Compendiū theologie
Sed facit p̄ter legē. qꝛ .ſ. non obẜuat modū rationis quē lex intēdit. Et ideo vt dicit idē btūs Tho. diuiſio pctī in mortale⁊ veniale. non eſt diuiſio generis in ſpēs.que eqͣliter rationē ipſiꝰ generis ꝑticipētſꝫ ſolū eſt diuiſio analogi in ſpēs .ſ. rationē generis ẜm pͥus ⁊ poſteriꝰ ꝑticipātes.Pro quo adhuc notādū ꝙ duplex ē regula hūane volūtatis Una ꝓpinqͣ q̄ eſt ipſa hūana rō. Alia eſt prīa regula ſcꝫ lex et̓na q̄ eſt qͣſi rō dei. Et ꝑ ꝯꝑatiōeꝫ ad iſtasregulas ſumit̉ ⁊ attēdit̉ rectitudo volūtatis. ⁊ oīs ꝯmēſuratio cuiuſcūqꝫ actꝰ. quetalis dꝫ eſſe. vt volūtas nō declinet a ſuisextremis .ſ. a deo prīcipio ⁊ a deo fine. Vtvidelꝫ oīa a deo ſe habere cognoſcat et indeū oīa referat. aqͣ rectitudīe ⁊ cōmēſuratōe ſi diuertat incōmēſurata ⁊ deordinata erit. Et ex hoc hꝫ actꝰ hūanꝰ ꝙ ſit bonvel malꝰ. ex eo ſcꝫ ꝙ debitā hꝫ cōmenſurationē. vel ea caret. At qͣntōplꝰ recedit illeactꝰ a debita cōmēſuratōe; tāto efficit̉ peior ⁊ deterior. Et hinc (vt tactū eſt) ſumit̉rō pctī mortalis ⁊ pctī venial̓ ẜm ſcilꝫ diuerſitatē inordinatōis q̄ cōplet rōem peccati. Duplex eī eſt inordīatio. Una ꝑ ſubtractōem prīcipij ⁊ finis ordīs ſcꝫ dei Ethec inordinatio facit pctm̄ mortale. qn̄ .ſ.anīa ꝑ pctm̄ deordinat̉ vſqꝫ ad auerſionēab vltimo fine. qͥ etiā principiū ordīs eſt.⁊ cui ꝑ caritatē vniri debemꝰ Alia inordinatio eſt. qͣ ſaluato ipſo prīcipio ⁊ fine ordinis; fit inordinatio ſolū circa ea q̄ ſuntcirca ip̄m principiū ⁊ finē Et hec inordinatio facit ſolū pctm̄ veniale. qꝛ tūc anīanon deordinat̉ ꝑ pctm̄ vſqꝫ ad auerſionēab vltimo fine. q̄ vt iā dictū eſt etiā ip̄ꝫ pͥncipiū ipſiꝰ ordīs eſt. Et dat ip̄e btūs tho.exm̄ de inordinatōe cōplexiōis q̄ ꝯtingitin aliqͦ aīmali. Nā ſi illa inordinatio ꝓcedat vſqꝫ deſtructōeꝫ vitalis prīcipij. tuncſeqͥtur mors. Si vero ſaluo prīcipio vitali / ſit ſolū quedā inordinatio huoꝝ tūcſolū quedā eſt egritudo ¶ Dicit̉ āt pctm̄veniale a veniā. ex quo inſurgit ꝙ aliqͥ rationē huiꝰ imponētes dicunt. triplici ꝯſideratōe ſeu reſpectu/ aliqd̓ pctm̄ dici veniale .ſ. ex euētu ex cā. ex genere. Ex euētuquidē qꝛ realit̓ veniā ꝯſecutū eſt Et hinceſt qd̓ dicit Amb̓. ꝙ om̄e pctm̄ intelligendo etiā de mortali / ꝑ penitētiā fit venialeSꝫ iſta cōſideratio ſeu acceptio pctī venialis larga ē. nec ꝓpoſito cepto bn̄ ꝯueni
