Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Secundus.

dicebat diuerſitatē corporalium creaturarū deūīſtituiſſe: vt nobilioribꝰ corporibꝰ nobiliores ſp̄uales ſubſtātie adiūgerēt̉: vt diuerſimode corꝑaliscreatura ſp̄ualiū ſubſtātiaruꝫ diuerſitati qͥbuſlibet modis alijs deſeruiret. Hec āt opīo eſſe falſamāifeſte cōuincit̉: ꝙͣto .n. aliquid ē melius ī efſectibꝰ: tāto ē priꝰ ī ītentiōe agētis: optimū āt ī rebꝰcreatis ē ꝑfectio uniuerſi: qͥ cōſiſtit ī ordīe diſtīctarū rerū: ī oībus .n. ꝑfectio totius p̄eminet ꝑfectioni ſingulariū ꝑtiū: igit̉ diuerſitas rerū ꝓuenit nōex diuerſitate meritoꝝ: ſꝫ ex pͥncipali intētiōe primi agētis. Ad hec. ſi oēs creat̉e rōnales a principio fuerūt eqͣles create: oꝫ dicere ꝙ una earū inſua oꝑatione ab alia nō depēdet: qd̓ āt ꝓuēit exꝯcurſu diuerſaꝝ cārum qͣrū una ab alia non depēdeat ē caſuale: igit̉ ſcd̓m p̄dc̄am pōnē tal̓ diſtīctio ⁊ ordo reꝝ ē caſualis: qd̓ eſt īpoſſibile: vt ſupra on̄ſum ē. Amp̄. qd̓ eſt alicui naͣle n̄ acqͥrit̉ab eo ꝑ uolūtatē: motꝰ .n. uolūtatis ſiue liberi arbitrij p̄ſupponit exn̄tiā uolētis: ad quā eius naturalia exigūtur: ſi igit̉ ꝑ motū liberi arbitrij acqͥſitus ē diuerſus gradus rōnaliū creaturaruꝫ: nullicreat̉e rōnali erit ſuus gradus naͣlis ſꝫ accn̄talis:hoc āt ē īpoſſibile: cū .n. dr̄ia ſpecifica ſit unicuiqꝫnaͣlis: ſeq̄tur ꝙ oēs ſubſtātie rōnales create ſint vnius ſp̄ei .ſ. āgeli demones ⁊ aīe hūane ⁊ aīe celeſtiū corpoꝝ: qͥ Origenes aīata ponebat: ⁊ hoc eēfl̓m: diuerſitas actionū naͣlium declarat: n̄ .n. eſtidē modus qͦ naͣl̓r ītelligit ītellectus hūanus: qͥ ſēſu ⁊ fātaſia indiget: ⁊ ītellectꝰ āgelicꝰ ⁊ aīa ſolis niſi forte fingamꝰ agelos ⁊ celeſtia corpora hēre carnes ⁊ oſſa ⁊ alias hꝰ mōi ꝑtes ad hoc ꝙ poſſint organa ſēſuū hēre: qd̓ eſt abſurdū: relinqͥt̉ igitur ꝙdiuerſitas ſubſtātiarū ītellectualiū n̄ ꝯſeqͥt̉ diuerſitatē meritoꝝ: q̄ ſt̓ ẜm motus liberi arbitrij. Adhec. ſi ea q̄ ſt̓ naͣlia non acqͥrūt̉ ꝑ motū liberi arbitrij: aiam at rōnalem tali corꝑiuniri ſi acqͥriturei ꝓpter p̄cedēs meritū uel demeritū ẜm motū liberi arbitrij: ſeq̄t̉ ꝙ ꝯiūctio hꝰ aīe ad hoc corpꝰ r̄ſit naͣlis: gͦ nec cōpoſitū eſt naͣle: hō āt ⁊ ſol ẜꝫ Grigenē ⁊ aſtra ſt̓ cōpoſita ex ſubſtātijs rōnalibus etcorꝑibus talibꝰ: gͦ oīa hꝰ mōi q̄ ſt̓ nobiliſſima ītercorporeas ſubſtātias ſt̓ maͣlia. Itē ſi huic ſubſtantie rōͣnali non ꝯuenit in ꝙͣtū ē talis ſubſtātia huiccorꝑi vniri: ſꝫ magis ī ꝙͣtum ē ſic merita huic corpori uniri: n̄ ē ei ꝑ ſe ſꝫ ꝑ accn̄s: ex his āt qͥ ꝑ accn̄suniūtur: n̄ reſultat aliqua ſp̄es: qꝛ n̄ fit ex eis unūꝑ ſe: non .n. ē aliqͣ ſp̄es hō albus uel hō ueſtitꝰ: relinquit̉ igitur ꝙ hō non ſit aliqͣ ſpes nec ſol nec luna nec aliquid hꝰ mōi. Amp̄. ea q̄ ad merita cōſequūtur: pn̄t ī melius uel ī peiꝰ mutari: merita aūt⁊ demerita pn̄t augeri uel minui ⁊ p̄cipue ſecūdūGrigenē: qͥ dicebat libeꝝ arbitriū cuiuſlibet creature ſꝑ eē in utrāqꝫ ꝑte flexibile: ſi igit̉ aīa rōnal̓hoc corpꝰ cōſecuta ē ꝓpter p̄cedēs meritū uel de

