Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

ē ēt ꝙͣ nulla ſubſtātia ītelligēs ē corpus: reliqͥtut̉igit̉ ꝙ nō ſit ex maͣ ⁊ forma cōpoſita. Amp. ſicut hō nō ē ſine hoc hoīe: ita maͣ non eſt ſine hacmat̓ia: qͥcqͥd igit̉ in rebus ē ſubſiſtēs ex maͣ ⁊ forma cōpoſitū: eſt cōpoſitū ex maͣ ⁊ forma īdiuiduali: intellectꝰ āt non pōt eē cōpoſitus ex maͣ ⁊ forma indiuiduali: ſp̄es .n. reꝝ intellectaꝝ fiūt intelligibiles actu ꝑ hoc ꝙ a maͣ īdiuiduali abſtrahūt̉ẜm āt ꝙ ſunt intelligibiles actu fiunt unū cuꝫ ītellectu: vn̄ ⁊ intellectu oꝫ eē abſqꝫ maͣ indiuiduali:non ē igitur ſubſtātia ītelligens ex maͣ ⁊ forma cōpoſita. Ad hec. actō cuiuſlibet ex maͣ ⁊ forma cōpoſiti non ē tm̄ forme nec tm̄ mae ſꝫ cōpoſiti: eiꝰn. ē agere cuiꝰ eſt eſſe: eē āt ē cōpoſiti ꝑ formā: vn̄⁊ cōpoſitū ꝑ maͣm et formā agit: ſi igitur ſubſtantia ītelligens ſit eōpoſita ex ma ⁊ forma: ītelligereerit ipſiꝰ cōpoſiti: actꝰ āt terminat̉ ad aliqͥd ſimileagenti: vn̄ ⁊ compoſitū generans non generat formā ſꝫ compoſitu: ſi igit̉ intelligere ſit actio cōpoſiti: nō intelliget̉ nec maͣ nec forma ſꝫ tm̄ cōpoſituꝫ:hoc āt pꝫ eſſe falſū: nō ē igit̉ ſubſtantia intelligēscōpoſito ex maͣ et forma. Itē forme rerū ſenſibiliū ꝑfectius eſſe hn̄t in intellectu ꝙͣ in rebꝰ ſenſibilibus: ſūt .n. ſimpliciores ⁊ ad plura ſe extendētes: ꝑ unā .n. forma hoīs intelligibilē: oēs hoīes intellectꝰ cognoſcit: forma āt ꝑfecte in maͣ exn̄s faciteſſe actu tale .ſ. uel ignē uel coloratuꝫ: ſi āt non faciat aliqͥd eſſe tale eſt īꝑfecte in illo: ſicut forma caloris in aere ut īdeferente: ⁊ ſicut uirtꝰ primi agentis ī inſtr̄o: ſi igit̉ intellectus ſit ex maͣ et forma cōpoſitus: forme reꝝ intellectaꝝ facient intellectuꝫeſſe actu talis nature qͣlis ē qd̓ intelligit̉: ⁊ ſic ſeqͥt̉error Empedoclis qui dicebat ꝙ ignē igne cognoſcit aīa: ⁊ terrā t̓ra ⁊ ſic de alijs: qd̓ pꝫ eſſe incōueniens: non ē igitur ſubſtātia intelliges cōpoſita exmaͣ ⁊ forma. Pre. ōe quod ē ī aliqͦ eſt ī eo ꝑ mōꝫrecipiētꝭ: ſi igit̉ intellectꝰ ſit cōpoſitus ex ma ⁊ forma: forme rerū erunt in intellectu maͣlit̓ ſicut ſūtextra aīam: ſicut igitur extra aīaꝫ nō ſūt intelligibiles actu: ita nec exiſtētes in intellectu. Itē forme ꝯtrarioꝝ ẜm eſſe qd̓ hn̄t in mat̓ia ſūt ꝯͣrie: vn̄⁊ ſe inuicē expellunt: ẜm āt ꝙ ſunt in intellectu nōſūt ꝯͣrie: ſed unū ꝯͣrioꝝ eſt rō intelligibilis alteriꝰqꝛ unū ꝑ aliud cognoſcit̉: non igit̉ hn̄t eſſe mat̓iale in intellectu: gͦ intellectꝰ non ē cōpoſitus ex maͣ⁊ forma. Ad hec. mat̓ia non recipit aliquamformā de nouo niſi ꝑ motū uel mutationē: ītellectus āt nō mouet̉ ꝑ hoc ꝙ recipit formas: ſꝫ magisquieſcēs ꝑficit̉ ⁊ intelligit: īpeditur āt in intelligendo ꝑ motū: non igit̉ recipiunt̉ forme in intellectuſicut in mat̓ia uel in re mat̓iali: vn̄ pꝫ ꝙ ſubſtātieintellelligentes īmat̓iales ſunt ſicut ⁊ incorporee.Hinc ē ꝙ Dio. dicit. iiij. c. de diui. no. Propter diuine bonitatis radios ſubſtiterunt intellectualesoēs ſubſtātie: q̄ ſic̄ ī corꝑales ⁊ īmaͣles oēs ītelligūt̉

