Caſu circa trregularitatem

uerſa. ſil̓r ⁊ tertij ¶ Quinta ¶ Conſiderādū eſt conſequēter ex iſtis/ quō poſſit eſſevariū iudiciū ſuꝑ eodē caſu/ inter iuriſtā⁊ theologū. qꝛ iuriſta ꝯſiderat factū in ſe ⁊circūſtātias exteriores/ de qͥbꝰ p̄t iudicialiter apparere. ⁊ apud eū tenet iſta regulaꝙ idē eſt de his q̄ nō ſunt ⁊ q̄ nō apparētConſtat āt ꝙ intētio faciētis quā hꝫ interius in corde nō cognoſcit̉ in ſe niſi forteꝑ q̄dā ſigna ſeu ꝯiecturas extrīſecas. theologꝰ autē intuet̉ cor in foro cōſcīe. in qͦ credit̉ confitēti tā pro ſe qͣꝫ cōtra ſe corā deo.¶ Sexta ¶ Cōſiderandū deinceps applicādo ad ꝓpoſitū noſtꝝ etiā oīa ſil̓ia. ꝙ̄iuriſta cōſiderās actū moralē cū circūſtātijs extrinſecis de qͥbꝰ p̄t iudicial̓r cōſtarefert ꝯformit̓ iudiciū ad illas iuxta dicta.Cōtingit aūt freq̄nter ꝙ talis actꝰ ſic cōſideratꝰ/ ſit de ſcd̓o vel tertio genere; qͥ ſcilꝫp̄t ex intentōe fieri vel bonꝰ vel malꝰ. Exēplū in ꝓpoſito. tenere cultellū/ de ſe nō eſtmalū. ſimiliter ꝙ aliqͥs velit cultellū reciꝑe nō eſt de ſe malū Rurſus ꝙ aliqͥs acceſſerit retro vel ꝓpe non eſt de ſe malū. Et exiſtis ſeqͥt̉ ꝙ leſio oculi q̄ ſecuta eſt/ non eſtde ſe moral̓r mala. īmo ſtaret ꝙ ſicut precedentes actus ſeu circūſtantie. ita et iſtereſultans/ facti fuerūt cum magna caritate ⁊ beniuolentia ex intētione boni finis.apud deū. qͣꝫuis de illa intentōe non appareat apud mundū. īmo forte magis deoppoſito ¶ Septima ¶ Conſiderāduꝫinſuꝑ pro maiori elucidatōe. ꝙ ſicut apd̓ph̓os naturales/ diſtīguit̉ duplex genuscauſaꝝ. ita ⁊ apd̓ morales Nā quedā ſuntcauſe ꝑ ſe alie per accidens. Cauſe ꝑ ſe dicūtur ad quas natꝰ eſt ſequi naturaliter ⁊cōiter talis effectus. Sed cauſe dicunturꝑ accidens ad quas nō eſt ordinatꝰ vel natus ſequi talis effectus. aut ſi ſequat̉ hoceſt extra ſemꝑ ⁊ frequēter ⁊ p̄ter intentōeꝫagentis ſicut dicit̉ ſcd̓o phiſicoꝝ. et inducit̉ a Boetio de cōſolatōe ph̓ie deſcribendo caſum ⁊ fortunā ¶ Octaua. ¶ Cōſiderandū iuxta hoc in caſu noſtro ꝙ talis leſio vel execatio oculi nō eſt de ꝑ ſe nata ſeqͥ et vt in pluribꝰ/ a talibꝰ cauẜ. ideo dicit̉fuiſſe mere caſualis ſeu fortuita ⁊ pret̓ intentōem agētis et de ꝑ accidēs. ideo de ſenō eſt imputādus talis effectus agēti/ qͦad deū ⁊ cōſcīe forū. ſaltem qͣntū ad peccatu. quod nō eſt niſi voluntariū ¶ Nona.¶ Cōſiderādū nihilominꝰ. ꝙ iuriſta cō-

tentioſe agēs nec credēs intētioni/ arguet ex circūſtantijs ꝙ intentio fuit peruerſa ⁊ damnanda; per aliquas coniecturasUna eſt ſi talis dabat operā rei illicite Altera ſi hoſtis erat ꝑſone leſe. Altera ſi nonappoſuit ſufficiētē cautelam ne; perſonailla lederet̉. ſed poterat ſatis aduertere ꝙex actu ſuo ſequeret̉ talis effectus. Sed ſiomnes iſte cōiecture et ſimiles ceſſent inveritate/ nec fuerunt in intētione nec eſſedebuerūt. theologus ſtabit iudicio conſcientie apud deum ¶ Decima ¶ Conſiderandum eſt exemplū in ſimilibus Ecce ꝙ Iacob cognouit Lyam que nō eratvxor ſua. et tamen excuſatur a peccato. qͣꝫuis poſſet videri ꝙ dabat operā rei illicite ſine appoſitōe ſufficiētis cautele. Quare? Quia certe potuiſſet attuliſſe lumendicet aliquis et inſpexiſſe lectum. et ita ſciuiſſet ꝙ lya nō erat Rachel. ac perinde videretur ignorantia non inuincibilis eſſequia vtiqꝫ poterat vinci modo tacto velſimili. ¶ Undecima. ¶ Conſiderādumeſt igit̉ pro intellectu huius quod eſt dare operam rei illicite. ⁊ huius quod eſt habere ignorantiā inuincibilē. ꝙ iſta iudicanda ſunt ex cauſis ꝑ ſe nō a cauſis ꝑ accidens. Unde in exemplo p̄miſſo Iacobdicit̉ habuiſſe ignorantiam facti inuincibilem non quia nō poſſet vinci etiam ꝑinduſtriam humanā. ſed quia fecit ſufficienter illa que in talibus ſunt conſuetaobſeruari. ⁊ ad que tenebat̉ ẜm moralemcertitudinē. īmo videt̉ ꝙ peccaſſet ⁊ inuerecūde egiſſet afferēdo lumē. fuiſſetqꝫ merito de zelotipia vel nimia ſuſpitōe culpādus. Rurſus qͣꝫuis ille cōcubitꝰ cū lya eētres de ſe illicita. tn̄ Iacob nō dicit̉ dediſſeoperā rei illicite. qꝛ putabat ex errore factiillā eſſe rachel. Sic medicus aliquis autalius ſi ex pietate vellet inſpicere oculumalicuius ꝓ extrahēda ſpina ⁊ a caſu aliqͥspelleret medicū vel leſuꝫ / ſic ꝙ ſpina plusinfigeret̉/ ⁊ inde cecitas ſequeret̉ talis medicus nec peccare nec irregularꝭ eſſe quoquo modo diceret̉. preſertim in foro conſcientie. alioquin ſequerētur quotidie irregularitas infinite. ſi ex qualibet cauſaper accidens/ deberet aliquis irregularisiudicari. ¶ Duodecima. ¶ Conſiderandum eſt vigilanter ſuper ſimilibus caſibus ex eadem radice proueniētibꝰ. ꝑ quāradicem debēt iudicari ẜm artē verā. non

Q 5