Liber.
bonitatem eius ut ei aliquid ex creaturis accreſceret ſed qꝛ bonitas eſt ut ſe ip̄am cōicet ꝓut poſſibile eſt ī quo ipſa bōitas manifeſtat̉. cū āt oīa bonitatem dei ꝑticipēt ī ꝙͣtum hn̄t eē ẜm ꝙ diuturniora ſūt magis bonitatē dei ꝑticipāt: unde ⁊ eſſeꝑpetuū ſpeciei dr̄ diuinū eē: bonitas āt diuina infinita eſt: eius igitur eſt ut ſe in infinitū cōicet nōaliqͦ determinato tꝑe tm̄: hoc igitur uidetur addiuinā bonitatem pertīere ut creature alique abeterno fuerūt. Hec igitur ſunt ex ꝑte dei acceptaꝑ que vr̄ ꝙ creature ſemper fuerunt.¶ Rationes ex parte creaturaꝝ ſūpte ad oſtēdēdū eternitatem mundi.XXXIII.Unt autē et aliaex parte creaturarū accepta que idēoſtendere uidentur. Que .n. nō habētpotentiā ad non eſſe: īpoſſibile eſt ea nō eē: quidāautem ſūt in creaturis in quibus nō eſt potentiaad nō eſſe: nō enim pōt eē potentia ad non eē niſiin illis q̄ hn̄ maͣm ꝯͣrietati ſubiectam: potētia enīad eē ⁊ nō eē eſt potentia ad priuationē ⁊ formaꝫquorū ſubiectū eſt maͣ: priuatio v̓o ſemꝑ adiūgiſforme ꝯͣrie: cū īpoſſibile ſit maͣm eē abſ oī formaſed quedā creature ſūt in qͥbus n̄ ē mat̓ia ꝯͣrietatiſubiecta uel qꝛ oīo nō hꝫ mat̓iā ſicut ſubſtatie intellectuales ut. jͣ. oſtendet̉. vel nō hn̄t ꝯͣriū ſicut cōpora celeſtia ꝙ eoꝝ motus oſtendit qͥ ꝯtrariū nōhꝫ: quaſdā igr̄ creaturas īpoſſibile eſt nō eē: gͦ easneceſſe eſt ſemꝑ eē. ¶ Itē unaq̄qꝫ res tm̄ durat ineſſe quāta eſt ſua v̓tus eēndi: niſi ꝑ accn̄s: ſicut inhis que uiolēter corrūpūtur: ſed q̄dā creature ſūtquibus īeſt v̓tus eēndi nō ad aliqd̓ determinatutꝑus ſed ad ſēꝑ eēndum ſicut corpora celeſtia ⁊ ītellectuales ſubſtātie: incorruptibilia .n. ſūt cū ꝯͣrium non hēant: relinquitur igitur ꝙ eis competitſemꝑ eē: qd̓ āt incipit eē nō ſemꝑ ē: eis gͦ nō ꝯpetitut eē īcipiāt. ¶ Ad hoc qn̄cūqꝫ aliqͥd de nouo īcipit moueri oꝫ ꝙ mouēs uel mota vel utrūqꝫ al̓rſe hēat nūc qn̄ ē motꝰ ꝙͣ pͥus qn̄ nō erat motus: ēn. habitudo vel relatio quedā mouentiſ ad motūẜm ꝙ ē mouēs actu. relatio autem noua n̄ īcipitſine mutatione utriusqꝫ uel alterius ſaltem extremoꝝ: qd̓ āt ſe al̓r hꝫ nūc ⁊ prius mouet̉: gͦ oꝫ antemotū qui de nouo īcipit aliū motū p̄cede̓ īmobiliul̓ ī mouēte: oꝫ igr̄ ꝙ qͥlꝫ motꝰ ul̓ ſit et̓nꝰ ul̓ hēataliuꝫ motū an̄ ſe: motꝰ igr̄ ſēꝑ fuit: gͦ ⁊ mobilia: ⁊ſic creature ſēꝑ fuer̄t. deꝰ .n. oīo īmobil̓ ē ut ī pͥmoon̄ſū ē ¶ Pret̓ea oē agēs qd̓ gene̓at ſibi ſil̓e ītēditꝯſeruare eē ꝑpetuū ī ſpē qd̓ n̄ pōt ꝯſeruari ī īdiuiduo: īpoſſibile ē aūt naͣe appetitū uanū eē: oꝫ igit̉ꝙ reꝝ generabiliū ſpēs ſit ꝑpetue ¶ Ad hoc ſi tēpꝰ ē ꝑpetuū oꝫ motū eē ꝑpetuū cū ſit nūerꝰ motꝰ
