Liber
Et iterum: ſi hoc eſt exiens de potentia in actum:oportet ante hoc aliquid aliud poni quo reducat̉in actum. hoc autem in infinitum procedere nonpoteſt: ergo oportet deuenire ad aliquid quod eſttantum actu: ⁊ nullo modo ī potentia: et hoc dicimus deuꝫ.¶ Qd̓ deus non eſt materia. XVII.Pꝑaret ēt ex hocdeum nō eſſe materiaꝫ: quia materiaA id qd̓ eſt in potentia eſt. ¶ Itē maͣ nōeſt agendi pͥncipiū. vnde efficiens ⁊ maͣ in ideꝫ nōincidunt ẜm ph̓m. deo auteꝫ cōuenit eſſe primamcauſam effectiuā rerum vt ſupra dictum eſt: ipſeigitur maͣ non eſt. ¶ Amp̄. ſequitur res naturales caſu exiſtere his qui in materiam omnia reducebant ſicut in cauſam primam: contra quos agitur ī ẜo phiſicoꝝ: ſi igitur deꝰ qͥ eſt prima cā ſit camaͣlis reꝝ: ſequitur oīa a caſu exiſtere. ¶ Item maͣnō fit cā alicuius in actu niſi ẜm ꝙ alteratur ⁊ mutatur: ſi igitur deus eſt īmobilis ut probatum eſt:nullo modo poteſt eſſe rerum cauſa per modummaterie. Hanc at veritateꝫ fides catolica ꝯfiteturque deum non de ſua ſubſtantia: ſed de nihilo aſſerit cuncta creaſſe. In hoc āt inſania Dauid dedynado confunditur qui auſus eſt dicere deum eſſe idem quod prima materia: ex hoc ꝙ ſi non eſſꝫidem oporteret differre ea aliquibus differentijs:⁊ ſic non eſſent ſimplicia. nam in eo quod ꝑ differentiam ab alio differt ipſa differētia compoſitionem facit. hoc aūt proceſſit ex ignorantia qua neſciuit quid inter differentiam ⁊ diuerſitatē īterſit.Gifferens enim ut in. x. methaphiſice: determinatur: dicitur ad aliquid. nā omne differens aliquoeſt differens. diuerſum autem aliquid abſolute dicitur ex hoc ꝙ non eſt idem. Differentia igitur inhis querenda eſt que in aliquo conueniūt: oportꝫenim aliquid in eis aſſignari ſecundū qd̓ differat:ſicut due ſpecies conueniunt in genere. vn̄ oportetꝙ differentijs diſtinguatur. In his autem que innullo conueniunt non querendū quo differant: ſꝫſe ipſis diuerſa ſunt: ſic enim ⁊ oppoſite differētieab inuicem diſtinguuntur: non enim participantgenus quaſi partem ſue eſſentie: ⁊ ideo non ē querendum quibus differant. ſe ipſis enim diuerſaunt. Sic etiam deuſ ⁊ materia prima diſtinguuntur: quorum vnum eſt actus purus: aliud potentia pura: in nullo conueniētiā hn̄tes.¶ Qd̓ in deo nulla ſit cōpoſitio. XIIII.EX premiſſis autē
concludi pōt ꝙ in deo nulla ſit cōpoſitio. Nam īomni cōpoſito oportet eſſe actū ⁊ potentiā: nō .n.plura p̄n̄t ſimpliciter fieri vnum niſi aliquid ibiſit actus et aliquid potentia. Que enim actu ſuntnon vniuntur niſi quaſi colligata vel ſicut congregata: que non ſunt vnum ſimpliciter: in quibusetiam ipſe partes congregate ſunt ſicut potentiareſpectu vnionis. ſunt enim unite in actu poſtꝙͣfuerint in potentia vnibiles. in deo autē nulla eſtpotentia: non eſt igitur in eo aliqua compoſitio.¶ Item oē compoſitum poſterius eſt ſuis cōponentibus. primū enī ens quod deus ē ex nullis copoſitū ē. ¶ Adhuc oē cōpoſitū ē potentia diſſolubile quātū eſt ex ratione compoſitionis: licet inquibuſdam ſit aliquid aliud diſſolutioni reprgnans. quod autem eſt diſſolubile: ē in potentiaad non eſſe: quod deo non competit. cum ſit perſe neceſſe eſſe: non eſt ergo in eo aliqͣ compoſitio.¶ Amp̄. oīs ꝯpō indiget aliquo cōponente. ſi enīcōpoſitio eſt: ex pluribus ē: que aūt ſecūdū ſe ſūtplura in vnum non conueniunt niſi ab aliquo coponente vnirentur. ſi igitur compoſitus eſſet deꝰhaberet componentem: non enim ipſe ſe ipſumcomponere poſſet: quia nihil eſt cauſa ſui ipſius:eſſet .n. prius ſe ip̄d: quod ē impoſſibile: ꝯponensautem ē cauſa efficiens cōpoſiti: ergo deꝰ haberetcauſam efficiētem: ⁊ ſic nō eſſet cauſa pͥma: quodſupra habitum ē. ¶ Iteꝫ in quolibet genere tātoaliquid ē nobilius quanto ſimplicius: ſicut ī gene̓calidi ignis qui nō habet aliquam permixitionefrigidi: quod igitur ē in fine nobilitatis oīum eēntium: oportet eſſe in fine ſimplicitatis: hoc autemquod eſt in fine noibilitatis oīum eſſentium dicimus deum cū ſit prima cauſa: cauſa .n. eſt nobiliōeffectu: nulla igitur ꝯpō ei accidere pōt. ¶ Preterea in oī ꝯpoſito bonū nō ē huiꝰ uel illius partisſed totius: ⁊ dico bonum ſcd̓m illā bonitatem q̄ꝓpria totius ⁊ ꝑfectio eius: nam pates ſūt īꝑfectereſpectu totiꝰ: ſicut ꝑtes hoīs nō ſūt homo: ꝑtesn. numeri ſenarij: nō habent ꝑfectionē ſenarij: ⁊ ſimiliter ꝑtes linee nō ꝑueniūt ad ꝑfectionem menſure: qui ī tota linea inuenitur: ſi ergo deus ē ꝯpoſitus: ꝑfectto ⁊ bonitas eiꝰ ꝓpria īuenitur in totonō aūt in aliqua eiꝰ ꝑtiū: ⁊ ſic nō erit ī eo pure idbonū qd̓ eſt ꝓprium ei: nō ē ergo ipſe pͥmū ⁊ ſummū bonū. ¶ Item ante oēm multitudinē oꝫ īuenire vnitatem: in oī aūt ꝯpoſito ē multitudo: igit̉oꝫ id qd̓ ē an̄ oīa .ſ. deum omī ꝯpōne carere.¶ Ꝙ ī deo nihil ē violētū neqꝫ p̄ternaꝫ. XIX.X hoc aūt ꝯcluditur ꝙ in deo nihil pōt eſſe violentumneqꝫ extra naͣm. Om̄e .n. id in quo ali