Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundus.

ad particularia: ſed vl̓e continet ī potētia multaꝑticularia: pōt igitur applicatio ꝯceptiōis ītellectualis fieri ad plura ⁊ diuerſa: iudicium igitur intellectus de agibilibꝰ nō eſt determinatū ad unuꝫtm̄: hn̄t igitur oīa ītellectualia libeꝝ arbitriū.Pre. iudicij libertate carent aliqͣ uel ꝓpter hoc ꝙnullū hn̄t iudiciū: ſicut q̄ cognitiōe carent ut lapides ⁊ plante: vel qꝛ hn̄t iudicium a naͣ determinatū ad unū ſicut irrōnalia aīalia: naͣli .n. eſtimatione iudicat ouis lupū ſibi nociuū: ⁊ ex hoc iudiciofugit ipſū: ſil̓r āt in alijs: q̄cunqꝫ igitur hn̄t iudicium de agendis nō determinatū ad unū a naͣ: ncc̄eeſt liberū arbitrium eē: hꝰ mōi āt ſūt oīa intellectualia: ītellectus .n. apprehēdit non ſoluꝫ hoc uelillud bonū: ſed ipſū bonum cōe: vn̄ cuꝫ ītellectusꝑ formā apprehenſam moueat uolūtatem: in omnibus āt mouēs et motū oꝫ eſſe ꝓportionata: uolūtas ſubſtātie intellectualis nō erit determīata anaͣ niſi ad bonuꝫ cōe: quicquid igit̉ offert̉ ſibi ſubrōne boni poterit uoluntas inclinari ī illud nulladet̓minatione naͣli in ꝯtrarium ꝓhibente: oīa igitur ītellectualia libera uoluntate hn̄t ex iudicio ītellectus uenientē: qd̓ eſt liberꝝ arbitrium habe̓:qd̓ diffinitur liberum de rōne iudicium.Ꝙ ſubſtantia intellectualis nō ſit corpus. XLIXX premiſſis autēon̄ditur ꝙ nulla ſubſtātia ītellectualis ē corpus. Nullū .n. corpus īuenit̉aliquid ꝯtinere niſi ꝑ cōmenſurationē quātitatisvn̄ ⁊ ſi ſe toto totū aliqͥd ꝯtinet: ⁊ partē ꝑte continet: maiorē quidē maiore: minorē āt minore: ītellectꝰ āt n̄ cōprehendit rem aliquā intellectā ꝑ aliquam quātitatis cōmenſurationē: cū ſe toto ītelligat ⁊ cōprehendat totum ⁊ ꝑtem maiora ī quātitate ⁊ minora: nulla igitur ſubſtātia intelligens ēcorpus. Amp̄. nullū corpꝰ pōt alterius corꝑisformā ſubſtantialē recipere niſi ꝑ corruptione ſuam formā amittat: ītellectus āt nō corrupitur: ſedmagis ꝑficitur: ꝑ hoc ꝙ recipit formas oīum c rpoꝝ: ꝑficitur .n. ītelligendo: ītelligit āt ſcd̓m ꝙ hꝫī ſe formas ītellectoꝝ: nulla igitur ſubſtātia intellectualis ē corpus. Ad hec. principiū diuerſitatis īdiuiduoꝝ eiuſdē ſp̄ei eſt diuiſio maͣe ſecundūquātitatē: forma .n. hꝰ ignis a forma illiꝰ ignis nōdiffert: niſi per hoc ꝙ eſt ī diuerſis ꝑtibus: in quaſmaͣ diuiditur nec aliter ꝙͣ diuiſione quātitatis ſine qua ſubſtātia ē īdiuiſibilis: qd̓ āt recipitur ī cōpore: recipitur in eo ſecundū quātitatis diuiſionēergo forma nō recipitur in corpore niſi ut indiuiduata: ſi igitur ītellectus eſſet corpus: forme rerūintelligibiles nō reciperētur ī eo niſi ut indiuiduate: ītelligit āt ītellectus res ꝑ formas eaꝝ qͣs peneſſe hꝫ: nō gͦ intellectus ītelligit vl̓ia: ſꝫ ſolū particu

