De pctō veniali ⁊ eiꝰ cognitiōe
LO
recipiūt rōem boni et mali ex obiecto ſeurōne obiecti. ſed etiā ex aliqua diſpoſitōeſeu intentōne agētis; qn̄qꝫ ꝯtingit ꝙ illeactus qͥ alias ex ſuo genere ſcꝫ rōe ſui obiecti/ eēt pctm̄ veniale. exꝑte diſpoſitiōisipſius agētis efficit̉ mortale. Uel qꝛ ipſeagēs in illo cōſtituit ſuū finē vltimū Velqꝛ illd̓ ad aliqͥd aliud ordīat qd̓ ex ſuo genere pctm̄ mortale exiſtit. Utputa gr̄a exempli. Si iuxta ſupra tacta/ aliqͥs de dilectōe alicuiꝰ boni ꝯmutabilis/ quā citradeū haberet/ intātū trāſiret. ꝙ illi tali bonō cōmutabili/ tanqͣꝫ ibi ſuū vltimū finēcōſtituēs adhereret. iā illd̓ quod alias exſuo genere nō eſſꝫ niſi veniale pctm̄. ex ipſius agētis diſpoſitiōe ſeu intentōe fieretmortale. Uel in alio exēplo met ſuꝑiꝰ poſito. vbi qͥs verbū ocioſum qd̓ de ſuo genere nō eſt niſi veniale/ ordinaret ad adulteriū cōmittēdū. tūc verbū ocioſum eſſetpctm̄ mortale. At ẜm hoc ꝓprie hn̄t intelligi illi quatuor modi/ qͥbus pctm̄ veniale d̓r effici mortale. ſupra/ vbi de peccatomortali actū eſt/ ſpecificati ¶ Sil̓r etiamex oppoſito contingere p̄t ꝙ ille actꝰ qͥ alias ex ſuo genere ſcꝫ rōne ſui obiecti eſſetpctm̄ mortale. ex ꝑte ſeu diſpoſitiōe agētꝭfit veniale. ꝓpter hoc ſcꝫ ꝙ actꝰ eſt īꝑfectusid eſt nō ꝑfecte a rōe q̄ eſt primū actuummoraliū directiuū ſeu regulatiuū principiū/ deliberatꝰ. Sicut de ſubitis ſeu primis motibꝰ infidelitatis vel blaſphemie ⁊alijs exēplificari poſſet. Uel etiā iuxta inſuꝑioribꝰ tacta de inuidia. q̄ ex ſuo genere/ rōneqꝫ ſui obiecti eſt pctm̄ mortale. cūſit dolor ⁊ diſplicētia de bono alteriꝰ q̄ recte cōtrariat̉ charitati. Si tn̄ in motu īfecto ⁊ nō plene a rōne deliberato ꝯſiſtat.manet ſolū pctm̄ veniale. Et ſic de pluribus exēplificari poſſet de qͥbꝰ magis ī loco iā allegato. vbi qn̄ vicia capītalia. mortalia vel venialia exiſtāt actū eſt ¶ Ꝙ aūttā in ſuꝑioribꝰ qͣꝫ in ſeq̄ntibꝰ vbi de pctōmortali ⁊ de pctō veniali agit̉/ addit̉ hocnomē actuale. cū tn̄ plura ſunt pctā tammortalia qͣꝫ venialia. q̄ in non faciēdo ſeuomittēdo conſiſtūt. q̄ cōiter pctā omiſſionis appellant̉. rō principalis fuit ad clariꝰ denotandā dr̄am inter pctm̄ originale. ⁊ pctm̄ nō originale qd̓ cōiter ꝑ actuale ab originali diſtinguit̉. qꝛ nō niſi actuab extra vel ab actu qͦdā interiori volūtatis cōmittit̉. qd̓ nō ſic eſt in pctō origina
