Druckschrift 
2 (1488)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

An liceat grauato debitis

leges cōdite ſunt. Secus vbi neſcienterquadā bona fide cognoſceret̉ votū emittere qd̓ tunc apparebit ad inſinuationeꝫmali/ protinus reſipiſcet. Sequiturobligatus vt dictū eſt eſt admittēdꝰ adprofeſſionē faciendā in aliqua religione.niſi religio. ſe vel alios/ ſe obliget ad ſatiſfaciendū pro ſic profitēte. Et ita rationabilis eſt ſtabili iure tam diuino qͣꝫ naturali hūano fundata ꝯſuetudo que petit a ꝓfiteri volentibꝰ ſi liberi ſunt a debitis abſoluti. Contra quā inſtitutionem ſiprofeſſio querat̉ fieri fraudeꝫ vel dolumprofitentis religio manet libera vt poſterius eundē abijciat. Si autem religio ſicipſum obligatuꝫ/ prece vel precio ſcienteradmiſerit. videt̉ ad ſolutionē obligata iuris interp̄tatōne. et ſi facultas ſuppetat adhoc cōpellenda. p̄ſertim ſi quicqͣꝫ a profitente ſuſceꝑit. Sequit̉ taliter obligatus ſi voueat abſolute vel profiteat̉ religionem/ ipſe ducit̉ lege ſpūſſancti ſicut videtur dicere Ray. ſui ſequaces. Nec ē inhoc minor. imo forte maior de obligato ad ꝑſonā ſingularē. qͣꝫ de eo reipublice ligatꝰ eſt. Patet qꝛ ſpūſſactus non inſtigat ad peccatū ad furtū ad agendū contra p̄cepta decalogi vel legis naturalis. vn̄et talis profeſſio eſſet oblatio deo de furtovel rapina de ſubſtantia pauꝑis quaſivictimat filiū ante patrē. Et alibi. Ue quedificatis ſyon in ſanguinibꝰ. Uerū eſtobligatus reipublice vel ratione vſuraruꝫvel aliunde/ poteſt in caſu a gerente officium reipublice abſolui vel licentiari. ſicutpoteſt fieri de obligato ſub incerto. vbi reſtitutio vaga que in pios vſus habet fieriſola requirit̉. Et hic fortaſſis fuit intellectus aliquoꝝ/ qui oppoſitū ad ea que dicimus viſi ſunt poſuiſſe. Sequit̉ obligatus modo dicto/ vouens intrare religio/ debet differre voti executōeꝫ/ quouſqꝫcreditoribꝰ ſatiſfecerit. Patet qꝛ alias impletio voti/ vergeret tūc in deteriorē exitū.ſicut dicūt doctores de habēte patrē in neceſſitate ꝯſtitutū. cui prius tenet̉ prouidere de neceſſarijs qͣꝫ votū religionis vl̓ emittat vel emiſſum adimpleat. Sequit̉obligatus modo dicto plus impedit̉ ſtante tali obligatione religionē intrare/ qͣꝫ obligatus alteri ſolo voto vel iuramēto. Patet quia ſiquis iuraſſet ſponte dare altericentū florenos vellet intrare religionem

poſſet hoc facere ſoluendo centum florenos. quia mutaret iuramentū vel votuꝫin melius. Secus eſt vbi cōſurgeret obligatio aliunde ex furto vel pecunia mutuata. Et ẜm hoc forte poſſunt concordari doctores aliqui qui videntur contrariari inhac materia. ſpecialiter Sanctus Thomas ſcd̓a ſcd̓e queſti. vlti. Sequiturobligatus ratione furti vel ꝯmodati/ ſihabeat vnde reddere de bonis. tenetur perinduſtriam aut laborem ſuū ſi poteſt/ adquirere vnde ſatiſfactionē poſſit implere.etiam vbi viuendū eſſet in ſtatu longe inferiori quā ſtatus religionis exiſtat. Nonenim omniuꝫ eſt volare ad alta montanaconſiliorū/ impeditis hac vel illa occaſione alis ad hoc requiſitis. Alioquin curſimiliter poterit ſeruus ratiocinijs publicis obligatus religionem libere profiteri.vel ad ſacros ordines promoueri. quod tamen omnes negāt. ego ſatis intelligodiſſimilitudinis rationē Sequit̉ ſineqꝫ de bonis ſuis neqꝫ de induſtria ſuapoterit iſte ſic obligatus vnqͣꝫ ſatiſfacere.vel in toto vel in parte hoc probabiliterappareat. ipſe poteſt auctoritate vel de licentia iudicis publici/ religionem intrarePatet quia poteſt cedere bonis ſuis eadēauctoritate. quoniā inanis eſſet actio quāinopia debitorum excludit. Et hoc intelligendum adhuc videtur; vbi perſona eſtlibera. et vbi non currit lex vel conſuetudo non habentes vnde ſoluant/ luantin corpore. Quemadmoduꝫ habemus inilla muliere. cuius duos filios creditor rapuerat ad vendendum pro ſatiſfaciendoſibi. Et ſic forte accipitur illud ſapientis.Qui feneratur mutuum/ ſeruus eſt fenerantis. Obligatur enim talis ad laborandum etiam perſonaliter vt pateat ſibi facultas ad ſoluendum. Nec debet ſibi fingere leuiter in laborando patiatur detrimentum ſalutis anime ſue. Nam in religione forſitan ex obedientia magis habebit circa publica et male allicienda/ laborem exercere. Similiter nec valet allegatio liber eſt. perſona liberi hominisnon poteſt pecunia compenſari. quoniaꝫtalis in caſu ſic ſe ſeruum fecit. non ſolum poteſt in carcerem trudi ſed vita priuari ſicut ſuſpendia docent furum. Rurſum notetur hiſtoria vidue que venit adHelizeum dicens. Ecce creditor venit vt