⁊ ꝑ ꝯn̄s mobilia eē ꝑpetua cū motꝰ ſit actꝰ mobil̓ſꝫ tꝑ̄s oꝫ eē ꝑpetuū .n̄. n. poteſt intelligi eē tempuſquin ſit nūc ſic̄ nec linea pōt intelligi ſine puctonūc āt ſemꝑ eſt finis p̄teriti ⁊ pͥncipiū futuri: hecn. ē diffinitio ipſiꝰ nūc. ⁊ ſic quodlibet nūc datuꝫhꝫ an̄ ſe tēpus pͥus ⁊ poſteriꝰ: ⁊ ita nullū pōt eē pͥmū neqꝫ ultimū. īliqͥt̉ igr̄ ꝙ mobilia q̄ ſt̓ ſubſtātiecreate ſint ab et̓no ¶ Itē oē oꝫ ul̓ affirmare l̓ negare: ſi igit̉ ad negationē alicuiꝰ ſeqͥt̉ eiꝰ poſitio: oꝫillud eſſe ſēꝑ. tp̄s āt ē hmōi. nā ſi tēpꝰ nō ſēꝑ fuit eacciꝑe pͥus n̄ eē ip̄ius ꝙͣ eē: ⁊ ſil̓r ſin ſēꝑ ſit futuꝝoꝫ ꝙ nō eē eiꝰ ſit poſteriꝰ ad eē eiꝰ: prius āt ⁊ poſteriꝰ n̄ pōt eſſe ẜm durationē niſi tꝑus ſit. nā nūerꝰpͥoris ⁊ poſterioris tēpꝰ eſt: ⁊ ſic oportebit tēpusfuiſſe anteꝙͣ īciꝑet: ⁊ futuꝝ eē pͥus ꝙͣ deſinat: oꝫigit̉ tp̄us eē et̓nū: tp̄us āt ē accn̄s qd̓ ſine ſubiectoeē n̄ pōt: ſubiectu at̄ eiꝰ nō ē deus qͥ ē ſupra tp̄s cūſit oīo īmobil̓ ut ī pͥmo ꝓbatū ē. reliqͥt̉ igit̉ aliquāſubſtātiam creatā eē et̓nā. ¶ Amp̄ multe opōesſic ſe habēt ꝙ qͥ eas negat oꝫ ꝙ eas ponat: ſic quinegat v̓itatē eē pōit v̓itatē eē: ponit eniꝫ ſuā negatiuā eē v̓am ꝙͣ ꝓfert. ⁊ ſil̓e eſt de eo qͥ negat h̓ prīcipiū: ꝯͣdictione non eē ſil̓: negās .n. hoc dicit negationē quā ponit eē uerā: oppoſitā āt affirmatōeꝫfalſā: ⁊ ſic nō de eodē utrūqꝫ v̓ificari: ſi igit̉ id adcuiꝰ remotionē ſeqͥtur ſua poſitio oꝫ eſſe ſemꝑ utꝓbatū eſt: ſeqͥtur ꝙ p̄dicte ꝓpōes ⁊ oēs que ex eiſſequūt̉ ſint ſēpit̓ne. he āt propoſitiones non ſuntdeus. ergo aliquid oportet pret̓ deū eē et̓nuꝫ. Deigitur ⁊ huiuſmodi rationes ſumi poſſunt ex ꝑtecreaturarum ꝙ creature fuerunt ſemper.¶ Rationes ſumpte ex parte factionis ad oſtēdēdum eternitatem mundi..XXXIIII.Oſſunt autē ſumialie rationes ex parte ipſius factionisad idem oſtendendum. Quod enī abomnibus coīter dicitur: impoſſibile eſt totalit̓ eēfalſū. falſa .n. opīo infirmitas quedā intellectus ēſicut ⁊ falſū iudiciū de ſenſibili ꝓprio ex infirmitate ſenſus accidit: defectꝰ āt per accn̄s ſūt qꝛ p̄ternature intentionē qd̓ āt eſt ꝑ accidenſ nō pōt eſſeſemꝑ ⁊ in oībus ſicut iudiciū d̓ ſaporibus quodab oī guſtu datur non poteſt eſſe falſum: ita iudicium quod ab omnibus de ueritate datur nō poteſt eſſe erroneum. cōis autem ſnīa ē oīum ph̓oꝝex nihilo nihil fieri: oportet igitur eſſe uerū. ſi igitur aliquid eſt factum: oportet ex aliquo eē factūqd̓ ſi etiam factū ſit oꝫ etiā ⁊ hoc ex alio fieri. nōpoteſt autem hoc in infinitū procedere: qꝛ ſic nulla generatio completur cum non ſit poſſibile infinita tranſire: oportet igitur deuenire ad aliqd̓primū quod nō ſit factum. omne autem ens qd̓non ſemper fuit oꝫ eſſe factū: gͦ oportet illud ex qͦ