li. vt ſatꝭ in ſuꝑioribꝰ declaratū eſt. Circa que pctā omiſſiōis qͣntū ad pn̄tē materiā ſpectat/ eſt aduertēdū ꝙ omiſſio eorūſcꝫ ad q̄ hō tenet̉. quia alias ꝓprie nō eſſetomiſſio. aliqn̄ cōtingere pōt/ ex ſola inaduertentia ſeu obliuiōe. vtputa gr̄a exēpliCū aliquis hora debita qua tenet̉ ire adeccl̓iam/ obliuiſcit̉ ire. ⁊ talis omiſſio nullū vel modicū eſt pctm̄. qꝛ iā extra actū volūtatis eſt Adhuc ſi illa obliuio ex aliquaalia cauſa vel occaſione. ſiue ꝓpinqͣ ſiue remota p̄cedente. circa quā hō ꝓuidere poterat ⁊ debebat/ cōtingeret/ eſſet maiꝰ peccatū circa illa/ qͣꝫ circa ip̄am omiſſionē inſe. Aliqn̄ vero cōtingere p̄t omiſſio ex aliquibꝰ alijs cauẜ ſeu occaſionibꝰ/ q̄ tn̄ nonſunt in ptāte hoīs. vtputa in exēplo iamcepto. Si aliqͥs ꝓpter grauē infirmitatēvel alias contra ſuā voluntatē detentꝰ ſeuimpeditꝰ nō iret ad eccl̓iam hora qͣ tenet̉⁊ tūc ipſa omiſſio nō hꝫ rōem pctī. immonec ꝓprie in iſto caſu dꝫ dici omiſſio. Aliqn̄ autē cōtingere p̄t omiſſio ex cauẜ veloccaſionibꝰ. que ſubiacēt volūtati hoīs. ⁊tūc omiſſio habet rōem peccati Quia tūcſemper oportꝫ ꝙ illa cauſa ſeu occaſio inqͣntū eſt voluntaria habeat aliquē ad minus interiorē actū voluntatis. qd̓ poteſtcōtingere ſeu cōſiderari dupl̓r. Uno mōqn̄ ille actꝰ interior volūtatis directe fert̉in ip̄am omiſſionē. vtputa in exēplo iamtacto. Aliqͥs hora debita qͣ tenet̉/ omittitire ad eccl̓iam/ ſolū qꝛ vult nō ire vitās laborē vel hmōi. ⁊ tūc talis actus volūtatꝭꝓprie ⁊ de ꝑ ſe ꝑtinet ad omiſſionē Voluntas etenī cuiuſlibet pctī ꝓprie ⁊ de ꝑ ſe adillud pctm̄ ꝑtinꝫ. eo ꝙ volūtariū eſt de rōne pctī. intātū vt dicat Aug. peccatū ad eovolūtariū eſſe. ꝙ ſi nō ſit volūtariū/ pctm̄nō eſt. Alio modo cōtingere ſeu cōſiderari p̄t qn̄ ſcꝫ ille actꝰ valūtatꝭ n̄ fert̉ directe īip̄am omiſſionē. ſꝫ fert̉ in aliqd̓ alid̓ ꝑ qd̓ꝯtīgit omiſſio illiꝰ ad qd̓ qͥs tenet̉. Et iſtevocat̉ actꝰ exterior ⁊ de ꝑ accn̄s. Qd̓ iterūdupl̓r conſiderari p̄t. Quia vel illd̓ in qd̓ſic fert̉ ipſa volūtas/ eſt ipſi omiſſioni cōiunctū. vtputa ꝯtinuādo exēplū iā ceptūAliqͥs omittit ire ad eccleſiā hora debitaqͣ tenet̉ quia tūc vult ludere vel bibere. etludit vel bibit. certū eſt ꝙ ille actꝰ ludēdivel bibēdi illa hora. eſt actus cōiunctꝰ illiomiſſioni. Uel illud in qd̓ voluntas fert̉nō eſt ipſi omiſſioni ꝯiūctū. ſꝫ eſt p̄cedēs
I 3