Liber

non habito ſuppoīta omnis cōſideratio de rebusdiuiniſ neceſſario tollitur.¶ De opinione dicentium ꝙ deum eſſe demōſtrari non poteſt: cū ſit per ſe notum. X.Ec autem conſideratio qua quis nititur ad demōſtranIldum deuꝫ eſſe ſuperflua fortaſſe quibuſdam videbitur: qui aſſerūt ꝙ deum eſſe per fenotum eſt: ita quod eius contrarium cogitari nōpoſſit: et ſic deum eſſe demonſtrari non poteſt.Quod quidē videtur ex his illa enim per ſe eē nota dicūtur que ſtatin notis terminis cognoſcūturſicut cognito quid eſt totum ⁊ quid eſt pars: ſtatīcognoſcitur ꝙ omne totum eſt maius ſua parte:huiuſmodi autē eſt hoc quid dicimꝰ deū eſſe. Nānomine dei intelligimus aliquid quo maius cogitari non poteſt hoc autē in ītellectu formatur abeo qui audit ⁊ intelligit nomen dei: ut ſic ſaltem īintellectu iam deū eē oporteat. Nec poteſt ī intellectu ſolum eſſe: nam quod in intellectu ⁊ ī re eſt:maius eſt eo quod in ſolo intellectu eſt. Deo autēnichil eſſe maius vt ipſa nominis: ratio demonſtrat: vn̄ reſtat quod deum eſſe per ſe notuꝫ ē quaſi ex ipſa ſignificatiōe nominis manifeſtū ſit ¶tem cogitari quideꝫ poteſt quod aliquid ſit ꝙ nōpoſſit cogitari non eſſe: ꝙ maius eſt euidenter eoꝙ pōt cogitari nō eſſe: ſic ergo deo aliquid maiuscogitari poſſet ſi ipſe poſſet cogitari non eſſe: ꝙeſt cōtra rationem nominis. Neliquitur igitur ꝙdeum eſſe ꝑ ſe: notū eſt. ¶ Adhuc: propoſitiōesillas oportet eſſe notiſſimas ꝑ ſe in quibꝫ idem deſe ipſo predicatur: ut homo eſt homo: uel quarūpredicata in diffinitionibus ſubiectorum includūtur: ut homo eſt animal. In deo autem hoc pre alijs inuenitur ut infra oſtendetur: ꝙ ſuum eē ē ſuaeſſentia: ac ſi idem ſit quod reſpondetur ad queſtionem an eſt. Si ergo cum dicitur deus eſt predicatum vel eſt idem ſubiecto vel ſaltem in diffinitione ſubiecti includitur: ⁊ ita deum eſſe per ſe notūerit. ¶ Amplius que naturaliter ſunt nota: ꝑ ſecognoſcuntur: non enī ad ea cognoſcenda inquiſitionis ſtudio peruenitur. deum autē eſſe naturaliter notum eſt: cum in deum naturaliter deſideriūhominis tendat ſicut in vltimum finem: vt infrapatebit: eſt igitur per ſe notum deum eſſe. ¶ Iteꝫillud per ſe notum oportet eſſe: quo omnia aliacognoſcuntur. deus autem huiuſmodi eſt. Sicutenim lux ſolis principium eſt omnis viſibilis ꝑceptionis: ita diuina lux omnis intelligibilis cognitonis principiū eſt: cum ſit in quo primum maximelamen intelligibile inuenitur: oportet igitur ꝙ deum eſſe per ſe notum ſit. Ex his igitur ⁊ ſimilibꝰ:

aliqui opinantur deum eſſe ſic per ſe notum exiſtere ut ꝯtrariū mente cogitari non poſſit.¶ Reprobatō premiſſe opinionis: ⁊ ſolutio rationū premiſſaꝝ. Ca. Xl.Redicta autem opinio prouenit partim quidem ex conſuetudīe: qua a principio homines aſſueti ſunt nomē dei audire ⁊ inuocare. conſuetudo autem ⁊ precipue que eſt a principio vim nature obtinet: ex quo contigit ut ea quibus a pueritia minus imbuitur: ita firmiter tenetur ac ſi eſſētnaturaliter ⁊ per ſe nota. Partim vero contingitex eo ꝙ non diſtinguitur: quod eſt notum per ſenotum. Nam ſimpliciter quidem deum eſſe perſe notum eſt: cum hoc ipſum quod deus eſt ſit ſuum eſſe. Sed qꝛ hoc ipſum quod deus eſt menteconcipere non poſſumus remanet ignotum quoad nos omne totum ſua parte maius eſſe: per ſenotum eſt ſimpliciter. Ei autem qui rationem totius mente non conciperet: oporteret eē ignotum.Et ſic fit vt ad ea que ſūt notiſſima rerum: noſterintellectus ſe habeat vt oculus noctue ad ſoleꝫ: vſecūdo metaphiſice. Nec oportet vt ſtatim cognita huius nominis deus ſignificatione: deum eē ſitnotum: vt prima ratio intendebat. Primo quidēquia non omnibus notum eſt etiam concedentibus deum eſſe ꝙ deus ſit id quo maius cogitari n̄poſſit: cum multi antiquorum mundum iſtuꝫ dixerunt deum eſſe. Nec etiam ex interpretationibꝰhuius nominis deus: quas Damaſcenus ponit: aliquid huiuſmodi intelligi datur. Deinde qꝛ dato ꝙ ab omnibus per hoc nomen deus intelligat̉:aliquid quo maius cogitari non poſſit: non neceſſe erit aliquid eſſe quo maius cogitari non poteſtin rerum natura. Eodem enim modo neceſſe eſtponi rem ⁊ nominis rationem. Ex hoc autem ꝙmente concipitur: quod profertur hoc nominedeus: non ſequitur deum eſſe niſi in intellectu. vnde nec oportebit id quod maius cogitari non poteſt eſſe niſi in intellectu: ⁊ ex hoc non ſequitur ꝙſit aliquid in rerum natura quo maius cogitarinon poſſit: ⁊ ſic nullum inconueniens accidit ponentibus deum non eſſe. Non enim inconueniēseſt quolibet dato vel in re vel in intellectu aliquidmaius cogitari poſſe niſi ei qui concedit eſſe aliqͥdquo maius cogitari non poſſit in rerum natura.Nec etiam oportet vt ſecunda ratio proponebatdeo poſſe aliquid maius cogitari ſi poteſt cogitari non eē. Nam ꝙ poſſit cogitari non eē: non ex īperfectione ſui eē eſt: vel incertitudine: cum ſuum