Liber

ut in potentia ad eas exn̄s: oꝫ ꝙ oībus careat: ſic̄pupilla q̄ recipit oēs ſp̄es coloruꝫ: caret ōi colore:ſi .n. hēret de ſe aliquem colorē: ille color ꝓhibe̓tvideri alios colores: quiimmo nihil uideret̉: niſiſub illo colore: ⁊ ſil̓e ꝯtingeret de ītellectu poſſibili: ſi hēret de ſe aliqua formam ſeu naͣm de rebusſēſibilibus: hoc āt oporteret eē: ſi eſſet mixtus alicui corpori: ⁊ ſil̓r ſi eſſet forma alicuiꝰ corporis: qꝛcū ex ma ⁊ forma fiat unū: oꝫ ꝙ forma ꝑticipet aliquid de naͣ eius cuius ē forma: īpoſſibile ē igiturintellectū poſſibilē eſſe mixtū corpori: aut eſſe actū ſeu formā alicuius corporis. ¶ Ad hec. Si eſſet forma alicuius corporis maͣlis eſſet eiuſdeꝫ generis receptio hꝰ intellectꝰ ⁊ receptio maͣe prime:id .n. qd̓ ē alicuius corꝑis: forma nō recipit aliqͥdabſqꝫ ſua maͣ: ma āt prima recipit formas indiuiduales: īmo ꝑ hoc idiuiduātur ꝙ ſūt ī maͣ: ītellectus igitur poſſibilis reciperet formas: vt ſt̓ indiuiduales: ⁊ ſic nō cognoſceret vl̓ia: qd̓ pꝫ eē falſuꝫ.¶ Pre. maͣ prima non ē cognoſcitiua formaruꝫqͥs recipit: ſi gͦ eadē eſſet receptio ītellectus poſſibilis et mae prime: nec ītellectus poſſibilis cognoſceret formas receptas: qd̓ ē fl̓m. ¶ Amp̄. īpoſſibileeſt eē in corpore uirtutē infinitam: vt ꝓbatur abAriſto. in. viij. phiſico. īte lectus igit̉ poſſibiliſ eſtqͦdāmō uirtutis infinite: iudicamus .n. ꝑ ipſū resinfinitas ẜm numeꝝ in ꝙͣtuꝫ per ipſum cognoſcimus vl̓ia ſub qͥbus cōprehēdūtur ꝑticularia infinita in potētia: non eſt igit̉ ītellectus poſſibilis uirtus in corpore. Ex his at̄ motꝰ ē Auerrōis ⁊ qͥdāantiqui: ut ipſe dicit ad ponendū intellectum poſſibilē: qͦ intelligit aīa eē ſeꝑatum ẜm eſſe a corpore⁊ non eē forma corꝑis. Sed qꝛ hic ītellectus nihilad nos ꝑtineret: nec ipſū ītelligeremus niſi nobiſcū aliqͦ mō coniūgeret: determīat ēt modū qͦ cōtinuatur nobiſcū dicēs: ꝙ ſpes ītellecta in actu ē forma ītellectus poſſibilis: ſicut uiſibile ī actu ē potētia forme uiſiue: vn̄ ex ītellectu poſſibili ⁊ forma ītellecta in actu fit unū: cuicūqꝫ igitur cōiungit̉ forma ītellecta p̄dicta ꝯiungitur ītellectus poſſibilisꝯiungit̉ āt nobis mediante fantaſmate: qd̓ eſt ſubiectu qd̓dam illius forme ītellecte: per hūc ēt modū ītellectus poſſibilis nobiſcū continuat̉. Ꝙ aūthec friuola ſint ⁊ īpoſſibilia facile eſt uidere: hn̄sn. ītellectum ē intelligēs: ītelligit̉ āt id cuius ſp̄es ītelligibilis ītellectui unitur: ꝑ hoc āt ꝙ ſp̄es ītelligibilis intellectui eſt unita ī hoīe ꝑ aliquem mōmnon hēbit hō ꝙ ſit ītelligēs: ſed ſolū ꝙ ītelligaturab intellectu ſeꝑato. ¶ Pre. ſic ſpecies intellectaī actu eſt forma ītellectus poſſibilis: ſicut ſpes uiſibilis in actu ē forma potentie uiſiue ipſius oculi:ſp̄es āt ītellectualis ſic ſe hꝫ ad fantaſmata: ſicutſp̄es uiſibilis in actu ad coloratum: qd̓ eſt extra animā: ⁊ hac ſil̓itudine ipſe utitur ⁊ ēt Ariſto. ſil̓iſigitur cōtinuatio ē intellectꝰ poſſibilis ꝑ formam

