Intrare religionem
39
vtendo ẜm leges ipſius caritatis. qꝛ ẜm eāeſt dn̄s omniū omnia poſſidēs ⁊c̄. Da oppoſitū. iam fieret extra caritatē. in cuiꝰ titulo fundat̉ hoc dn̄iuꝫ. ¶ Sequit̉ ꝙ omniſpeccator qui abutit̉ creatura/ dici pōt furcōtra quēlibet iuſtū. qꝛ abutit̉ re iuſtorumipſis nolentibꝰ hūc abuſuꝫ. ¶ Sequit̉ ꝙvtens re que a nullo pro tūc poſſeſſa eſt ciuiliter/ nō eſt ex eo fur cenſendꝰ. qꝛ qd̓ nullius eſt occupāti cōcedit̉. ¶ Sequitur ꝙvtens re quā quilibet habet ꝓ derelicta vl̓tanqͣꝫ ꝓ derelicta ẜm interp̄tatōneꝫ iuris/non eſt dicendꝰ fur. Et hic fundat̉ rationabilitas p̄ſcriptionis ⁊ iuſta detentio rei q̄prius fuit aliena. Iuſta inquā nedū in foro ꝯtentioſo ſed cōſcientie ¶ Sequit̉ ꝙvtens re aliqua in caſu neceſſitatis extreme nō eſt cenſendꝰ fur. quia nō fit hic contrectatio inuito dn̄o ẜm iuris diuini ⁊ naturalis: imo ⁊ ciuilis interp̄tationē. Concedunt enī in caſu neceſſitatis oīa eſſe coīaꝓut in textu pn̄ti ſufficiēter fundatum eſt.¶ Sequit̉ ꝙ vtens re modici precij q̄ qͣſipro nullo reputat̉/ nō debet cenſeri fur. qꝛnō iudicat̉ ꝙ dn̄s hoc nō velit/ aut nō vellet ſi hoc ſciret. Attendit̉ aūt modicitas p̄cij ẜm ꝑſonarū ⁊ rerū ⁊ tempoꝝ ⁊ aliarumcircūſtantiarū qualitatē. aut ẜm iuris autdictaminis recte rationis interp̄tationemquia qd̓ vni parū eſſet alteri multū reputatur. ¶ Sequit̉ ꝙ apl̓i non ꝯmittebāt fuitum in vellicatione ſpicarū. qꝛ res modiciprecij erat. eos in ſuꝑ excuſabat neceſſitasdeniqꝫ dn̄o ſciente ⁊ volente hoc fiebat. nādn̄s oīm ip̄e erat xp̄s. ¶ Sequit̉ ꝙ detentor rei aliene dū nō habet rem in ſua poteſtate vt illā reſtituat. ſed vel vi alterius velaliūde factus eſt impotens. ille nō d̓r tuncdetinere inuito dn̄o. Ius enī interp̄tat̉ ꝙdn̄s non debet velle obligare tunc iſtū adimpoſſibile pro tꝑe quo eſt ſic impoſſibilitas. qꝛ nec deus ſic obligat ad impoſſibilelegi aūt diuine debent cetere conformari.Et hic fundatur quomō poteſt abſolui inforo conſcientie quis obligatus ex furtoabſqꝫ hoc qd̓ ſtatīm reſtituat. dū tamē habeat ꝓpoſitum de reſtituendo tꝑe ⁊ loco iuxta ꝙ aderit facultas in toto vel in parte.¶ Sequitur ꝙ detentor rei aliene/ ſi nonreſtituat illā dum reſtitutio cederet in preiudiciū ⁊ damnū manifeſtum creditoris/non eſt fur appellandus. vt ſi non reddatgladium furioſo. Nam reſtitutio que pro
caritate inſtituta eſt/ cōtra caritatē militare nō debet ¶ Sequit̉ ꝙ detinēs rem alienam/ detinet eā inuito dn̄o ẜm iuris naturalis ⁊ ciuilis interp̄tationē/ dū habet ſufficienter vnde ſtatim reddat. differt nihilominus reſtitutionē in p̄iudiciū vel in dānum eius cuiꝰ debitor eſt. patet qꝛ alteri facit qd̓ nō vellet rōnabiliter ſibi fieri. Iteꝫqꝛ aliter ꝑiret illa q̄ maxime ſeruāda p̄ferēdaqꝫ eſt ciuilis cōicatio / ſi pateret via defraudandi creditores. et ſi non redderet̉ incaſu tali vnicuiqꝫ quod ſuū eſt. ⁊ hoc in toto vel in parte. Hec aūt eſt fundamētalisratio quare doctores ⁊ leges ponūt/ ꝙ ſeruus ⁊ obligatus ratiocinijs publicis/ nōpn̄t libere ꝓfiteri ⁊ hec eadē in caſu noſtroſe oſtendit. nec valet allegatio de diminutione ſtatus ſui. qꝛ iam nō eſſet ſtatus conſeruatio. ſed deſtitutō ⁊ deſtructio/ ſi ex bonis alienis fulciri quereret̉. ¶ Sequit̉ ꝙſicut fama que eſt vita quedā ciuilis/ nonpoteſt ſufficienter pecunia mēſurari quiaſunt diuerſoꝝ generū. Et ſapiēs bonū nomen plus amat qͣꝫ theſaurū. ſic iniuſta ablatio fame nō ꝓprie ꝯtinet̉ ſub furto ſed excedit ip̄m. Hoc ꝯtra detractores deo odibiles ⁊ ꝯtra ſparſores libelloꝝ diffamatoriorū. Sic inferri poſſet de auferente vitāliberi hominis vel vxorē alterius. ⁊ ita dereliquis. ꝓpter quod furtum ꝓprie nō dicit̉de illis ſed de re que in poſſeſſionē cedereſolita eſt. ¶ Sequit̉ ꝙ obligatus alteri ratione furti vel ratione pecunie mutuate/nō poteſt rōnabiliter ſe reddere ſcienter ⁊ſponte impotentē ad ſatiſfaciendū vel ſoluendū. patet qꝛ aliter peccaret ꝯtra legemtam naturalē qͣꝫ diuinā ⁊ humanā de reſtitutione ablatoꝝ vel debitoꝝ ſolutione etde reddēdo vnicuiqꝫ quod ſuū eſt. ⁊ de nōfaciendo alteri quod ſibi nollet fieri. Necvalet hic allegatio ꝙ ad frugē melioris. etaltioris vite vult ꝓgredi. qm̄ nō ſunt faciēda mala/ vt bona eueniāt. nec aliquis ditandꝰ eſt cuꝫ iactura aliena. ¶ Sequit̉ ꝙobligatus p̄dicto mō non vouet licite aliquid abſolute vnde reddat̉ ꝑpetuo impotens ſatiſfacere; nō habita licētia vel ꝯſenſu illius cui manet obligatus. vel niſi aliūde pateat ꝓbabiliter modꝰ ad ſatiſfaciēdūpoteſt tn̄ vouere ſub ꝯditione vt quātumin ſe fuerit. aut alio tali mō. Patet quia reputaretur hoc ſibi vel in fraudem vel indolum. quēadmodum de ſeruis expreſſe
X