Liber
turaꝝ ꝓductiōe debitū inuenit̉ triplicit̓. Primomo ut ſumat̉ conditionatū debitu a tota reruꝫvniuerſitate ad quālibet eiꝰ ꝑtē que ad perfectionē requiritur vniuerſi. ſi .n. tale vniuerſū fieri deus voluit debituꝫ fuit ut ſolē ⁊ aquā faceret ethuiuſmodi ſine quibus uniuerſū eē nō pōt. ẜovt ſumatur conditionis debitū ex una creaturaad aliā: vt ſi aīalia ⁊ plātas deus eē voluit: debitū fuit ut celeſtia corpora faceret hic ex qͥbus cōſeruant̉ ⁊ ſi hōinē eē uoluit oportuit face plātas⁊ animalia ⁊ alia hmōi quibus hō indiget ad eſſe ꝑfectū ꝙͣuis hec ⁊ illa deus ex mera fecerit uoluntate. tertio ut in unaqͣqꝫ creatura ſumat̉ ꝯdictionale debitū ex ſuis ꝑtibus ⁊ ꝓprietatibus⁊ accidētibꝰ ex quibus dependet creatura ꝙͣtumad eē uel ꝙͣtum ad aliqua ſui perfectionē. ſicutſuppoſito ꝙ deus hōiem facere uellet: debitū exhac ſuppoſitione fuit vt aīam ⁊ corpꝰ in eo cōiūgeret ⁊ ſenſus ⁊ alia hmōi adiumēta tā intrīſeca ꝙͣ extrinſeca ei preberet: in quibus oībus ſirecte attenditur: deus creature debitor nō dr̄: ſꝫſue diſpoſitioni implende. Inuenit̉ āt ⁊ aliꝰ ncc̄itatis modus in reꝝ naͣ ẜm ꝙ aliquid dicit̉ nccͣiuꝫabſolute: que qͥdem neceſſitas dependet ex cāis pͥoribus in eē ſicut ex prīcipijs eēntialibꝰ ⁊ ex cāisefficientibus ſiue manētibꝰ: ſed iſte modꝰ neceſſitatis in prima rerū creatione locū habe̓ nō pōtꝙͣtum ad cās efficientes: ibi .n. ſolus deus cā efficiens fuit cuius eſt ſolius creare ut ſupra on̄ſū eſt.Ipſe āt non ex neceſſitate nature: ſed uoluntateoꝑatur creando ut ſupra oſtenſū eſt: ea v̓o q̄ uoluntate fiūt neceſſitate hr̄e n̄ poſſunt niſi ex ſolafinis ſuppōe ẜm quā debitū eſt fini ut ea ſint perque peruenitur ad finē: ſed ꝙͣtum ad cās for̄alesuel materiales nihil prohibet etiā ī prima reruꝫcreatione neceſſitatem abſolutā inueniri. ex hocn. ꝙ aliqua corpora ex elemētis fuerint ꝯpoſita:necc̄ium fuit ea calida aut frigida eē. ⁊ ex hoc ꝙaliqͣ ſuperficies producta eſt triangularis figurncc̄ium fuit ꝙ tres angulos equales duobuſ rectꝭhaberet: hec at neceſſitas eſt ẜm ordinē effectꝰ adcām creatam materiale̓ uel formalem: unde ſecūdū hanc deus debitor dici nō poteſt: ſed magis īcreaturam debitū ncc̄itatis cadit: in rerum autēpropagatione ubi iam creatura efficiens inuenitur poteſt eē neceſſitas abſoluta a cā efficiēte creata ſicut ex motu ſolis inferiora corpora ncc̄io īmutantur. Sic igitur ex predictis debiti ratiōibꝰiuſticia naturalis in rebus inuenitur: ⁊ ꝙͣtum adrerum creationē ⁊ ꝙͣtum ad eorum propagatōeꝫ⁊ iō deus dt̄ iuſte ⁊ rōabilit̓ oīa cōdidiſſe ⁊ gubernare. Sic igitur per predicta excluditur duplexerror eoꝝ .ſ. qͥ diuina potētiā limittātes dicebatdeū non poſſe facere niſi que facit qꝛ ſic facere dꝫ⁊ eorum qui dicunt ꝙ oīa ſequūt̉ ſiplicē uolūtatē
