Druckschrift 
3 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Liber

turaꝝ ꝓductiōe debitū inuenit̉ triplicit̓. Primomo ut ſumat̉ conditionatū debitu a tota reruꝫvniuerſitate ad quālibet eiꝰ ꝑtē que ad perfectio requiritur vniuerſi. ſi .n. tale vniuerſū fieri deus voluit debituꝫ fuit ut ſolē aquā faceret ethuiuſmodi ſine quibus uniuerſū pōt. ẜovt ſumatur conditionis debitū ex una creaturaad aliā: vt ſi aīalia plātas deus voluit: debi fuit ut celeſtia corpora faceret hic ex qͥbusſeruant̉ ſi hōinē uoluit oportuit face plātas animalia alia hmōi quibus indiget ad eſſe ꝑfectū ꝙͣuis hec illa deus ex mera fecerit uoluntate. tertio ut in unaqͣqꝫ creatura ſumat̉dictionale debitū ex ſuis ꝑtibus ꝓprietatibus accidētibꝰ ex quibus dependet creatura ꝙͣtumad uel ꝙͣtum ad aliqua ſui perfectionē. ſicutſuppoſito deus hōiem facere uellet: debitū exhac ſuppoſitione fuit vt aīam corpꝰ in eo cōiūgeret ſenſus alia hmōi adiumēta intrīſeca ꝙͣ extrinſeca ei preberet: in quibus oībus ſirecte attenditur: deus creature debitor dr̄: ſꝫſue diſpoſitioni implende. Inuenit̉ āt aliꝰ ncc̄itatis modus in reꝝ naͣ ẜm aliquid dicit̉ nccͣiuꝫabſolute: que qͥdem neceſſitas dependet ex cāisoribus in ſicut ex prīcipijs eēntialibꝰ ex cāisefficientibus ſiue manētibꝰ: ſed iſte modꝰ neceſſitatis in prima rerū creatione locū habe̓ pōtꝙͣtum ad cās efficientes: ibi .n. ſolus deus efficiens fuit cuius eſt ſolius creare ut ſupra on̄ſū eſt.Ipſe āt non ex neceſſitate nature: ſed uoluntateoꝑatur creando ut ſupra oſtenſū eſt: ea v̓o uoluntate fiūt neceſſitate hr̄e poſſunt niſi ex ſolafinis ſuppōe ẜm quā debitū eſt fini ut ea ſint perque peruenitur ad finē: ſed ꝙͣtum ad cās for̄alesuel materiales nihil prohibet etiā ī prima reruꝫcreatione neceſſitatem abſolutā inueniri. ex hocn. aliqua corpora ex elemētis fuerint ꝯpoſita:necc̄ium fuit ea calida aut frigida. ex hocaliqͣ ſuperficies producta eſt triangularis figurncc̄ium fuit tres angulos equales duobuſ rectꝭhaberet: hec at neceſſitas eſt ẜm ordinē effectꝰ adcām creatam materiale̓ uel formalem: unde ſecū hanc deus debitor dici poteſt: ſed magis īcreaturam debitū ncc̄itatis cadit: in rerum autēpropagatione ubi iam creatura efficiens inuenitur poteſt neceſſitas abſoluta a efficiēte creata ſicut ex motu ſolis inferiora corpora ncc̄io īmutantur. Sic igitur ex predictis debiti ratiōibꝰiuſticia naturalis in rebus inuenitur: ꝙͣtum adrerum creationē ꝙͣtum ad eorum propagatōeꝫ deus dt̄ iuſte rōabilit̓ oīa cōdidiſſe gubernare. Sic igitur per predicta excluditur duplexerror eoꝝ .ſ. diuina potētiā limittātes dicebatdeū non poſſe facere niſi que facit qꝛ ſic facere dꝫ eorum qui dicunt oīa ſequūt̉ ſiplicē uolūtatē

