Pars prima

35

iam res non dicit̉ eſſe ſua. Hinc dictū eſtab alijs ꝙ nihil tam naturale. qͣꝫ vt quilibet vtatur re ſua. Et fundat̉ in lege naturali de dilectōne proximi. Et in his duobus mandatis quecūqꝫ vultis vt faciantvobis homines. ⁊ vos facite illis. ⁊ quododeris ab alio tibi fieri; alteri ne fecerisNullus enī velle debet ꝙ impediatur abvſu rei ſue; niſi lex dei ſit ad oppoſituꝫ inhoc vel in alio caſu immediate vel mediate. Dicit̉ immediate propter legem euangelicaꝫ/ dicitur mediate propter leges poſitiuas rationabiliter latas/ per gerentesvicem dei.Sequitur ſecundapars principalis que ponit caſum actuin quodā monaſterio expones circunſtātias ⁊ ſingula que in emptione reddituūper acta dinoſcūtur.Oſt materiā de contractibꝰ/reſolutā per diffinitōes ⁊ diſuiſiones ⁊ modos ſignificādi metaphiſicales ⁊ theologicos/ vſqꝫ ad genus generaliſſimū quod eſt iuſticia. ⁊ hoc ſub viginti conſiderationibꝰ. deſcendendū videturad particularē caſum. Deinde circunſtātie notabūtur. quo faciliꝰ ⁊ verius poſſitfactum vel vnde ius oritur ſciri ¶ Traditus eſt autē caſus talis. Cōmunitas alicuius terre/ licentiā habet a domino ſuode certa impoſitiōe facienda ſuꝑ his. quevendūtur īfra ſuos fines. vt pro qualibetlibra duos denarios. et ꝙ ſuper huiuſmodi obuentionibꝰ/ poſſit certum annū cenſum vendere. addita tamen facultate redimendi preciū quoqꝫ ſtatutū eſt quindecīpro vno. Quoddam monaſteriū emit abhac cōmunitate/ ius recipiendi centū floren̄. ānuatim. pro duobus milibꝰ floren̄.in numerata pecunia datis. et adiecta facultate redimendi ¶ Queſtio eſt ſi dictuscōtractus ſit vſurarius vel alias illicitus.¶ Nunc igit̉ circunſtantias explicemꝰPrima circunſtantia eſt ex parte ementium. quorū vita rationabiliter p̄ſumere facit ꝙ nō in fraudē vſurarū vel illiciti queſtus/ vellent inire ꝯtractū aliquē ſcientervſurariū. etiā pro morte temꝑali. ¶ Secunda quia parati fuerūt ⁊ ſunt/ ſtare iudicio peritorū. ſicut et ab initio. et conſequenter cōſuluerunt plurimos. tam viua

voce/ qͣꝫ per ſcedulas et ſcripturas. quorūfuit conſiliū/ ꝙ licitus erat eis cōtractusſuus. immo fortaſſis eſſe potuit ꝙ ille velſimilis erat eis debitus. ne deſolaret̉ monaſteriū. cui ſuccurrere debitū habēt. necaliter inueniūt ¶ Tertia circunſtātia eſtꝙ vltra preciuꝫ ſolitū per dominū patrieconſtitutū legitime/ tradiderunt quartāpartem. ⁊ quantū dediſſent pro redditibꝰperpetuis. Et ſupponitur ꝙ augmētumprecij fuerit de conſenſu domini vel verevel interpretatiue ¶ Quarta ꝙ venditiotam efficax fuit ex parte eorū tam in volūtate qͣꝫ in opere tranſlationis; ꝙ nullā ſibi retinuerint facultatem retrahendi precium datum ¶ Quinta circunſtantia eſtpauꝑtas emētium immo deſolatio ſi nōinuenirent venales redditus. quos mallent eſſe perpetuos. ſed non inueniūt obſtante circunſtantia patrie. in qua prohibitum eſt lege ſuꝑioris domini/ ne fiat vēditio reddituum perpetua. ſed ſemꝑ cumfacultate redimendi. ¶ Sexta ꝙ ſi vellētprocedere vſurario titulo plano vel palliato/ reꝑirent pro pecunia data in p̄ciumvenditōnis/ longe ampliorē cenſum annualem. vt ſi poſuiſſent in cambio vſurario mille francos habuiſſent ceutū francos annuatim vel amplius. vbi non habent pro duobus milibꝰ francis niſi centum frācos. Et hinc patet/ neqꝫ fraudemvſurariam cōmittere. neqꝫ ſcandalū vt abalijs cōmittatur/ dare quod bene notandum eſt. ¶ Deinde poſſent induci ex parte vendentiū/ certe circunſtantie ſeu cauſe. pro iuſtificatione legis condite que dicta eſt. ne ſcilꝫ diſtrahātur hereditates deheredibus ad non heredes. aut ne cōmunitates/ perpetuis redditibus onerate/ tādem deꝑeant ¶ Addita eſt preterea limitatio precij/ ſicut potuit rationabiliter inſtitui. Data eſt inſuper licētia cōmunitati vendenti de qua loquit̉ caſus/ ꝙ imponeret duos denarios pro libra ad euitandū fortaſſis grauius inconueniens de diminutione monetarū. ſicut exꝑimur eſſegrauiorē qͣꝫ impoſitōnes ſeu vectigalia. q̄ſunt nerui reipublice ẜm cicerone ¶ Amplius non eſt leuiter p̄ſumendum/ ꝙ veldominus patrie illius vel cōmunitates/ſint immemores ſalutis ſue. qͥn bona intentōne ⁊ bono fine/ fecerunt ea que fecerunt vel obſeruant. ex quo de ſe non ſunt

T 3

Q