Secundus

cui aliquid debeat̉. ip̄a igit̉ ul̓is reꝝ ꝓductio exdebito iuſticie prouenire nō potuit. ¶ Itē cū iuſticie actus ſit reddere unicuiqꝫ quod ſuū e̓. actūiuſticie precedit actus qͦ aliqͥd alicuiꝰ ſuū efficit̉:ſicut in rebꝰ hūanis pꝫ. aliqͥs .n. laborādo meret̉ſuū effici qd̓ retributor ꝑ actū iuſticie ſibi redditille igit̉ actus qͦ primo aliqͥd ſuū alicuiꝰ efficit̉ nōpōt eē actus iuſticie: ſed per creationē res creataprīo incipit aliqͥd ſuū hr̄e: n̄ igr̄ creatio ex debitoiuſticie procedit. ¶ Preterea nullus debet aliqͥdalteri niſi per hoc ꝙ aliqual̓r depēdet ab ip̄o: uelaliqͥd accipit ab eo uel ab alt̓o rōe cuiꝰ alt̓i dꝫ: ſicn. filiꝰ eſt debitor patri qꝛ accipit eē ab eo: dn̄ſ miniſtro qꝛ ab eo accipit famulatū qͦ indiget: omīshō ꝓxīo ꝑꝑ deū a qͦ bona cūcta ſuſcepimus. ſꝫ deus a nullo depēdet nec indiget aliqͦ qd̓ ab alt̓o ſuſcipiat ut ex ſupradictis manifeſte apparet. deusigit̉ n̄ ꝓduxit res in eē ex aliquo iuſticie debito.Amp̄. in qͦlꝫ gene̓: qd̓ ꝑꝑ ſe ē: eſt priꝰ eo qd̓ ē ꝓpi̓aliud: illud igr̄ qd̓ ē primū ſimpl̓r īter oēs cās eſtcā ꝓpt̓ fe ip̄m tm̄: qd̓ āt agit ex debito iuſtitie nōagit ꝑꝑ ſe ip̄m tm̄: agit .n. ꝑꝑ illud cui dꝫ: deus igr̄cū ſit prima cā ⁊ primū agens: res in eē ꝓduxitnō ex debito iuſticie. Hic eſt qd̓ Ro. xi. dr̄. Quisprior dedit illi ⁊ retribuetur ei: qm̄ ex ip̄o ⁊ ꝑ ip̄⁊ ī ip̄o ſūt oīa. ⁊ Iob. xli. Quis ante dedit mihiut reddā ei. Oīa que ſub celo ſūt mea ſūt. Per h̓āt excluditur qͦrūdā error ꝓbare nitentiū ꝙ deuſnō poteſt facere niſi qd̓ facit qꝛ nō poteſt face̓ niſi qd̓ dꝫ: nō .n. ex debito iuſticie res oꝑatur ut on̄ſuꝫ eſt. ¶ Licet āt vl̓eꝫ reꝝ ꝓductionē nihil creatu p̄cedat cui aliqͥd debitū eſſe poſſit precedit. tn̄aliqd̓ increatū quod eſt creatōis prīcipiū. qd̓ qͥdēdupl̓r cōſiderari pōt. Ipſa .n. diuina bonitas p̄cedit ut finis ⁊ primū motiuū ad creandū ẜm Augu. qͥ dicit: qꝛ deus bonus ē: ſūmꝰ. Scīa autē eius⁊ uolūtas precedūt ſicut ea qͥbus res ī eē ꝓducūt̉:ſi igit̉ ip̄aꝫ diuinā bōitatē abſolute ꝯſideremꝰ: nl̓lū debitū ī creatione reꝝ inuenimꝰ. Dicit̉ .n. unomō aliquid alicui debitū ex ordine alteriuſ ad ip̄ꝫqd̓ ſupra in ipſū dꝫ referre quod ab ipſo accepit:ſicut debitū eſt benefactori quod ei de beneficijs:gratie agant̉ in ꝙͣtū ille qui accepit beneficiū hocei dꝫ. hīc tn̄ modus debiti ī reꝝ creatione locū nōhꝫ cum non ſit aliqͥd preexn̄s cui poſſet competere aliqͥd deo debere nec aliqd̓ eius beneficiū preexiſtat. Alio modo dicitur aliquid alicui debitūſecundum ſe: hoc .n. eſt ex neceſſitate alicui d̓bitūquod ad eius perfectionē reqͥrit̉: ſicut hōini debitū eſt habere manus uel uirtutē: qꝛ ſine his perfectus eſſe non poteſt. dīna aūt bonitas nullo exteriori indiget ad ſui perfectionē: non eſt igit̉ ꝑ modum neceſſitatis ei debita creaturaruꝫ ꝓductio.¶ Ad hoc deus volūtate ſua res ī eē ꝓduxit utſuꝑra on̄ſū eſt: nō eſt aūt neceſſariū ſi deꝰ ſuaꝫ bo