meritū: ſeq̄tur ꝙ poſſit iteꝝ ꝯiungi alteri corꝑi ⁊nō ſolū ꝙ aīa hūana aſſumat aliud corpus hūanū: ſꝫ ēt ꝙ aſſūat qn̄qꝫ corpus ſidereū: qd̓ eſt ẜmpitagoricas fabulas quālibet aīam qd̓libet corpingredi: hoc āt ⁊ ẜm ph̓iam apparet eē erroneū:ẜm quā det̓minatis formis ⁊ motoribus aſſignāt̉det̓minate maͣe ⁊ det̓minata mobilia: ⁊ ẜm fidemhereticū: q̄ aīam ī reſurrectione idē corpꝰ reſume̓p̄dicat: qd̓ deponit. Pre. cū multitudo ſine diuerſitate eſſe nō poſſit: ſi fuerūt a pͥncipio creat̉e rōnales ī qͣdā multitudine ꝯſtitute: oportuit ī eis aliquā diuerſitatē fuiſſe: aliqͥd gͦ hūit una eaꝝ: qd̓ n̄hūit altera: ⁊ ſi hoc ex diuerſitate meritin̄ procedat: pari rōne nec fuit ncc̄e: ut gradus diuerſitasex meritoꝝ diuerſitate ꝓueniret. Itē oīs diſtīctioaut ē ẜm diuiſionē quātitatis q̄ ī ſolis corꝑibus ēunde ī ſubſtātijs pͥmo creatis ẜm Origene eē nōpotuit: aut ẜm diuiſionē formalē q̄ ſine gradu diuerſitate eē non pōt: cū talis diuiſio reducat̉ ad pͥuationem ⁊ formam: ⁊ ſic oꝫ ꝙ alt̓a formarū ꝯdiuiſarū ſit melior ⁊ altēta uilior: vn̄ ẜm ph̓m ſp̄esreꝝ ſt̓ ſicut numeri quoꝝ unꝰ alteri addit aut minuit: ſic igitur ſi fuerūt a principio multe ſubſtātie rōnales create: oꝫ ꝙ fuerit ī eis gradus diuerſitas. Itē ſi creature rōnales ſine corꝑibus ſubſiſtēpn̄t: n̄ fuit ncc̄ium ꝓpter diuerſa merita rōnaliuꝫcreaturaꝝ diuerſitatē in naͣ corꝑali īſtitui: qꝛ et ſine diuerſitate corpoꝝ poterat diuerſus gradusīſubſtātijs rōnalibus īueniri: ſi aūt creat̉e rōnalesſine corꝑibus ſubſiſtere nō pn̄t: gͦ a pͥncipio ſil̓ cuꝫcreatura rōnali ē ēt creatura corꝑalis īſtituta: maior ē āt diſtātia corꝑalis creat̉e ad ſp̄ualē ꝙͣ ſp̄ualium creaturaꝝ ad inuicē: ſi igitur a pͥncipio detā magnā diſtantiā ī ſuis creaturis inſtituit abſqꝫaliqͥbus meritis p̄cedētibus: n̄ oportuit merita diuerſa p̄cedere ad hoc ꝙ ī diuerſis gradibuſ creat̉erōnales īſtituerētur. Ad hec. ſi diuerſitas creature corꝑalis rn̄det diuerſitati creat̉e rōnalis parirōne ⁊ uniformitati rōnalium creaturaꝝ rn̄dētuniformitas naͣe corꝑalis: fuiſſet gͦ naͣ corꝑalis creata ēt ſi diuerſa merita rōnalis creature n̄ p̄ceſſiſſent ſed uniformis: fuiſſet igit̉ creata maͣ pͥma: q̄ ēī ipſa plures forme ī potētia: remāſiſſet igit̉ īꝑfecoībus corꝑibus cōis: ſed ſub una tm̄ forma: ſt̓ atta ſola una eiꝰ forma reducta ī actu qd̓ n̄ ē dīne ꝯueniēs bōitati. Itē ſedr̄ſitas cōꝑal̓ creat̉e ſeqͥt̉ diuerſos motꝰ liberi arbitrij rōnal̓ creat̉e oportebitdice̓ ꝙ cā qͣre ē tm̄ unꝰ ſol ī mundo ſit qͥa tm̄ vnarōnal̓ creatura ſic mota ē ꝑ libeꝝ arbitriū vt talicorꝑi meret̉ adiūgi: hoc āt fuit a caſu: qͥa vna tm̄ſic peccaret ē igit̉ a cāu ꝙ ſit vnꝰ ſol ī mūdo ⁊ nōad ncc̄itatē corporalis nature. Pͣre. cū creat̉aſpirtual̓ n̄ mereat̉ deſcēde̓ niſi ꝑ pcc̄m: deſcenditat a ſua ſublimitate: in qua īuiſibilis ē: per hoc ꝙviſibilibus corꝑibus vnitur: vr̄ ſequi: ꝙ uiſibilia

g 2