Primus.

auteꝫ naturaliter notoꝝ: cognitio nobis diuinitꝰeſt indita: cū ipſe deus ſit auctor nr̄e nature. hec gͦpͥncipia ēt diuina ſapīa ꝯtinet: quicqͥd igit̉ pͥncipiis huiꝰ. ꝯͣriū eſt eſt diuine ſapīe ꝯͣriatur: nō igitura deo eſſe pōt. Ea igitur que ex reuelatione dīnaper fidē tenentur nō pn̄t naͣli cognitōi eſſe ꝯͣria.¶ Adhuc ꝯͣrijs rōibus ītellectꝰ nr̄ ligatur vt ad v̓icognitione procede̓ nequeat. ſi igitur ꝯͣrie cognitōnes nobis a deo īmitterent̉. ex hoc a v̓itatis cognitōe intellectꝰ nr̄ impediretur: qd̓ a deo eē nō pōt.¶ Amp̄. ea que ſunt naͣlia mutari nō pn̄t naͣ manente. ꝯͣrie aūt opiniones ſimul eidē ineſſe nō pn̄tnon igit̉ ꝯͣ cognitionē naͣlē aliqua opinio vel fideshōi a d̓o īmittit̉. Et ideo apl̓s dicit Ro. x. Propeeſt v̓bum in corde tuo. ⁊ in ore tuo. hoc ē v̓bū fid̓iquod predicamꝰ: ſꝫ qꝛ ſuperat rōem: a nōnullis reputatur quaſi ꝯtrariū: qd̓ eē n̄ poteſt. Huic etiaꝫauctoritas Aug. ꝯcordat qui in ẜo ſuper Gen̄. adlr̄am dicit ſic. Illud quidē qd̓ v̓itas patefacit: librꝭſanctis ſiue veteris teſtamenti ſiue noui nullo mōpoteſt eſſe aduerſuꝫ. Ex quo euident̓ colligit̉ quecūqꝫ argumenta ꝯͣ fidei documenta ponant̉ hecex principijs primis nature inditis per ſe notis nōrecte procedere. vn̄ nec demōſtrationis vim hn̄t:ſed vel ſūt rōes ꝓbabiles vel ſophiſtice: ⁊ ſic ad eaſoluenda locus relinquitur.¶ Qualit̓ ſe hēat hūana rō ad v̓itatē fid̓i pͥmā. VIIIOnſiderādū ēt uidetur ꝙ res quidē ſēſibiles ex quibuſhumana rō cognitionis pͥncipiū ſumit: aliquale veſtigiū in ſe diuine imitationis retinent: vꝫ ꝙ ſūt ⁊ bone ſunt: ita tn̄ imperfectū ꝙ addeclarandā ipſius dei ſubāꝫ oīno inſufficiens īuenitur. Hn̄t .n. effectꝰ ſuaꝝ caꝝ ſuo modo ſil̓itudinē: cū agens agat ſibi ſil̓e: non tn̄ effectus ad perfectā agentis ſil̓itudinem ſēper pertingit. ¶ Pumana igr̄ rō ad cognoſcendū fidei veritatē que ſoluꝫvidentibus dīna ſubāꝫ: poteſt eſſe notiſſima: ita ſehꝫ ꝙ ad eā poteſt aliquis veras ſimilitudines colligere: que tn̄ nō ſufficiūt ad hoc ꝙ predicta v̓itas qͣſi demōſtratiue vel per ſe intellecta ꝯprehēdatur.Utile tn̄ eſt ut in huiꝰ mōi rōibus qͣntūcūqꝫ debilibus ſe mens humana exerceat: dumō deſit cōprehendendi vel demonſtrandi preſūptio: qꝛ de rebꝰaltiſſimis ēt parua ⁊ debili ꝯſideratione aliquidpoſſe inſpicere iucūdiſſimū eſt: ut ex dictis apparet. Cui quidē ſentētie auctoritas Pilarij ꝯcōdatqͥ ſic dicit in libro de tri. loquens de huiuſmōi v̓itate. Hec credendo incipere ſpercurrer̄: perſiſtere⁊ ſi nō peruentuꝝ ſciam: gratulabor tn̄ ꝓfecturū.Qui .n. pie infinita ꝓſequit̉: ⁊ ſi nō cōtingat aliqn̄ſemper tn̄ ꝓficiet ꝓcedendo. Sed ne te inſeras in

illud ſecretū: ⁊ archanū interminabilis veritatisnon te immergas: ſūmā intelligentie cōprehende̓p̄ſumens: ſed intellige cōp̄hēſibilia eſſe.Quis ordo ⁊ modꝰ ꝓcedendi ſit ī hoc oꝑe. LX.XX premiſſis igitureuidenter apparet ſapientis ītentōeꝫcirca duplice v̓itatē diuinoꝝ debereverſari: ⁊ circa errores ꝯͣrios deſtruendos: ad qͣrūvnā inueſtigatio rōis pertingere poteſt. alia verooēm rationis excedit induſtriā. Dico āt duplicemv̓itatē diuinoꝝ: nō ex parte ipſius dei que eſt vna⁊ ſimplex veritas: ſed ex parte cognitionis noſtreque ad diuina cognoſcenda diuerſimode ſe hꝫ.C ad prime igitur veritatis manifeſtationē ꝑ rōnes demonſtratiuas quibus aduerſarius ꝯuincipoſſit ꝓcedendū eſt. Sed qꝛ tales rōes ad ẜaꝫ veritatē haberi nō poſſūt: nō dꝫ eſſe ad hoc intētō vtaduerſarius rationibus cōuincat̉: ſed ut eiꝰ rōesquas ꝯͣ v̓itatē hꝫ: ſoluantur: cū v̓itati fidei rō naͣliꝰꝯria eſſe non poſſit: ut on̄ſū eſt. Singularis veromodus ꝯuincendi aduerſarium contra huiuſmodi veritatē: eſt ex auctoritate. ſcripture diuinitusconfirmata miraculis. Que enim ſupra rationeꝫhumanam ſunt non credimus niſi deo reuelante.Sunt tamen ad huiuſmodi veritatem manifeſtādam rationes: alique veriſimiles inducende ad fidelium quidem exercitium ⁊ ſolatium: non autēad aduerſarios conuincendos: quia ipſa rationūinſufficientia eos magis in ſuo errore confirmarꝫdum eſtimarent nos propter tam debiles ratiōesveritati fidei conſentire. Modo ergo poſito procedere intendentes: primum nitemur ad manifeſtationeꝫ illius veritatis quā fides profitetur ⁊ ratio inueſtigat: inducendo rationes demonſtratīas⁊ probabiles: quarum quaſdam ex libris philoſophorum ⁊ ſanctorum collegimus per quas veritas confirmetur ⁊ aduerſarius conuincatur. Deinde ut a manifeſtioribus nobis ad minus manifeſta fiat proceſſus: ad illius veritatis manifeſtationem procedemus que rationem excedit ſoluenteſrationes aduerſariorum ⁊ rationibus probabilibus ⁊ auctoritatibus quātum deus dederit v̓itatem fidei declarantes. Intendentibus igitur nobiſper viam rationis proſequi ea que de deo ratiohumana inueſtigare poteſt. primo occurrit conſideratio de his que deo ſecundum ſe ipſum conueniunt: ſecundo vero de proceſſu creaturarum abipſo: tertio autem de ordine creaturarum in ip̄mſicut in finem. ¶ Inter ea vero que de deo ſecundum ſe ipſum conſideranda ſunt: premittendumeſt quaſi totius operis neceſſarium fundamentū:conſideratio qua demonſtratur deum eſſe. Quo

b 3