abſqꝫ aliqua alia ratione uel quenda in rebus uelaſſignanda.¶ Qualiter in rebus creatis eſſe poteſt neceſſitas abſolutaXXX.Icet autem omīaex dei voluntate depedeant ſicut ex pͥma cā q̄ in oꝑando neceſſitatē nō hꝫniſi ex ſui ꝓpoſiti ſuppōne: nō tn̄ ꝓpter hoc abſoluta ncc̄itas a rebus excludit̉ ut ſit neceſſariū noſfateri omīa ꝯtingētia eſſe qd̓ poſſet alicui videriex hoc ꝙ a cauſa ſua nō de neceſſitate ſua abſoluta fluxerūt cum ſoleant in rebus eē ꝯtingētes effectus qui ex cā ſua nō d̓ ncc̄itate ꝓcedunt. Sūt .n:quedam in rebꝰ creatis que ſimplciter ⁊ abſoluteneceſſe eſt eē: illaa .n. res ſimplicit̓ ⁊ abſolute ncc̄eeſt eē in qͥbus nō eſt poſſibilitas ad nō eſſe: quedāaūt res ſic ſunt ad deo ī eſſe ꝓducte ut in earū natura ſit potētia ad non eſſe: qd̓ qͥdem cōtingit exhoc ꝙ materia in eis ē in potētia ad aliam for̄aꝫ:ille igit̉ res in qͥbus nō eſt materia: uel ſi ē nō ē poſſibilis ad aliaꝫ for̄am nō habent potētiaꝫ ad noneſſe: eas igit̉ ſimpliciter ⁊ abſolute neceſſe eſt eſſe.Si aūt dicatur ꝙ ea que ſūt ex nihilo ꝙͣtum ē deſe in nihilū tēdunt: ⁊ ſic omībus creaturis īeſt potētia ad nō eē: manifeſtū eſt hoc n̄ ſequi: dicūt̉ .n.res create a deo eo modo ī nihilū tende̓ quo ſuntex nihilo: qd̓ quidem nō ē niſi ẜm potentiam agētis: ſic igit̉ ⁊ rebus creatis nō ineſt potētia ad n̄ eēſed creatori ineſt potētia ut eis det eſſe ul̓ eis deſinat eſſe īfluere cū non ex neceſſitate nat̉e agat adrerum productiōeꝫ ſed ex uolūtate ut on̄ſum eſt.¶ Item ex quo res create ex dīna volūtate in eēꝓcedūt: oportet eas tales eē quales deꝰ eas eſſe voluit: ꝑ hoc āt dicit̉ deum ꝓduxiſſe res ꝑ volūtatēnō ꝑ ncc̄itatem: nō tollitur qͥn voluerit aliqͣs reseſſe que de neceſſitate ſint ⁊ aliquas q̄ ſint ꝯtingēter ad hoc ꝙ ſit in rebꝰ diuerſitas ordinata: nihiligitur ꝓhibet res quaſdaꝫ dīna voluntate ꝓductas neceſſarias eſſe. ¶ Adh̓. ad dīnam ꝑfectioneꝫꝑtinet ꝙ rebus creatis ſuā ſimlitudīem indideritniſi ꝙͣtum ad illa que repugnant ei qd̓ eſt eē creatum: agentis .n. ꝑfecti eſt ꝓduce̓ ſibi ſimile ꝙͣtumpoſſibile ē: eſſe aūt neceſſe ſimpliciter non regnatad rōnē eē creati: nihil .n. ꝓhibet aliquid eſſe ncc̄.quod tn̄ ſue neceſſitatis cam hꝫ ſicut ꝯcluſiones d̓mōſtrationū: nihil igitur ꝓhibet quaſdam res ſiceſſe ꝓductas a deo ut tn̄ eas eſſe ſit neceſſe ſimpl̓rīmo hoc dīne ꝑfectiōi atteſtatur. ¶ Amp̄. quamto aliqͥd magis diſtat ab eo qd̓ ꝑ ſe ip̄ꝫ ē ens .ſ. d̓otanto magis ꝓpinquū eſt ad nō eſſe: quāto igituraliqͥd eſt ꝓpinquiꝰ deo: tanto magis ⁊cedit a nō eſſe: que aūt iam ſūt: ꝓpinqͣ ſunt ad nō eſſe: illa igit̉que ſunt deo ꝓpinquiſſima ⁊ per hoc ad non eſſe