Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber.

Unt autē quedārōes a quibuſdā īducte ad ꝓbādummūduꝫ n̄ ſemꝑ fuiſſe ſūpte ex his Deuꝫ .n. eē oīum reꝝ cām demōſtratū eſt: cām āt oꝫduratione precedere ea que ꝑ actionē cāe fiūt.Itē cū totū ens a deo ſit creatū nō pōt dici fc̄meſſe ex aliqͦ ente. ⁊ ſic relinquitur ꝙ ſit factuꝫ exnihilo. ⁊ ꝑ ꝯn̄s ꝙ hēat eē poſt n̄ eſſe Ad h̓ qͥaīfinita nō eſt trāſire: ſi āt mūdꝰ ſemꝑ fuiſſet: eētiā infinita ꝑtrāſita: qꝛ qd̓ p̄teritū ē ꝑtrāſitū ē: ſt̓āt infiniti dies uel circulatōes ſolis p̄terite ſi mūdus ſemꝑ fuit Pret̓ea ſeqͥt̉ ꝙ īfinito fiat additio cū ad dies uel circulatōes pt̓itas quottidie d̓nouo adat̉. Amp̄. ſeqͥt̉ ꝙ ī cāis efficiētibꝰ ſit procedere ī īfinitū ſi generatio fuit ſēꝑ: qd̓ oꝫ diceremūdo ſēꝑ exn̄te: nā filij cā ē pr̄: ⁊ hꝰ aliꝰ: ⁊ ſic ī infinitū. Rurſus ſeq̄tur ꝙ ſint infinita .ſ. infinitoꝝhōinū p̄teritoꝝ aīe īmortales. Has āt rōes quiauſqꝫ quaqꝫ nō de neceſſitate cōcludūt lꝫ ꝓbabilitatē hēant ſufficit tangere ſolū ne uideat̉ fideſ catholica ī uanis rōibꝰ cōſtituta ⁊ n̄ potiꝰ inſolidiſſima dei doctrina: ⁊ iō ꝯueniens vr̄ pone̓ qͣl̓r obuietur eis ꝑ eos qͥ et̓nitatē mūdi poſuerūt Qd̓.n. pͥmo dr̄ agens de ncc̄itate p̄cede̓ effectū qͥ ꝑ ſuāoꝑatōem fit: uerū ē in his qͥ agūt aliqͥd ꝑ motuꝫ:qꝛ effectꝰ n̄ ē niſi ī termīo motꝰ. agens at neceſſe ēeē ēt cū motꝰ incipit: ī his āt q̄ in inſtāti agūt hocnō eſt ncc̄e: ſicut ſil̓ dū ſol ē ī pūcto oriētis illūinatnr̄m emiſperiū Qd̓ ēt ẜo dr̄ n̄ ē efficax: ei .n. ꝙē ex aliqͦ aliqͥd fieri ꝯͣdictoriū oꝫ dare ſi hoc n̄ detur: eſt n̄ ex aliqͦ fieri. nō āt ex hoc qd̓ ē ex nihiloniſi ſub ſenſu primi ex qͦ cōcludi non pōt ꝙ fiatpꝰ n̄ eſſe. Q.d̓ et. iij. ponit̉ nō ē cogēs: nā īfinitū ⁊ ſinō ſit ſil̓ ī actu pōt tn̄ eſſe ī ſucceſſiōe qꝛ ſic quodlibet īfinitū acceptū finitū ē: q̄libet igitur circulatio p̄cedētiū tranſiri potuit qꝛ finita fuit: ī omībꝰāt ſiml̓ ſi mūdus ſemꝑ fuiſſet n̄ eēt acciꝑe pͥmaꝫ ⁊ita nec trāſitū qͥ ſemꝑ exigit duo extrēa. Qd̓ etiāiiij. ꝓponit̉ debile ē. nā nihil ꝓhibet īfinito ex eaꝑte aditionē fieri qͣ eſt finitū: ex hoc āt ꝙ poniturtp̄us et̓nū ſeqͥt̉ qd̓ ſit īfinitū ex ꝑte an̄: ſꝫ finitū exꝑte pꝰ. nā pn̄s eſt t̓minꝰ p̄t̓iti Qd̓ etiā. v̓. obijcit̉nō cogit qꝛ cās agentes ī īfinitū procede̓ ē īpoſſibile ẜm phos ī cāis ſil̓ agentibꝰ: qꝛ oporteret effectūdependere ex actōibꝰ infinitis ſil̓ exn̄tibꝰ: ⁊ hmōiſūt cāe per ſe īfinite qꝛ eaꝝ infinitas ad cātū reqͥritur: ī cāis āt n̄ ſil̓ agētibus h̓ nō eſt īpoſſibile ẜmeos qͥ ponūt generationē ꝑpetuā: hec āt infinitasaccidit cāis. accidit .n. patri ſortꝭ ꝙ ſit alterius filius uel non filius: nō at accidit baculo in ꝙͣtū mouet lapidē ꝙ ſit motus a manu: mouet .n. ī ꝙͣtuꝫeſt motꝰ. Qd̓ āt de aiabꝰ obijcit̉ difficiliꝰ ē: ſꝫ tam̄rō n̄ ē ml̓tū utilis qꝛ multa ſupponit: qͥdā nanqꝫet̓nitatē mūdi ponētiū: poſuerūt ēt hūanas aīas

