Secūdus.

poteſt ut principium motus tantum ⁊ non ut finis aliter enim omnis motus eſſet perpetuus qd̓ē īpoſſibile. Ꝙ aūt prius ponitur nō eē temporisꝙͣ eius eſſe ſi tempus īcepit non cogit nos dicereꝙ ſi ponitur tempus eē ponat̉ nō eē ut ſexta rō ꝯͣcludebat: nā priꝰ qd̓ dicimꝰ an̄qͣ tꝑus eēt nō pōītaliquā tꝑis ꝑtem ī re ſꝫ ſolū ī imaginatione: cumn. dicimus tp̄us hꝫ eſſe poſt nō eē: īteliigimꝰ ꝙ n̄fuit aliqua pars tꝑis ante hoc nūc ſignatū: ſicutcū dicimꝰ ꝙ ſupra celū nihil eſt n̄ ītelligimꝰ ꝙ aliqͥs locus ſit extra celū qͥ poſſit dici ſupra r̄ſpectuceli: ſed ꝙ nō eſt locus eo ſuꝑior. utrobiqꝫ at imaginatio pōt mēſurā aliquā rei exn̄ti appone̓: rōecuius ſicut nō eſt ponenda quātitas corporis infinita ut dr̄ in. iij. phi. ita nec tempus eternū. Ueritas āt ꝓpōnum quā oꝫ ꝯcedere etiā ꝓpōnes negatem ex qua ſeptīa rō ꝓcedebat hꝫ neceſſitatē ordinis qui eſt predicati ad ſubiectu. unde nō cogitaliquā rē eſſe ſemꝑ niſi forte intellectū diuinū inqͦ eſt radix oīs v̓itatis ut ī pͥmo on̄ſum eſt. Patetigitur ꝙ rōes ex creaturis inducte nō cogunt admundi eternitatem ponendam.¶ Solutio rationum que ſumebantur ex parteL.XXXXII.factionis rerum.Eſtat autem oſtendere ꝙ nec ex ꝑte ꝓductionis reꝝ aliqͣrō ſūpta coge poſſit ad idē. Coīs eniꝫAphōrum poſitio ponētiū ex nihilo nihil fieri ex qͣprima rō procedebat: v̓itatē hꝫ ẜm illud fieri qd̓ipſi conſiderabāt: qꝛ enī oīs noſtra cognitio a ſenſu incipit qui ſingulariū eſt: a ꝑticularibꝰ conſideratōibꝰ ad vl̓es cōſideratio humana ꝓfecit. vndepͥncipiū rerū perq̄rentes ꝑticulares factiones entiū tm̄ cōſiderauerūt inquirētes qͣliter ul̓ hic igniſuel hic lapis fiat: ⁊ iō pͥmi magis extrīſice ꝙͣ oporteret fieri rē ꝯſiderātes poſuerūt rē fieri ſolū ẜmqͣſdam accn̄tales diſpōes ut rarū denſū ⁊ hmōi:dicētes per ꝯn̄s fieri nih̓il eſſe niſi alterari propt̓hoc ꝙ ex ente ī actu unūquodqꝫ fieri intelligebātpoſteriores uero magis ītrinſece rerum factioneꝫconſiderantes ad fieri: iteꝝ ẜm ſubām ꝓceſſerūtponētes ꝙ nō oꝫ aliqͥd fieri ex ente ī actu niſi peraccn̄s ſed per ſe ex ente in potentia. hoc autem fieri quod eſt entis ex qualicūqꝫ ente eſt factio ꝑticularis entis: qd̓ qͥdem fit ī ꝙͣtum eſt hoc eſt ut hō l̓ignis: nō āt in ꝙͣiū eſt vl̓iter: ens .n. prius erat qd̓ īhoc ens tranſmutat̉. Profūdiꝰ āt ad reꝝ originēingredientes conſiderauerūt ad ultimum totiusentis creati ab una prima cauſa proceſſionem utex rationibus hoc oſtendentibus ſupra poſitis pꝫī hac aūt proceſſione totiꝰ entis a deo: nō eſt poſſibile fieri aliquid ex aliquo alio preiacente: non

