Tractatus

ſuꝑuenientis/ eā tranſgredi liceret. ⁊ ſe mori ſinere fas eſt. Unde recluſus aliquis/ qͥvouit non egredi/ videns aliquē in extrema neceſſitate famis aut ꝑiculi mortis/ ſinon exeat ⁊ ſuccurrat cum poſſit/ pro occiſore criminabit̉. quāto magis ſi ſibimet inarticulo mortis vel talis neceſſitatis ſubuenire cōtēpſerit. ¶ Proinde cōfirmatioeoruꝫ que dicta ſunt ſumit̉ ex hoc ꝙ nullacōſtitutio/ ꝯtra caritatē poteſt robur obtinere. qm̄ lex pro caritate ſemꝑ fert̉ dū benefertur. qꝛ eſt p̄cepti finis ⁊ plenitudo legisẜm apl̓m. Eſt aūt contra caritatē/ cum indeteriorē vergit exitū/ ſe vel alium dimittere mori modis tactis/ quādo ex cōceſſione diuina licitus ad vitā patet exitus. Deniqꝫ p̄ceptū inferioris ſeu ꝯſtitutio/ p̄iudicare poſſet p̄cepto ſuꝑioris. dei videlicetiubentis. ne quis ſe perimat. qd̓ qͣꝫ falſumſit nō videt nemo. ¶ Obijciet forte aliqͥsde machabeis qui prius elegerunt horridam mortem perpeti/ qͣꝫ carnibꝰ ſuillis veſci. Similiter de quibuſdā alijs in veteriteſtamento ⁊ nouo. qui vel ad exemplumvirtutis. vel ad euitandū dei iniuriā. vel ꝓcaſtitate ſeruanda. aut in vltionē inimicorum vt ſamſon. ſemetip̄os pimerūt ¶ Sꝫad multa iſtoꝝ/ reſpondet Augꝰ. diffuſe. i.de ciui. dei. Cuiꝰ ſnīa finalis eſt. ꝙ niſi exreuelatione diuina/ aut ex ſpeciali inſtinctu dei/ diſpenſante (habet enī deꝰ poteſtatem vite ⁊ mortis) nō poteſt quiſqͣꝫ manlicenter ſibi inijcere. qͣꝫuis de caſtitate ſeruanda ſpecialior eſt difficultas; que tangetur inferius. De machabeis inſuꝑ alia eſtratio. qm̄ lex diuina/ ipſos tūc obligabatnon comedere carnes porcinas. Ideo fatendū eſt/ ꝙ citius mortē qͣꝫ eſum talem debebant eligere. Non enī tranſgrediēda eſtlex dei/ pro corꝑalis vite ſaluatione. Seceſt nūc vbi talis legalis obſeruatio ceſſat.Secus p̄terea vbi non cōſurgit obligatōniſi ex cōſtitutione pure humana. Intelligite vigilanter ꝙ dico de cōſtitutione pure humana. Fiunt enī quotidie leges demalefactoribꝰ occidēdis. ſed nō ſunt ſolūhumane. īmo fundamentuꝫ principale etauctoritatis robur/ ſortiunt̉ a lege diuinaiubente vt populus ſuus tollat maluꝫ demedio ſui. ⁊ mēbrū qd̓ ſcandaliſat abſcindat̉. Nolo tameū dicere; ꝙ iudices poſſintpro quolibet peccato/ ad arbitriū ſuū licēter mortē ſtatuere. aut ſtatutā infligere. ſic̄

de furto mere ſimplici/ deducit quidaꝫ doctor. ¶ Ceterū lex diuina habet. Non fornicaberis. nō ꝑiurabis ⁊ ſimilia precepta.Idcirco quātūcunqꝫ poſſet aliquis prolōgare vitam ſuā per fornicatione aut ꝑ ꝑiurium/ nullus ad talia conſentire deberet.¶ Sed inſtabit aliquis rurſus ⁊ dicet ꝙomnia vota ⁊ leges omnes de quibꝰ loquimur/ fundant̉ in lege diuina. in hac ſcilicꝫRedde altiſſimo vota tua. Et humane inſtitutiones in illa auctoritate p̄latis data.Qui vos audit me audit ⁊c. Et iteꝝ Quedicunt facite ⁊c. Rn̄det̉ ꝙ in talibus votisaut legibꝰ poſitiuis. Iſta ſemper exceptioſubintelligit̉. niſi vbi cōtra dei ſuꝑioris p̄ceptum cuius finis eſt caritas/ militarentInde emerſit conſiliū iſtud. In turpi voto; muta decretū. Qd̓ ſi aliquod votuꝫ fieret aūt aliqͣ lex iuberet̉ ab hominibꝰ abſqꝫomni exceptione tali expreſſa vel implicita/ irrationabilitatē manifeſtam ⁊ non tolerandā/ lex ⁊ votum ꝯtinerēt. Quo pactoſic? quoniā euenire poſſent caſus/ qui legēdei in ſui obſeruatione violarent. ꝓut ſuꝑponit̉ declaratū eſſe ſatis. Et arbitror illd̓quod in hac ſcd̓a cōcluſione ſupponi dicebatur/ dabilē eſſe ſcꝫ caſum in qͦ frater carthuſien̄. etiā profeſſus/ obligaret̉ veſci carnibꝰ ⁊ alius ſibi miniſtrare teneret̉. Et iſtecaſus eſt neceſſitatis extreme. ſeu per infirmitatē. ſeu ꝑ tꝑis aut locis aut tyrannidisimportunitatē contigerit. Iſta tn̄ neceſſitas quo pacto poſſet forſan nō ſꝑ obligare ad vtendū carnibꝰ p̄ſertim in caſu grandis ſcandali; ſequens cōcluſio declarabit.Nūc accedamꝰ qd̓ reliquū eſt in hac cōcluſione argumentis ſtabilire. vt declaremus ea que dicta ſunt ſuꝑ iſto caſu neceſſitatis extreme/ nō obuiare rōnabilitati legis vel ſtatuti carth̓. de nō comedēdo carnes. ¶ Pro quo rememorādū eſt/ ꝙ ad hͦnullū votū exp̄ſſum hn̄t. ſed eſt dūtaxat q̄dam ordinatio ſiue inſtitutio poſitiua. nehoc quiſqͣꝫ eoꝝ p̄ſumat attētare. qd̓ ſi fecerit/ ſubiacebit diſcipline ordinis. ⁊ certaspenas illic exp̄ſſas ſuſtinebit. Et ita fuiſſeolim inſtitutū apud quoſdā alios ordīes.vt apud fratres p̄dicatores ſub pena carceris referēte quodā accepi ¶ Adde vnūcirca qd̓ p̄ſens difficultas verſat̉. ⁊ quod p̄cipue cauſat apud nōnullos ſcrupulum.Fateor itaqꝫ ꝙ nullꝰ caſus in ordinationepredicta excipitur. neqꝫ caſus īfirmitatis.

B