Liber
dicitur primo fuiſſe Simon magus inuētor.Ꝙ diſtinctio rerū non eſt per aliqu. m angelūinducentem ī mam diuerſas formas. XLIII.Unt at quidammoderni heretici qui dicūt deū oīuꝫuiſibiliū creaſſe mam: ſed per aliqueangelum ꝑ dr̄ſas formas fuiſſe diſtincta: cuiꝰ opnionis falſitas māifeſte apꝑet: n̄ .n. celeſtia corpora ī qͥbꝰ nulla ꝯtrarietas īuenit̉ ex aliqͣ maͣ pn̄t eēformata: oe .n. qd̓ fit ex maͣ p̄exn̄te oꝫ ex ꝯtrario fieri: īpoſſibile eſt igt̄ ꝙ ex aliqua ma pͥus a deo creata angelus aliquis celeſtia corpora formauerit.¶ Amp̄. celeſtia corpora aut ī nulla maͣ conueniunt cū corꝑibus inferioribus: aut nō ꝯuen unt inaliqͣ maͣ niſi in pͥma: n̄ .n. celū eſt ex el̓is cōpoſituꝫnec naͣe el̓aris: qd̓ eius motꝰ on̄dit a motibꝰ oīuꝫel̓orum diuerſus: maͣ āt prima n̄ pōt prefuiſſe perſe ipſā an̄ oīa corpora formata: cū non ſit niſi potētia tm̄. ōe .n. eſſe in actu eſt aliqua forma: īpoſſibile eſt igitur ꝙ ex maͣ prius creata a deo aliquisangelus oīa uiſibilia corpora formauerit. ¶ Adhec. ōe qd̓ fit: ad hoc fit ut ſit: eſt .n. fieri uia in eē:ſic igitur unicuiqꝫ creato ꝯuenit fieri ſicut ſibi cōuenit eſſe: eſſe āt n̄ ꝯuenit forme tm̄ nec mat̓ie tm̄ſꝫ cōpoſito: maͣ .n. nō ē niſi in potentia: forma v̓oex qͣ aliqͥd eſt: ē .n. actus. vn̄ reſtat ꝙ cōpoſituꝫ ꝓprie ſit: eiꝰ igitur ſolius eſt ꝓprie fieri n̄ materie p̄ter formā: nō eſt igitur aliud agēs creans maͣm ſolā: ⁊ aliud inducens formam. Itē prima inductioformaꝝ in maͣ nō pōt eſſe ab aliqͦ agente per motum tm̄: oīs .n. motus ad formam ē ex forma deiminata in formā determinatā: ⁊ ſic qꝛ mat̓ia nonpōt eſſe abſqꝫ ōi forma: p̄ſupponitur aliqͣ formain mat̓ia: ſed ōe agens ad formā ſolā materialemoꝫ ꝙ ſit agens ꝑ motū: cū .n. forme materiales nōſint ꝑ ſe ſubſiſtētes: ſꝫ eaꝝ eſſe ſit in eē mat̓ie nonpn̄t ꝓduci in eē niſi uel ꝑ creationē totius cōpoſiti vel ꝑ trāſmutationem mat̓ie ad talē uel talemforma: īpoſſibile eſt igit̉: ꝙ prima īductio formaꝝī mat̓ia ſit ab aliqͦ creante formā tm̄: ſꝫ ab eo qͥ eſtcreator totiꝰ cōpoſiti. ¶ Ad hec. motꝰ ad formāeſt poſterior natural̓r motu ſecūdū locū: cū ſit actus magis īꝑfecti: vt ꝓbat ph̓s: poſteriora āt ī entibus naturali ordine cantur a poribus: moiꝰ igit̉ad formam cātur a motu ẜm locū: pͥmus at motẜm locum eſt motꝰ celeſtis: motꝰ igitur oīs ad formam fit mediāte motu celeſti: ea igitur q̄ nō pn̄tfieri mediāte motu celeſti nō pn̄t fieri ab aliqͦ agete: qͥ non pōt agere niſi ꝑ motū qͣlem oꝫ eſſe agentem: qͥ non pōt niſi īducere formaꝫ in materia uton̄ſum eſt: ꝑ motū āt celeſtem nō pn̄t ꝓduci multe forme ſēſibiles niſi mediātibus determinatꝭ pͥncipijs ſuppoſitis: ſicut aīalia quedā n̄ fiunt niſi exſemine: prima igitur īſtitutio haꝝ formarū ad qͣ
