tales ītelligentias hr̄e qͣles ſt̓ explicabiles motꝰ orbiuꝫ ꝓducibiles in rebꝰ matialibꝰ. ſꝫ ſupra hmōi coceptiones ītelligibiles eſt acciꝑe aliqͣs ul̓iores. ītellectus .n. vl̓ius app̄hendit formas rerū ꝙͣ ſit ea in rebꝰ. vnde uidemꝰ ul̓ior ē forma ītellectꝰſpeculatiui ꝙͣ practici: int̓ artes practicas vl̓ioreſt ꝯceptio artis īperātis ꝙͣ exequentis: oꝫ āt ſubſubſtātiarū ītellectualiū gradꝰ acciꝑe ẜm graduꝫītellectualis oꝑationis eſt eis ꝓpͥa: ſūt igitur alique ſubſtantie ītellectuales ſupra illas ſūt ꝓprij ꝓximi motores determinatoꝝ orbiū. Adhucordo uniuerſi exigere uidet̉ ut id qd̓ ē ī rebꝰ nobilius excedat quātitate uel nūero ignobiliora: igͦbiliora .n. uidentur propt̓ nobiliora. vnde oꝫnobiliora qͣi ꝓpter ſe exn̄tia ml̓tiplicēt̓ ꝙͣtū poſſibile eſt: uidemus corpora īcarruptibilia .ſ.celeſtia ī tm̄ excedūt corporalia .ſ. el̓aria ut qͣi hec hēant noͣbilē quātitatē ī cōꝑatione ad illa: ſic̄āt celeſtia corpora digniora ſūt el̓aribꝰ ut ī corruptibilia corruptibilibꝰ: ita ſubſtātie ītellectualesoībꝰ corporibꝰ ut īmobile īmaͣle mobili maͣliexcedūt igit̉ in nūero ītellectuales ſubſtātie ſeꝑateoīum rerū materialiū ml̓titudinē: igit̉ ꝯprehēdūt̉ nūero celeſtiū motuū. Itē ſpēs rerū mat̓aliuꝫ multiplicāt̉ materiam ſed per formā. formeautē que ſūt extra mat̓iā hn̄t cōpletiꝰ vl̓iꝰ ꝙͣforme que ſūt ī maͣ. forme ī mat̓ia recipiūt̉ ẜmmat̓ie capacitatē: uident̉ igr̄ mīoris multitudinis forme ſūt extra mat̓ia qͣs dicimꝰ ſubās ſeꝑatas ꝙͣ ſint ſpēs materialiū rerū. Non āt ꝓpt̓dicimus ſubſtantie ſeꝑate ſint ſpes iſtoꝝ ſenſibiliū ſicut pl̓onici ſenſerūt. .n. poſſint ad preditarū ſubarū notitiā peruenire niſi ex ſēſibilibꝰ:appoſuerunt iſtas ſubas eiuſdē ſpēi iſtis uelmagis ſpēs iſtaꝝ ſicut ſi aliquis uide̓t ſolē lu alia aſtra audiret quedā corpora incorruptibilia nominaret ea noībꝰ iſtoꝝ corporū corruptibiliū extimās ea eiuſdē ſpēi iſtis: quod eēt poſſibile. Sil̓r āt īpoſſibile eſt ſubās īmat̓i

k4