Ꝙ ſubſtantie ītellectuales non ſunt formemateriales ſed ſubſiſtētes.LI.Er eadē oſtēditurꝙ nature ītellectuales ſunt forme ſubAſiſtētes nō āt exn̄tes in mat̓ia qͣi eē earū a mat̓ia depēdeat. Forme .n. ſcd̓m ſe a materiadepēdentes nō ipſe ꝓprie hn̄t eſſe ſꝫ cōpoſita ꝑ ipſas: ſi igit̉ nat̉e ītellectuales eſſent hꝰ mōi forme: ſeq̄retur ꝙ hērent eſſe mat̓iale: ſicut ⁊ ſi eſſēt ex materia ⁊ forma cōpoſite. Ad hec. forme q̄ ꝑ ſe n̄ſubſiſtunt: non pn̄t ꝑ ſe agere: agūt āt compoſitaꝑ eas: ſi igitur nature intellectuales hꝰ mōi formeeſſent: ſeq̄ret̉ ꝙ non intelligerēt ſꝫ cōpoſita ex eis⁊ mat̓ia: ⁊ ſic intellectus eſſet compoſitū ex materia ⁊ forma: qd̓ eſt īpoſſibile: ut on̄ſū eſt. Amp̄.ſi intellectus eſſet forma in mat̓ia ⁊ non ꝑ ſe ſubſiſtēs: ſeq̄retur ꝙ id qd̓ recipitur ī intellectu: reciperetur in materia: hꝰ mōi .n. forme q̄ hn̄t eſſe in materia: obligatū non recipiunt aliqͥd qd̓ in materianō recipiatur: cū igitur receptio formaꝝ in intellectu non ſit receptio formaꝝ in mat̓ia: īpoſſibileē ꝙ intellectus ſit forma matialis. Pre. dicere ꝙintellectus ſit forma nō ſubſiſtens ſed materie immerſa idē eſt ſcd̓m rē: ac ſi dicat̉ ꝙ intellectꝰ ſit cōpoſitus ex materia ⁊ forma: differt āt ſoluꝫ ſcd̓mnomen: nā primo mō diceret̉ intellectus forma ipſa cōpoſiti. Secūdo v̓o mō diceretur intellectusipſū cōpoſitum: ſi igitur falſū eſt intellectū eſſe cōpoſitum ex mat̓ia et forma: falſū erit ꝙ ſit formanō ſubſiſtens ſed materialis. Ꝙ in ſubſtantijs ītellectualibus creatis differt eſſe ⁊ quod eſt. III.On ē autē opinādum ꝙ ꝙͣuis ſubſtātie intellectualesnon ſint corporee nec ex mat̓ia ⁊ forma compoſite nec ī mat̓ia exn̄tes ſicut forme materiales: ꝙ ꝓpter hoc diuine ſimplicitati adequēt̉inuenitur .n. in eis aliqua cōpoſitio ex eo ꝙ nō ēidem in eis eſſe ⁊ qd̓ eſt: ſi .n. eſſe eſt ſubſiſtens: nihil preter ipſū eſſe ei adiungitur: qꝛ ēt in his quorum eſſe non eſt ſubſiſtēs: qd̓ ineſt exn̄ti preter eēeius: eſt quidem exn̄tiunitum: non āt eſt unuꝫ cūeſſe eius niſi per accn̄s in ꝙͣtum eſt unuꝫ ſubiectūhn̄s eſſe: ⁊ id qd̓ eſt preter eē: ſicut pꝫ ꝙ ſorti p̄terſuuꝫ eſſe ſubſtātiale ineſt albū: quod quidē diuerſum eſt ab eius eſſe ſubſtantiali: non .n. eſt idē eſſeſortē ⁊ eſſe album niſi per accidēs: ſi igitur nō ſiteſſe in aliqua ſubſtātia nō remanebit aliquis modus in quo poſſit ei uniri illud qd̓ eſt preter eſſe:eſſe āt in ꝙͣtum eſt eſſe nō pōt eſſe diuerſū: pōt ātdiuerſificari per aliquid quod ē preter eſſe: ſic̄ eēlapidis eſt aliud ab eſſe hoīs: illud igitur quod eſtſubſiſtens non pōt eſſe niſi unum tm̄: on̄ſum ē āt