rū ꝓductionem nō ſufficit motus celeſtis ſine preexiſtentia ſil̓ium formaꝝ in ſp̄e: oꝫ ꝙ ſit a ſolo creante: Itē ſicut dr̄ in. iij. phiſico. ideꝫ eſt motꝰ localis ꝑtis ⁊ totius: vt toti tre ⁊ unius glebe: ita mutatio generationis ē eadē totius ⁊ ꝑtis: ꝑtes āt horū generabiliū ⁊ corruptibilium generatur acquirētes formas in actu a formis qui ſūt in mat̓ia: nōāt a formis extra materiā exn̄tibus: cuꝫ oporteatgenerās eſſe ſil̓e generato ut ꝓbat ph̓s in. vij. metha. neqꝫ igit̉ totalis acquiſitio formaꝝ in mat̓iapōt fieri ꝑ morū ab aliqͣ ſubſtātia ſeparata cuiuſmodi eſt angelus: ſed uel oꝫ ꝙ hoc fiat medianteagente corporeo uel creante qui agit ſine motu.Ad hec. ſicut eſſe ē primū in effectibus: ita rn̄detprime cāe: ut ꝓprius effectus: eſſe āt ē ꝑ formam:⁊ non ꝑ materia: pͥma igitur cālitas formaꝝ maxime eſt prime cāe attribuenda. ¶ Amp̄. cū omne agens agat ſibi ſil̓e: ab illo acqͥrit effeciꝰ formācui per formam acquiſitā ſil̓atur: ſicut domus inmateria ab arte q̄ eſt ſpes domꝰ ī aīa: ſꝫ oīa ſil̓ant̉deo: qͥ eſt actus purus in ꝙͣtū hꝫ formas per qͣs fiunt in actu: ⁊ in ꝙͣtum formas appetunt: dīna ſil̓itudine appetere dicūt̉: abſurdum igit̉ eſt dicere ꝙreꝝ formatio ad alium ꝑtineat ꝙͣ ad creatorē omnium deū. Et inde eſt ꝙ ad excludendū iſtum etrorē Gen̄: pͥmo Moyſes pꝰ ꝙͣ dixerat deū in prīcipio celū ⁊ terrā creaſſe: ſubdidit qūo oīa in ꝓpͥasſp̄es formando diſtinxerat: ⁊ apl̓s dicit Col̓. pͥmoꝙ in ipſo cōdita ſt̓ oīa uniuerſa ſiue que in celis ſiſiue q̄ in terris: ſiue uiſibilia ſiue inuiſibilia.¶Ꝙ diſtinctio rerū non proceſſit ex meritoruꝫQuel demeritorum diuerſitate. XIIIIII.Unc ſupereſt oſtēUdere ꝙ reꝝ diſtīctio nō ꝓceſſit ex diuerſis motibus liberi arbitrij rōnalium creaturarū:ut poſuit Origenes in lib. ꝑiarchon: uolēs .n. reſiſtere antiqͦꝝ hereticoꝝ obiectiōibus ⁊ erroribus:qͥ on̄dere nitebatur diuerſā naturaꝫ boni ⁊ malieē ī rebꝰ ex ꝯtrarijs actoribus ꝓpter multā diſtātiā inuentā: tā ī rebꝰ naͣlibus ꝙͣ ī rebꝰ hūanis: quānulla merita p̄ceſſiſſe uidētur .ſ. ꝙ corpora q̄damſt̓ lucida: q̄dā obſcura: qͥdā hoīes ex barbaris quidā ex xp̄ianis naſcūtur: coactꝰ ē ponere oēꝫ diuerſitatē in rebus inuētā ex diuerſitate meritoꝝ ẜmdei iuſticiā ꝓceſſiſſe. Dicit .n. ꝙ deꝰ ex ſola ſua bonitate primo oēs creat̉as eqͣles ꝓduxit ⁊ oēs ſp̄uales ⁊ rōnales q̄ per liberū arbitriū diuerſimode ſt̓mote: q̄dā adherentes deo plus uel minꝰ: q̄dā abeo recedētes magis uel minus: ⁊ ẜm hoc dr̄ſi gradus ī ſubſtantijs ſp̄ualibꝰ ex dīna iuſticia ſt̓ ſubſecuti: ut qͥdā eſſent āgeli ẜm diuerſos ordīes: qͥdaꝫaīe hūane ēt ẜm diuerſos ſtatꝰ: qͥdā ēt demōes inſtatibꝰ diuerſis: ⁊ ꝓpt̓ dr̄ſitatē rōnaliū creaturaꝝ