Compendiū theologie
mens. lingua. manus. ſubtractio victus.Corꝑis ⁊ aīe. dici faciunt homicidamExpoſito ſerti preExtū preceptū in or (ceptidine principali. ⁊ tertiū eoꝝ q̄reſpiciunt ꝓximū eſt iſtd̓. Nonmechaberis. Ubi p̄cipit̉ vt nōledatur ꝓximꝰ in re ſibi ꝯiuncta ꝑ legē. ſcꝫin vxore. Et accipit̉ hic ſub noīe mechieom̄is illicitꝰ ꝯcubitus/ ⁊ qͥcunqꝫ coitꝰ fornicariꝰ. qͣꝫuis mechia magis ꝓprie adulteriū dicat̉. Mechos eī grece/ adulteriū d̓rlatine. ¶ Et ad hanc reduci p̄t fornicatioſpiritualis ſicut ydolatria. De qͣ Iere. iij.Dechata eſt cū lapide ⁊ ligno ¶ Poteſtetiā ad hanc reduci expoſitio praua ſacreſcripture Un̄. ij. ad Corin. ij. Non ſumusſicut plurimi adulterātes verbū dei Un̄hic nota ꝙ fornicatio eſt mortale peccatūUidet̉ tamē ꝯtrariū eo ꝙ actus natural̓:Actus naturalis nō eſt pctm̄. Inſuꝑ cuꝫcōire ſit neceſſariū ad ꝯſeruatōem ſpecietſicut comedere ad ꝯſeruatōem indiuiduiet in neceſſitate vt fame liceat etiā nō ſuaraꝑe ⁊ comedere. qꝛ tꝑe neceſſitatis om̄iaſunt cōia. videt̉ ſimil̓r ꝙ in feruēti deſiderio coeūdi/ poſſet qͥs nō ſuā rapere ⁊ cū eacōire. Ad quod d̓r ꝙ actus fornicatōnisdupl̓r dicit̉. Uno modo dicit̉ naturaliseo .ſ. qꝛ naturaliter fit. Alio modo diciturcōtra naturā. Et iuxta iſtum ſcd̓m modūdupl̓r adhuc dicit̉ contra naturam Unomodo quādo fit cōtra naturalē cōcubitūqui eſt maris cū femina. ⁊ iſto modo pōtdici actus innaturalis. quia ꝯtra naturalem cōmixtōem. Alio modo dicit̉ contranaturā. qꝛ ſcilꝫ naturā in ſuis naturalibꝰvulnerat ⁊ ſpoliat gratuitis. ſcꝫ bono gr̄e⁊ virtutis. Et iſto vltimo modo/ oīs fornicatio eſt cōtra naturā ſicut om̄e peccatū mortale Corrūpit enim naturalia ⁊ deſtruit om̄ia gratuita At qꝛ iſti ſunt effectmortalis peccati / ꝓpter hoc patꝫ fornicationē eſſe pctm̄ mortale. Et ſic ptꝫ ſolutioargumēti / qꝛ licet fornicatio ſit actus naturalis/ qꝛ ſcꝫ natural̓r fit. eſt tn̄ innaturalis qꝛ natura corrūpit Nec ſeqͥtur ꝙ ſit actus naturalis qꝛ naturalit̓ fit. ꝙ propterea nō ſit pctm̄. vbi non debito modo fit¶ Et intellige ꝙ coitus qui de ſe naturalis eſt/ poſt ꝯtractā ꝑ peccatū primi parētis cōcupiſcentiā/ eſt ſicut cibus veneno
iunctus. qͥ qͣꝫuis de ſe naturalis ſit. tn̄ ꝓpter veneni admixtōem interficit. niſi bn̄ficio tyriace/ comedenti ſubueniat̉. Parimodo ⁊ aīam cōcupiſcētia carnalis inordinata interficit; niſi beneficio matrimonij ⁊ honeſtate nuptiarum intercipiat̉Nec ē ſimile de extrema neceſſitate famis⁊ deſiderio feruēti coitus/ qꝛ ſi in neceſſitate famis nō ſubueniat̉ ꝑ alienū eſuriēti/ ꝑiret indiuiduū Non ſic autē ꝑiret ſpecies generis hūani / ſi nō ſatiſfiat per cōitum alicuiꝰ cū aliena. Nam ſaluat̉ in alijsEtiā ipſe poſſet aliter ſaluare ſcꝫ cognoſcendo ſuā propriā vxorē ¶ Sed quareponūtur duo p̄cepta circa ꝓhibitōnē illiciti coitus .ſ. Non mechaberis ⁊ nō cōcupiſces vxorē proximi tui. cū vnū ſub aliopoſſit ſubintelligi. Et ſimilit̓ de iſtis duobus. Non furtū facies ⁊ nō cōcupiſces rēproximi tui. cuꝫ oīs qui furat̉ rem ꝓximiconcupiſcat ⁊ ſic poſſit primū contineriſub ſecūdo. Augu. ſoluit ꝙ in duobꝰ preceptis .ſ. nō mechandi ⁊ nō furādi/ omīaoꝑa interdicta ſunt. in alijs aūt duobꝰ interdicit̉ ip̄a omnis cōcupiſcētia. Et quiavtrobiqꝫ eſt peccatū vtrobiqꝫ eſt mādatūprohibitoriū. Nec ſimilit̓ fit ꝓhibitio devolūtate occidēdi ſed tm̄ de actu. qꝛ naturaliter ſunt proni hoīes ad velle luxuriari ⁊ ad actū luxuriandi. Similit̓ ad volūtatē habendi alienū ⁊ ad actū. ſicut ad rapinā ⁊ furtum Et iō due ſunt ꝓhibitiōes⁊ data duo p̄cepta ꝓhibitoria. vnū cohibens ip̄am voluntatē aliud cohibens ipſum actū. Non ſic autē eſt in occidere. qꝛhomo naturalit̓ abhorret tam voluntatēoccidendi qͣꝫ actū. Quelibet enī creaturaſuā ſpēm amat ⁊ nititur eā ſeruare nō deſtruere. niſi cū extra ſe exit ꝑ furorē ire veltemere concupiſcentie(precepti.¶ Expoſito ſeptimiAptimū preceptum in ordineprincipali et quartū in ordineeorum que reſpiciūt proximū.quo ſcilicꝫ ꝓhibet̉ ledi ipſe proximus in rebus ſibi nō ꝑ legem cōiunctꝭſed fortuitis. ⁊ eſt iſtud. Non furtū facies¶ Eſt autē furtum ꝯtractio rei aliene/ inuito dn̄o animo lucrādi ¶ Notāter dicitcōtractio quia qͥs furtū nō facit niſi oꝑecōtractet. ¶ Dicit etiā rei aliene. quia ī reque pleniſſime mea eſt/ nō facio furtum.