nō eſſe pꝰ corpꝰ. qͥdam v̓o ꝙͣ ex aīabꝰ nō manꝫ niſi intellectus ſeꝑatꝰ uel agens ẜm quoſdā ul̓ etiaꝫpoſſibilis ẜm alios. qͥdā at poſuerūt circulationeī aīalibꝰ dicētes ꝙ eedē aīe pꝰ aliqua ſecl̓a ī cōpōereuertūt̉: qͥda v̓o ꝓ īcōueniēti nō hn̄t qd̓ ſint aliqͣīfinita actu ī his que ordinē nō hn̄t Pōt autēefficatiꝰ ꝓcedi ad hoc on̄dēdū ex fine dīne uoluntatis ut ſupra tactū eſt. finis .n. dīne uolūtatis ī rerū ꝓductiōe ē eius bonitas in ꝙͣtū ꝑ cāta manifeſtat: potiſſime āt manifeſtatur dīna bonitas ⁊ v̓tus ꝑ hoc qd̓ res alie p̄ter ip̄m n̄ ſemꝑ fuerūt. Exh̓ .n. manifeſte apparet qd̓ res alie p̄ter ip̄m ab ipſo eſſe hn̄t qꝛ n̄ ſemꝑ fuerūt. Oſtendit̉ ēt qd̓ nonagit ꝑ neceſſitatē nature ⁊ qd̓ v̓tꝰ ſua ē infinita inagendo: hoc .n. ꝯueniētiſſimū fuit dīne bōitati utrebꝰ creatis pͥncipiū durationis daret. Ex his ātq̄ p̄dicta ſūt uitare poſſumus dr̄ſos errores gentiliū phōrum: qͦruꝫ quidā poſuerūt mūdū eternūqͥdā maͣm mūdi et̓nā ex qͣ ex aliqͦ tꝑe mūdꝰ cepitgenerari uel a cāul̓ ab aliqͦ ītellectu: aut ēt amoraut lite. Ab oībus .n. his ponit̉ aliqͥd p̄ter deumeternum: quod fidei catholice repugnat.Ꝙ diſtinctio rerū non eſt a caſu. .XXXIX.peditis autē hiſqͥ ad reꝝ ꝓductionē ꝑtinēt: reſtat proſeqͥ ea q̄ ſt cōſiderāda ī reꝝ diſtinctōeī qͥbꝰ pͥmo oꝫ oſtende̓ qd̓ reꝝ diſtīctio nō eſt a cāucaſus .n. nō cōtīgit niſi ī poſſibilibꝰ alit̓ ſe habe̓: q̄n. ſūt ex neceſſitate ⁊ ſemꝑ: nō dicimus eē a caſu:oſtenſū eſt āt ſupra quaſdam res creatas eē ī quaruꝫ naͣ non eſt poſſibilitas ad nō eſſe: ſicut ſūt ſubſtantie īmateriales ⁊ abſqꝫ ꝯͣrietate: ſubſtātias igitur eoꝝ īpoſſibile ē eſſe a cāu: ſūt āt ꝑ ſuā ſubſtatiā diſtincte ad inuicem: earum igitur diſtinctō n̄eſt a caſu. Amp̄. cum caſus ſit tantum in poſſibilibus aliter ſe habere. principiū autem huiuſmodi poſſibilitatis ē maͣ: non āt forma q̄ magꝭ d̓termīat poſſibilitatē mat̓ie ad unū: ea āt quoruꝫdiſtīctio ē a forma n̄ diſtīguūt̉ a cāu: ſꝫ forte ea qͦrū diſtinctio ē a mat̓ia: ſpēꝝ āt diſtinctio ē a for̄aſingulariū āt eiuſdē ſpēi a mat̓ia. diſtinctio igiturrerū ẜm ſpēm nō pōt eē a caſu: ſed forte aliqͦruꝫ īdiuiduoꝝ caſus pōt eē diſtinctiuus. Ad h̓ cuꝫmaͣ ſit pͥncipiū ⁊ cā rerū cāualiū ut oſtenſū eſt ineorum factione pōt eē cāus que ex maͣ generant̉:on̄ſum ē āt ſupra ꝙ prima reꝝ ꝓductio in eē nō ēex mat̓ia: in ea igit̉ causlocū hr̄e n̄ pōt: oꝫ aūt qd̓prima rerum productio cum diſtinctione fuerit:cū multa inueniantur in rebus creatꝭ que neqꝫ exinuicem generantur neqꝫ ex aliquo vno cōi: quianon conueniunt in materia: nō eſt igitur poſſibile qd̓ rerum diſtinctio ſit a caſu. Itē cauſa ꝑ ſe