nitatateꝫ vult̓ eē ꝙ velit alia a ſe ꝓduci: hꝰ .n. ꝯditionalis an̄s eſt neceſſariū: nō aūt ꝯn̄s: on̄ſum ē.n. ī. i. li. ꝙ deus ex ncc̄itate vult ſuam bonitatē eēnō aūt ex neceſſitate vult alia: igit̉ nō ex neceſſitate debetur dīne bonitati creaturarū ꝓductio. ¶Amp̄. on̄ſum ē ꝙ deus ꝓduxit res ī eſſe nō ex ncc̄itate nature neqꝫ ex neceſſitate ſcīe neqꝫ ex ncc̄itatevolūtatis neqꝫ iuſticie: nullo igit̉ mō neceſſitatisdīne bonitati eſt debitū ꝙ res ī eſſe producantur.Poteſt tn̄ dici eē ſibi debituꝫ ꝑ modū cuiuſdamcōdecentie. Iuſticia aūt ꝓprie dicta debituꝫ neceſſitatis reqͥrit: qd̓ .n. ex iuſticia alicui reddit̉: ex neceſſitate iuris ei debetur: ſicut igit̉ creaturaꝝ productio nō pōt dici fuiſſe ex debito iuſticie qua decreato ſit debitō ita nec ex tali d̓bito iuſticie qͦ ſuebonitati ſit debito ſi iuſticia ꝓprie accipiat̉: largetn̄ iuſticia accepta pōt dici ī creatione reꝝ iuſticiain ꝙͣtum dīnam ꝯdecet bonitatē. Si v̓o diuinamdiſpōneꝫ ꝯſideremꝰ quō deꝰ diſpoſuit ſuo ītellectu ⁊ voluntate res in eē ꝓducere: ſic rerū ꝓductioex ncc̄itate dīne diſpōnis ꝓcedit: nō .n. poteſt eſſeꝙ deus aliqͥd ſer facturū diſpoſuerit qd̓ poſtmodū ip̄e nō faciat: alias eiꝰ diſpoſitio uel eēt mutabilis uel īfirma: eius igit̉ diſpoſitioni ex neceſſitate debetur ꝙ īpleatur: ſed tn̄ hoc debitū nō ſufficit ad rōnem iuſticie ꝓprie dicte ī rerū creationequa ꝯſiderari non pōt niſi actio dei creantis: eiuſdem āt ad ſe ip̄m nō eſt iuſticia ꝓpͥe dicta ut patꝫꝑ ph̓m in. v. ethicoꝝ: nō igitur ꝓpe dici pōt ꝙ deex debito iuſticie res in eē ꝓduxerit ea rōne: qͥa ꝑſcīam ⁊ voluntateꝫ ſe diſpoſuit ꝓducturū.¶ Ꝙ in ꝓductōe alicuiꝰ creature ex cōꝑatiōe poſteriorꝭ ad pͥorē pōt debitū iuſtice iueiri. XXIXI autem alicuiuscreature productio conſideretur: poterit ibi debitum iuſticie inueniri ex ꝯparatione poſterioris creature ad priorē: dico atpriorem nō ſolū tꝑe ſed naͣ: ſic igitur in primis diuinis effectibus producendis debitū non inuenit̉ī poſteriorū uero productione inuenitur debitūordine tamē diuerſo. nā ſi illa que ſūt priora naͣliter ſint etiam priora in eſſe poſteriora ex prioribꝰdebitū trahunt. debitū .n. eſt ut poſitis cauſis hēant actiones per quas producunt effectus: ſi v̓o q̄ſunt priora naturaliter ſint poſteriora in eſſe: tūceconuerſo: priora debitū trahūt a poſterioribusſic̄ medicina debitū ē precedere ad hoc ꝙ ſāitasꝯſequatur: vtrobiqꝫ aūt hoc cōe exiſtit ꝙ debitūſiue neceſſitas ſumit̉ ab eo quod ē pͥus naͣ circa idquod ē natura poſteriꝰ: neceſſitas auteꝫ q̄ eſt a poſteriori ī eſſe licet ſit prius naͣ nō eſt abſoluta neceſſitas ſed ꝯditionalis: ut ſi hoc debet fieri ncc̄e ēhoc prius eſſe. Scd̓m igitur hanc ncc̄itatē in crea

f 3