ens. Ex cā vero. qꝛ illd̓ pctm̄ licet forſanex ſuo eſſe mortale exiſtat. hꝫ tn̄ in ſe ſeu īportat aliqͥd vn̄ veniā conſeqͥ poſſit. nonquidē ex ſe ſimpl̓r ſꝫ ex qͣdā cā indirectaꝫQuia ſcꝫ hꝫ in ſe ſeu īportat aliqͥd ſuamculpā diminuēs. vt ſunt pctā qͥ infirmitate vel ignorātia cōmittunt̉ reſpectu eorūq̄ cōmittunt̉ ex ꝓpria malicia. Et iſta adhuc cōſideratio ſeu acceptio non cōgruitnr̄o ꝓpoſito. Ex genere at. qꝛ illd̓ pctm̄ deſe nō tollit ordinē ad vltimū finē. ⁊ ſic nōmeret̉ penā eternā. Sꝫ qꝛ aliquā inordinationē ⁊ obliqͥtatē a recta regula īportatmeret̉ penā ſed tēꝑalē. vt iā ſatis ſupra expoſitū eſt. ¶ Et ẜm iſtā acceptōem/ intelligunt̉ ea que iā hic de pctō veniali tractata ſunt ⁊ tractabūt̉. Nā ẜm ip̄am ꝯſideratōem ſeu acceptiōeꝫ/ diſtinguit̉ ⁊ diuidit̉pctm̄ veniale ꝯͣ pctm̄ mortale. dū cōit̓ dicit̉ ꝙ pctōꝝ actualiū alid̓ eſt mortale aliud veniale. Que differētia ſeu diſtinctiointer pctm̄ mortale ⁊ veniale/ ſumit̉ ex obiecto ſeu ex ꝑte obiecti. Cū enī vt iā ſupraaliqͣliter tactū eſt. volūtas peccātis ferturin alqd̓ qd̓ ẜm ſe repugnat caritati que ēprincipiū vite ſpūalis. ⁊ ꝑ quā homo ordinat̉ ad vltimū finē ſcꝫ deū. tūc illd̓ peccatū ex ſuo obiecto ſeu rōne ſui obiecti hꝫꝙ ſit mortale ex genere ſiue ſit ꝯͣ deū directe. vtputa ꝯͣ eius ꝓpriā dilectōꝫ ⁊ honorēvt ſunt infidelitas. hereẜ. blaſphemia ethmōi. Siue ſit ꝯͣ deum indirecte. vtputacōtra dilectiōeꝫ ꝓximi. quā vult ⁊ p̄cepit.ſicut homicidiū adulteriū. ⁊ ſil̓ia. Cū vero volūtas peccātis fert̉ in id qd̓ in ſe continet qͣndā inordinatōem. que tn̄ nō contrariat̉ dilectioni dei et ꝓximi ſicut ſunt/verbū ocioſum riſus ſuꝑfluꝰ. ⁊ alia hmōitūc illud pctm̄ ex ſuo obiecto ſeu rōne ſuiobiecti nō hꝫ qd̓ ſit mortale ex genere ſꝫſolū veniale. Et hoc eſt idē in effectu cuꝫillo qd̓ cōiter d̓r/ ꝙ pctm̄ mortale eſt libido ſeu voluptas in creatura ſupra deū. i.plus qͣꝫ deo vel eq̄ vt deo. ⁊ veniale eſt cōplacētia ſeu voluptas in creatura infra vlcitra deū .i. ꝙ nō plus qͣꝫ deo nec eq̄ ſicutdeo. qꝛ ſcꝫ nō vellet qͥs illi final̓r adherere. vel propt̓ illd̓ deo diſplicere. aut ſcient̓ꝯͣ eiꝰ p̄cepta ⁊ mādata qͥcqͣꝫ facere. ¶ Proāpliori īſuꝑ tā dicēdoꝝ qͣꝫ etiā iā dictoꝝ⁊ ſpēaliter ſupra vbi actū eſt qn̄ vicia capitaliā mortalia ⁊ qn̄ venialia exiſtāt. declaratōe. eſt ſciēdū. ꝙ qꝛ actꝰ morales/ n̄ ſolu
O