intelligibilē ad fantaſma qd̓ in nobis ē: ⁊ potētieuiſiue ad colorē qui ē ī lapide: hec āt ꝯtinuatio n̄facit lapidē uidere ſed ſolum uidere: gͦ ⁊ predictaꝯtinuatio ītellectus poſſibilis nobiſcū nō fac̄ nosintelligere ſed intelligi ſolū: planum āt ē ꝙ ꝓprie⁊ uere dr̄ ꝙ hō intelligit: non .n. naͣm ītellectus inueſtigaremus: niſi per hoc ꝙ nos ītelligimus: nonigitur ſufficiens eſt p̄dictꝰ ꝯtinuatiōis modus.Ad hec. ōe cognoſcēs ꝑ virtutem cognoſcitiuamꝯiungitur obiecto ⁊ n̄ ecōuerſo: ſicut ⁊ oꝑans ōeꝑ uirtutē oꝑatiuam coniūgit̉ oꝑato: hō at eſt ītelligens ꝑ ītellectum ſicut per uirtutē cognoſcitiuā:non igitur ꝑ formā ītelligibilem ītellectui ſed magis ꝑ intellectum ītelligibili cōiungit̉. ¶ Amp̄. idq̇ aliquid oꝑatur oꝫ eſſe formā eius: nihil .n. agitniſi ſcd̓m ꝙ eſt actu: actu āt non eſt aliquid niſi ꝑid qd̓ eſt forma eius: vnde ⁊ Ariſto. ꝓbat aīam eſſe formā: ꝑ hoc ꝙ aīal̓ per aīam uinit ⁊ ſentit: hoāt intelligit ⁊ non niſi ꝑ intellectū Unde ⁊ Ariſt.inqͥrens de prīcipio quo ītelligimus tradit nobisnam intellectus poſſibilis: oꝫ igit̉ intellectuꝫ poſſibilem formal̓r uniri nobis ⁊ non ſolum ꝑ ſuū obiectum. ¶ Pre. intellectus in actu: ⁊ intelligibilein actu ſt̓ unum: ſicut ſenſus in actu ⁊ ſenſibile inactu: non āt intellectꝰ ī potentia ⁊ intelligibile inpotentia: ſicut nec ſenſus in potētia ⁊ ſenſibile inpotentia: ſp̄es igitur rei ſecundū ꝙ eſt ī fātaſmatibus nō eſt intelligibilis actu: non .n. ſic eſt unū cūintellectu in actu: ſed ſcd̓m ꝙ eſt a fātaſmatibꝰ abſtracta: ſicut nec ſp̄es coloris eſt ſenſata in actu ẜꝫꝙ eſt in lapide: ſꝫ olumſ ſcd̓m ꝙ eſt in pupilla: ſicat ſolum cōtinuatur nobiſcū ſpēs intelligibilis ẜꝫꝙ eſt ī fantaſmatibus ſecundū poſitioneꝫ predictam: non igitur cōtinuatur nobiſcū ẜm ꝙ ē unuꝫcū intellectu poſſibili: ut forma eius cui non pōteſſe medium quo continuetur intellectus poſſibilis nobiſcum. quia ſecundum ꝙ cōtinuatur cumintellectu poſſibili nō continuatur nobiſcum nececonuerſo. ¶ Patet autem eum qui hanc poſitionem induxit equiuocatione deceptum fuiſſe: colores enim extra animam exiſtentes preſēte lumine ſunt uiſibiles actu: vt potentes mouere uiſumnon autē ut actu ſenſata: ſecundum ꝙ ſūt unumcum uiſu in actu: ⁊ ſimiliter fantaſmata ꝑ lumenintellectus agentis fiūt actu intelligibilia: vt poſſint mouere intellectum poſſibilem: nō autem utſint intellecta actu: ſecundum ꝙ ſunt unum cumintellectu poſſibili facta in actu ¶ Item ubi īuenitur altior operatio uiuentis: ibi inuenitur altiōſpecies uite correſpondens illi actioni: in plantisenim inuenitur ſola actio ad nutritionē pertinēs:in animalibus autem inuenitur altior actio ſcilcꝫſentire et moueri ſecundum locū. vnde ⁊ animaluiuit altiori ſpecie uite: ſed ad hec in hoīe inuenit̉altior operatio ad uitam pertinens ꝙͣ in animali