enim eſſet totius entis creati factio: et hanc qͥdeꝫfactionem non attingerunt primi naturales quorum erat cōmunis ſententia ex uibilo nihil fieri:uel ſi qui eam attingerunt non proprie nomē factionis ei competere cōſiderauerunt: cum nomenfactionis motum ad mutatiōnem importet: ī hacautem totius entis origine ab uno primo ente: intelligi nō poteſt tranſmutatio unius entis in alid̓ut oſtenſū eſt propt̓ quod nec ad naturalē ph̓ꝫ ꝑtinet hmōi rerum originem ꝯſiderare: ſꝫ ad ph̓mprimū qͥ cōſiderat ens cōe ⁊ ea que ſunt ſeꝑata amotu: nos tn̄ ſub quadā ſimilitudine etiā ad illāoriginē nomē factōis trāſferimꝰ ut dicamꝰ ea fc̄aquorūcunqꝫ eſſentia uel natura ab alijs origineꝫhꝫ. ¶ Ex quo pꝫ ꝙ nec ẜa rō de neceſſitate cōcludit que ex rōe motus ſumebat̉: naꝫ creatio mutatio dici nō poteſt niſi ẜm metaphorā ꝓut creatūconſideratur habere eſſe poſt nō eē rōe cuius aliquid ex alio fieri dr̄ etiā eorū que inuicē trāſmutatōnem non habēt ex hoc ſolo ꝙ unum eorum eſtpoſt alterum ſicut dies ex nocte: nec ratō motus īducta ad hoc aliquid facere poteſt. nam qd̓ nullomodo eſt non ſe habet aliquo modo ut poſſit cōcludi ꝙ quando incipit eſſe alio modo ſe habeatnunc et prius. ¶ Ex hoc etiam patet ꝙ non opōtet aliquam potentiam paſſiuam precedere eē totius entis creati ut tertia ratio concludebat. hocenim eſt nccͣium in illis que per modum eēndi pͥncipiuꝫ ſumunt: eo ꝙ motus eſt actus exiſtentis inpotentia: poſſibile autem fuit ens creatum eē an̄ꝙ eēt per poteniiam agentis per quam ⁊ eē īcepituel propter habitudinem terminorum in quibuſnulla repugnantia inuenitur. quod quidem poſſibile ẜm nullam potentiam dicitur ut patet perph̓m in. v. metaph. hoc .n. predicatum quod ē eēnō repugnat huic hubiecto quod eſt mundus ul̓homo ſicut comēſurabile repugnat diametro: etſic ſeqͥtur ꝙ non ſit impoſſibile eē: ⁊ per cōſequēsꝙ ſit poſſibile eē ante ꝙ eēt etiam nulla potentiaexiſtente: in his autem que per motum fiunt oꝫ pͥus fuiſſe poſſibile per aliquam paſſiuam potētiāī quibus phūs ī .vij. metaph. hac utitur ratione.Patet igitur etiam ex hoc qd̓ nec quarta rō ad ꝓpoſitum concludit. nā fieri non ſimul eſt cā eē reiin his que per motū fiūt ī quorū fieri ſucceſſio inuenitur: in his autem que non fiunt per motuꝫ n̄prius eſt fieri ꝙͣ eē. Sic igitur euidenter apparetqd̓ nihil prohibet ponere mundum non ſemperfuiſſe quod fides catholica ponit Gen̄. primo. Inprincipio creauit deus celum ⁊ terram. ⁊ prouerbio. viij. de deo dicitur. Ante ꝙͣ quicquam face̓ta principio ⁊cͣ.¶ Rationes quibus quidam probare conanturmundum non eſſe eternum.XXXVIII.