abſqꝫ aliqua alia ratione uel quenda in rebus uelaſſignanda. Qualiter in rebus creatis eſſe poteſt neceſſitas abſolutaXXX.Icet autem omīaex dei voluntate depedeant ſicut exma in oꝑando neceſſitatē hꝫniſi ex ſui ꝓpoſiti ſuppōne: tn̄ ꝓpter hoc abſoluta ncc̄itas a rebus excludit̉ ut ſit neceſſariū noſfateri omīa ꝯtingētia eſſe qd̓ poſſet alicui videriex hoc a cauſa ſua de neceſſitate ſua abſoluta fluxerūt cum ſoleant in rebus ꝯtingētes effectus qui ex ſua ncc̄itate ꝓcedunt. Sūt .n:quedam in rebꝰ creatis que ſimplciter abſoluteneceſſe eſt: illaa .n. res ſimplicit̓ abſolute ncc̄eeſt in qͥbus eſt poſſibilitas ad eſſe: quedāaūt res ſic ſunt ad deo ī eſſe ꝓducte ut in earū natura ſit potētia ad non eſſe: qd̓ qͥdem cōtingit exhoc materia in eis ē in potētia ad aliam for̄aꝫ:ille igit̉ res in qͥbus eſt materia: uel ſi ē ē poſſibilis ad aliaꝫ for̄am habent potētiaꝫ ad noneſſe: eas igit̉ ſimpliciter abſolute neceſſe eſt eſſe.Si aūt dicatur ea que ſūt ex nihilo ꝙͣtum ē deſe in nihilū tēdunt: ſic omībus creaturis īeſt potētia ad: manifeſtū eſt hoc ſequi: dicūt̉ .n.res create a deo eo modo ī nihilū tende̓ quo ſuntex nihilo: qd̓ quidem ē niſi ẜm potentiam agētis: ſic igit̉ rebus creatis ineſt potētia adſed creatori ineſt potētia ut eis det eſſe ul̓ eis deſinat eſſe īfluere non ex neceſſitate nat̉e agat adrerum productiōeꝫ ſed ex uolūtate ut on̄ſum eſt. Item ex quo res create ex dīna volūtate inꝓcedūt: oportet eas tales quales deꝰ eas eſſe voluit: hoc āt dicit̉ deum ꝓduxiſſe res volūtatē ncc̄itatem: tollitur qͥn voluerit aliqͣs reseſſe que de neceſſitate ſint aliquas ſint ꝯtingēter ad hoc ſit in rebꝰ diuerſitas ordinata: nihiligitur ꝓhibet res quaſdaꝫ dīna voluntate ꝓductas neceſſarias eſſe. Adh̓. ad dīnam ꝑfectioneꝫꝑtinet rebus creatis ſuā ſimlitudīem indideritniſi ꝙͣtum ad illa que repugnant ei qd̓ eſt creatum: agentis .n. ꝑfecti eſt ꝓduce̓ ſibi ſimile ꝙͣtumpoſſibile ē: eſſe aūt neceſſe ſimpliciter non regnatad rōnē creati: nihil .n. ꝓhibet aliquid eſſe ncc̄.quod tn̄ ſue neceſſitatis cam hꝫ ſicut ꝯcluſionesmōſtrationū: nihil igitur ꝓhibet quaſdam res ſiceſſe ꝓductas a deo ut tn̄ eas eſſe ſit neceſſe ſimpl̓rīmo hoc dīne ꝑfectiōi atteſtatur. Amp̄. quamto aliqͥd magis diſtat ab eo qd̓ ſe ip̄ꝫ ē ens .ſ. d̓otanto magis ꝓpinquū eſt ad eſſe: quāto igituraliqͥd eſt ꝓpinquiꝰ deo: tanto magis ⁊cedit a eſſe: que aūt iam ſūt: ꝓpinqͣ ſunt ad eſſe: illa igit̉que ſunt deo ꝓpinquiſſima per hoc ad non eſſe