Primus.

eſſe ſit ſecundū ſe manifeſtiſſimum: ſed ex debilitate noſtri intellectus: qui eum intueri non poteſtꝑ ſe ipſū: ſed effectibus eius. Et ſic ad cognoſcēdūipſum eſſe: ratiocinādo perducitur. Ex quo etiātertia rō ſoluitur. Nam ſicut nobis per ſe notumeſt: ꝙ totum ſua parte ſit maius: ſic videntibus ipſam diuinam eſſentiam per ſe notiſſimum ē deūeſſe: ex hoc eſſe ſua eſſentia eſt ſuum eſſe: ſed quiaeius eſſentiam videra non poſſumus: ad eius eſſecognoſcendum non per ſe ipſum: ſed per eius effectus peruenimus. ¶ Ad quartam etiam patet ſolutio. Si enim homo naturaliter deum cognoſcitſicut naturaliter ipſum deſiderat. Deſiderat autēipſum homo naturaliter in quantum deſideratnaturaliter beatitudinem: que eſt quedam ſimilitudo diuine bonitatis. Sic igitur non oportet ꝙdeus ipſe in ſe conſideratus ſit naturaliter notushomini: ſed ſimilitudo ipſius. vnde oportet ꝙper eius ſimilitudines in effectibus repertas in conitionem ipſius homo: ratiocinando perueniet.¶ Ad quintam etiam de facili patet ſolutio Naꝫdeus eſt quidem id quo omnia cognoſcuntur: nōita qd̓ alia non cognoſcātur niſi eo cognito ſicut īprincipijs per ſe notis accidit: ſed quia per eius influentiam omnis cauſatur in nobis cognitio.¶ De opinione dicentium qd̓ deum eſſe demonſtrari non poteſt: ſed ſola fide tenet̉. Ca. XII.St autē quedā aliForum opinio predicte poſitioni cōtraria per quā etiam inutilis reddereturconatus probareⁿ intendentium deum eſſe. Dicūtenim ꝙ deum eſſe non poteſt per rationem inueniri: ſed per ſolam viam fidei ⁊ reuelationis eſt acceptum. Ad hoc autem dicendum moti ſunt quidam propter debilitatem rationum: quas aliquiinducebant̉ ad probandum. deum eſſe. Poſſettamen hic error fulcimentum aliquod falſo ſibiaſſumere: ex quorundam philoſophorum dictisqui oſtendunt in deo per rationem idem eſſentiā⁊ eſſe ſcilicet id quod reſpondetur ad quid eſt: etad queſtionem an eſt. Uia autem rationis perueniri non poteſt: vt ſciatur de deo quid eſt. vn̄ necratiōōe videtur poſſe demonſtrari an deus ſit.Item ſi principium ad demonſtrandum an ē ẜmartem philoſophi oportet accipere quid ſignificꝫnomen. ratio vero ſignificata per nomen ē diffinitio ẜm philoſophum in quarto methaphiſice.Nulla igitur remanebit via ad demonſtrandumdeum eſſe remota diuine eſſentie uel quidditatiscognitione. ¶ Item ſi demonſtrationis principiaa ſenſu cognitionis originem ſumunt vt in poſte

rioribus oſtenditur: ea que oēm ſenſum ⁊ ſenſibilia excedunt videntur in demonſtrabilia eſſe: huiuſmodi autem eſt deum eſſe: eſt igitur indemonſtrabile ¶ Huiuſmodi autem ſententie falſitasnobis oſtenditur: tum ex demonſtrationis arte q̄ex effectibus cauſas concludere docet: tum ex ip̄oſcientiarum ordine. Nam ſi non ſit aliqua ſcibilisſubſtantia ſupra ſubſtantiam ſenſibilem: non eritaliqua ſcientia ſupra naturalem: ut dicitur in qͣtto methaphiſice: tum ex philoſophorum ſtudioqui deum eſſe demonſtrari conati ſunt: tum etiaꝫapoſtolica veritate aſſerente. Ro. pͥmo. Inuiſibilia dei per ea que facta ſunt intellecta conſpiciuntur. Nec hoc debet mouere ꝙ in deo idem eſt eſſētia et eſſe: vt prima ratio proponebat. Nam hocintelligitur de eſſe quo deus in ſe ipſo ſubſiſtit:qd̓ nobis quale ſit: ignotum eſt ſicut eius eſſentianon autem intelligitur de eſſe quod ſignificat cōpoſitionem intellectus. ſic enim eſſe deum ſub demonſtratione cadit: dum ex rationibus demōſtratiuis mens noſtra inducit̉ huiuſmōi propoſitōeꝫde deo formare qua exprimat deum eſſe. In rationibus autem in quibus demonſtratur deum eſſenon oportet aſſumi pro medio diuinam eſſentiaꝫſiue quidditateꝫ: vt ſcd̓a rō proponebat: ſed locoquidditatis accipitur pro medio effectus: ſicut accidit in demōſtrationibus: quia ⁊ ex huiuſmodieffectu ſumitur ratio huiꝰ nominis deus. Namomnia diuina nomina imponuntur vel ex remotione effectuum diuinorum ab ipſo: vel ex aliquahabitudine dei ad ſuos effectus: Patet etiam exhoc ꝙ ⁊ ſi deus ſēſibilia omnia ⁊ ſenſum excedat:eius tamē effectus ex quibus demonſtratio ſumitur ad probandum deum eſſe ſenſibiles ſunt: ⁊ ſicnoſtre cognitōis origo in ſenſu ē: ēt de his que ſenſum excedūt.¶ Rationes ad ꝓbandū deū eſſe. XIII.Stēſo igitur ꝙ nōeſt vanum niti ad demonſtrandumdeum eē: ꝓcedamus ad ponendumrationes quibus tam philoſophi ꝙͣ doctores catolici deū eē ꝓbauer̄t. Primo āt ponemꝰ rōes quibꝰAriſtoteles ꝓcedit ad ꝓbandū deū eē qͥ hoc ꝓbaretendit ex ꝑte motus duabus vijs. Quaꝝ primatalis ē. Oē qd̓ mouetur. ab alio mouetur: pꝫ autēſēſu aliqͥd moueri: vtputa ſolē: gͦ alio mouēte mouet̉. Alut ergo illud mouens mouetur: aut nō. Sꝫnō mouetur: ego habemꝰ ꝓpoſitū: qd̓ neceſſe ē pone aliquod mouēs īmobile: ⁊ hoc dicimꝰ deuꝫ: ſiautem mouetur: ergo ab alio mouente mouetur:aut ergo ē ꝓcede̓ ī īfinitū: aut ē deuenire ad aliqd̓mouens īmobile: ſed n̄ ē procedere in infinitum:

b 4