laria: qd̓ pꝫ eſſe falſū: nullus igitur ītellectus ē corpus. Ite nihil agit niſi ẜm ſuam ſp̄em eo ꝙ forma eſt pͥncipiū agēdi in uno quoqꝫ: ſi igitur intellectus ſit corpus: actio eiꝰ ordinē corpoꝝ nō excedet: nō igitur ītelliget niſi corꝑa: hoc āt pꝫ eſſe falſū: ītelligimus .n. multa q̄ nō ſunt corpora: ītellectus igitur nō ē corpus. Ad hec. ſi ſubſtātia intelligens eſt corpus: aut ē finitū aūt īfinitū: corpꝰāt eē infinitū actu eſt īpoſſibile: ut in phiſicis probatur: ē igitur finitū corpus: ſi corpus eē poniturhoc āt eſt īpoſſibile: ī nullo .n. corpore finito pōteſſe potentia īfinita: vt ſupra ꝓbatum ē: potētiaāt ītellectus ē quodāmō īfinita ī ītelligendo: in īfinitum .n. intelligit ſp̄es numeroꝝ augendo: ⁊ ſil̓iſpes figurarū ⁊ ꝓportionū: cognoſcit ēt vl̓e qd̓ eſtuirtute īfinitum ẜm ſuum ambitū: ꝯtinet .n. indiuidua q̄ ſunt potētia infinita: nō ē igitur ītellectcorpus. Amp̄. īpoſſibile eſt duo corpora ſe inuice ꝯtinere: cū ꝯtinens excedat ꝯtentum: duo ātintellectus ſe inuicē continent: ⁊ cōprehendūt: dūvnus alium ītelligit: ītellectus igitur nō ē corpus.Itē nullius corꝑis actio reflectitur ſuper agentē. on̄ſum eſt .n. in phiſicis: ꝙ nullū corpus a ſe ipſo mouetur niſi ẜm ꝑtem: ita .ſ. ꝙ una pars eiꝰ ſitmouens: alia mota: ītellectus āt ſupra ſe ipſū agēdo reflectitur: intelligit .n. ſe ipſū non ſolū ẜꝫ partem ſed ẜm totū: non ē igitur corpus. Ad hecactus corꝑis ad actionē nō terminatur: nec mot̓ad motū: vt in phiſicis ꝓbatū eſt: actio āt ſubſtātie ītelligētis ad actione terminat̉: intellectus .n. ſicut intelligit rem: ita intelligit ſe intelligere: ⁊ ſic īinfinitum: ſubſtātia igitur ītellectꝰ non eſt corpꝰ.Hinc ē ꝙ ſacra ſcriptura ſubſtātias ītellectualesſp̄s nominat: ꝑ quē modum ꝯſueuit deum incorporeum noīare: ſcd̓m illud Io. iiij. Deus ſp̄s eſt.Or̄ āt Sap̄. vij. Eſt āt in illa .ſ. diuina ſapīa ſp̄s intelligentie: qui capiat oēs ſp̄s intelligibiles. Perhoc āt excluditur error antiquoꝝ naͣlium: qͥ nullam ſubſtātiam niſi corporeaꝫ eſſe ponebant. vn̄⁊ aīam credebant eſſe corpus uel ignem uel aereꝫuel aquā uel aliquid hꝰ mōi: quā quidē opīonemin fidem xp̄ianam quidā inducere conati ſūt dicētes aīam eſſe corpus effigiatum: ſicut corpus exterius figuratum.Ꝙ ſubſtātie ītellectuales ſunt īmateriales. L.X hoc autē apparet ꝙ ſubſtātie intellectuales ſūt immaterialeſ. Unūqd̓qꝫ .n. ex maͣ ⁊ forma cōpoſitū eſt corpus: diuerſas .n. formas maͣ n̄niſi ſecūdū diuerſas partes recipere pōt: q̄ quidēdiuerſitas ꝑtium in maͣ eē nō pōt: niſi ſcd̓m ꝙ ꝑdim̄ſiōes ī maͣ exn̄tes vna cōis maͣ ī plures diuidiſubtracta .n. quātitate ſubſtātia īdiuiſibil̓ ē: on̄ſū

g 4